Obeziteyi önlemede optimal egzersiz stratejileri
Optimal exercise strategies to prevent obesity
- Tez No: 1014151
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇAĞRI ÇELENK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Eğitimi, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Elektromiyografi, Geriye Hareket, Kardiyorespiratuar Yanıt, Metabolik Yanıt, Obezite, Backward Locomotion, Cardiorespiratory Response, Electromyography, Metabolic Response, Obesity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
OBEZİTEYİ ÖNLEMEDE OPTİMAL EGZERSİZ STRATEJİLERİ Mustafa Cebel TORUN Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Doktora Tezi, Haziran 2026 Danışman: Prof. Dr. Çağrı ÇELENK ÖZET Konuyla ilgili literatür incelendiğinde, ileri ve geriye hareket eğitimi üzerine yapılan çalışmalar bireylerin kardiyorespiratuar kapasiteleri, metabolik yanıtları ve kas aktiviteleri açısından önemli bulgular sunmaktadır. Bu bağlamda vücut kitle indeksi 30 ve üzeri olan bireylerde ileri ve geri yönlü hareket eğitimlerinin etkilerini inceleyen bir çalışma tasarlanmıştır. Çalışma için tek gruplu bir deney tasarımı belirlenmiştir. 28 erkek katılımcıdan oluşan bu araştırmada her bir grup 7 kişi olacak şekilde 4 alt gruba ayrılmıştır. Araştırma, 3 km/s ileri, 3 km/s geri, 4 km/s ileri ve 4 km/s geri yürüyüş koşullarında kardiyorespiratuar yanıt, metabolik yanıt ve kas EMG aktivitelerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Katılımcılar tekrarlayan ölçümler yaklaşımıyla tüm koşulları deneyimlemiştir. Her bir yürüyüş testi 8 dakika sürmüş ve toplamda dört farklı hız/yön kombinasyonu uygulanmıştır. Katılımcılar randomize olarak her birinde 7 kişi bulunan dört alt gruba ayrılmış; koşulların uygulama sırası sıra etkisini en aza indirmek amacıyla Latin Kare tasarımına göre belirlenmiştir. Her katılımcı tüm koşulları farklı sırada deneyimlemiş; dört farklı koşul dört ayrı günde uygulanmıştır. Çalışmada her bir katılımcının yürüyüş sırasında ortalama kalp atım hızı, oksijen tüketimi, karbondioksit üretimi ve enerji tüketimi gibi kardiyorespiratuar parametreler ile laktat üretimi gibi metabolik yanıtlar ve alt ekstremite kaslarının EMG aktiviteleri ölçülmüştür. Çalışma öncesinde katılımcıların temel fiziksel özellikleri (yaş, VKİ, cinsiyet) kaydedilmiş ve gruplar arasında homojenlik sağlamak amacıyla randomizasyon uygulanmıştır. Testler günün aynı saatlerinde gerçekleştirilerek çevresel faktörlerin etkisi kontrol altına alınmıştır. Her bir 8 dakikalık yürüyüş testi arasında yeterli dinlenme Verilerin istatistiksel analizi için SPSS yazılımı kullanılmış, normallik testi olarak Shapiro-Wilk testi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Hız (3 km/s ve 4 km/s) ve yön (ileri ve geri) faktörlerinin kardiyorespiratuar yanıt, metabolik yanıt ve kas EMG aktiviteleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla çift yönlü tekrarlayan ölçümler ANOVA'sı uygulanmıştır. Anlamlı bulunan ana etkiler ve etkileşimler için çoklu karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmesi ile gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre VO₂, VCO₂, kalp atış hızı, enerji tüketimi, Borg RPE ve egzersiz sonrası laktat değerlerinde hem hareket hızına hem de yönüne bağlı anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Başlangıç laktat değerleri tüm koşullarda benzer bulunmuş; bu durum koşullar arası dinlenme süresinin yeterli olduğuna işaret etmektedir. Kas elektromiyografi aktivitesinde quadriseps ve tibialis anterior kasları hem hız hem de yön etkisine duyarlı bulunmuştur. Hamstring kası yalnızca 4 km/s hızda yön etkisine duyarlılık gösterirken 3 km/s hızda ileri ve geri yürüyüş arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir. Soleus kası ise yönden bağımsız olarak yalnızca hız artışına yanıt vermiştir. Bulgularımız, geriye yürüyüşün kardiyorespiratuar sistemi ve belirli kas gruplarının aktivasyonunu önemli ölçüde etkilediğini göstermekte; obez popülasyona yönelik egzersiz programlarının çok yönlü tasarlanmasında hem hareket hızının hem de yönünün belirleyici bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
