Halk masallarının yapısal- içeriksel- estetiksel dinamiklerinden hareketle masal yazma önerisi
A fairy tale writing proposal from the structural-contentual-aesthetic dynamics of folk tales
- Tez No: 1013963
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SUNAY AKKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Adıyaman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'deki masal araştırmaları, Ziya Gökalp'ten Pertev Naili Boratav'a uzanan süreçte ağırlıklı olarak derleme, tasnif ve tipoloji çalışmaları ekseninde şekillenmiştir. Cumhuriyet dönemiyle birlikte hız kazanan bu çalışmalar, millî kimliğin inşası ve kültürel belleğin korunması adına büyük önem taşısa da mevcut literatürde masalların kurgusal yapısına ve üretim süreçlerine odaklanan çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Özellikle sözlü kültürden derlenen masal metinlerinden hareketle, yazılı kültürde yeniden masal yazılması sürecinde hangi yöntemlerin izlendiği ve nitelikli bir yazılı masal oluşturma sürecinin nasıl olması gerektiğine dair belirgin bir yöntem boşluğu bulunmaktadır. Bu araştırma, Türk halk masallarının yapısal özelliklerinden hareketle masal yazma tekniklerini tespit etmeyi ve bu alandaki literatür eksikliğini gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışma, masalın iç yasalarını ve estetik-anlamsal düzenini ifade eden masal poetikası kavramını temel bir kuramsal çerçeve olarak kullanmaktadır. Bu doğrultuda; Pertev Naili Boratav, Ignác Kúnos, Tahir Alangu, Naki Tezel ve Necati Demir'in sözlü kültürden derlediği metinlerin, söz konusu poetik ilkeler ışığında nasıl inşa edildiği çözümlenmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi esas alınarak yürütülen çalışmada, derlenmiş halk masalları betimsel analiz yoluyla ortaya konmuştur. Araştırma bulgularında; masalların giriş, gelişme ve sonuç bölümlerindeki sözlü formellerin anlatıya ritim kazandırmak amacıyla stratejik birer yazma tekniği olarak kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca zaman ve mekân algısının gerçeklikten soyutlanarak belirsiz bir düzlemde kurgulandığı, karakterlerin ise psikolojik yönlerinden ziyade tipolojik özellikleriyle işlevsel roller üstlendikleri saptanmıştır. Sonuç olarak çalışma, masal poetikasının belirleyici rolünü ortaya koymuş ve tespit edilen tekniklerin kültürel belleği koruyan masalların yapısal, içeriksel ve estetik dinamiklerinden hareketle sistematik bir masal yazma modeli önerisi oluşturduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Fairy tale research in Turkey has predominantly been shaped around compilation, classification, and typology studies in the period extending from Ziya Gökalp to Pertev Naili Boratav. Although these studies, which gained momentum with the Republican era, are of great importance for the construction of national identity and the preservation of cultural memory, it is observed that studies focusing on the fictional structure and production processes of fairy tales are limited in the current literature. In particular, there is a distinct methodological gap regarding the methods followed in the process of rewriting fairy tales in written culture based on oral tradition, and how the process of creating a qualified written fairy tale should be structured. This research aims to identify fairy tale writing techniques based on the structural characteristics of Turkish folk tales and to address this gap in the literature. The study employs the concept of fairy tale poetics, which expresses the internal laws and aesthetic-semantic order of the fairy tale, as a fundamental theoretical framework. In this direction, it analyzes how the texts compiled from oral culture by Pertev Naili Boratav, Ignác Kúnos, Tahir Alangu, Naki Tezel, and Necati Demir were constructed in light of these poetic principles. Conducted using document analysis, one of the qualitative research methods, the study presents compiled folk tales through descriptive analysis. The research findings reveal