OPTIMAL EXERCISE STRATEGIES IN OBESITY PREVENTION Mustafa Cebel TORUN Erciyes University, Institute of Health Sciences Department of Physical Education and Sports Philosophiae Doctor Thesis, June 2026 Advisor: Prof. Dr. Çağrı ÇELENK ABSTRACT A review of the relevant literature reveals that studies on forward and backward locomotion training present important findings regarding individuals' cardiorespiratory capacity, metabolic responses, and muscle activity. In this context, a study was designed to examine the effects of forward and backward locomotion training in individuals with a body mass index of 30 or above. A single-group experimental design was adopted. The study comprised 28 male participants divided into four subgroups of 7 participants each. The research aimed to evaluate cardiorespiratory responses, metabolic responses, and muscle EMG activity under four walking conditions: 3 km/h forward, 3 km/h backward, 4 km/h forward, and 4 km/h backward. Participants experienced all conditions through a repeated measures approach. Each walking test lasted 8 minutes, and a total of four different speed/direction combinations were applied. Participants were randomly assigned to four subgroups of 7; the order of conditions was determined according to a Latin Square design to minimize order effects. Each participant experienced all conditions in a different order, and the four conditions were administered on four separate days. During each walking test, cardiorespiratory parameters including mean heart rate, oxygen consumption, carbon dioxide production, and energy expenditure, as well as metabolic responses such as lactate production and EMG activity of the lower extremity muscles, were measured. Prior to the study, participants' basic physical characteristics (age, BMI, sex) were recorded and randomization was applied to ensure homogeneity across groups. Tests were conducted at the same time of day to control for environmental factors. Sufficient rest periods were provided between each 8-minute walking test to prevent muscle fatigue from affecting subsequent measurements. Statistical analyses were performed using SPSS software. The Shapiro-Wilk test was used to assess normality. The level of statistical significance was set at p<0.05. A two-way repeated measures ANOVA (GLM Repeated Measures) was applied to examine the effects of speed (3 km/h and 4 km/h) and direction (forward and backward) on cardiorespiratory responses, metabolic responses, and muscle EMG activity. Multiple comparisons for significant main effects and interactions were performed with Bonferroni correction. The results revealed significant differences in VO₂, VCO₂, heart rate, energy expenditure, Borg RPE, and post-exercise lactate values attributable to both walking speed and direction. Pre-exercise lactate values were similar across all conditions, indicating that the rest periods between conditions were adequate. Regarding muscle EMG activity, the quadriceps and tibialis anterior muscles were sensitive to both speed and direction effects. The hamstring muscle showed sensitivity to direction only at 4 km/h, whereas no significant difference was observed between forward and backward walking at 3 km/h. The soleus muscle responded solely to increases in speed, independent of direction. These findings demonstrate that backward walking significantly affects the cardiorespiratory system and the activation of specific muscle groups, suggesting that movement direction, alongside speed, may play a determining role in the multidimensional design of exercise programs for obese populations.
Benzer Tezler
- Akut miyokard infarktüsünde intravenöz heparin tedavisi ile alınan sonuçlar (karşılaştırmalı bir çalışma)
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ ÇOBANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kardiyolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ÖZCAN
- Guar'ın açlık kan şekeri, kan lipidleri, vücut ağırlığı ve barsak absorpsiyonuna etkisi
Başlık çevirisi yok
MİTHAT YARDIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİF BAĞRIAÇIK
- Okul çocuğu yaş grubunda lık kriterleri ve akciğer fonksiyon testlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
YAGHOUB ZAHİRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
LAMİA ULUKUTLU
- Obezlerde OGTT'de glisemi ve insulinemi değerlerinin obezite derecesi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
KÜRŞAD TÜRKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. HÜSREV HATEMİ
- Glikoz tolerans durumunun araştırılmasında erken insülin salgı fazının değeri
Başlık çevirisi yok
Ü. DENİZ SUNA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı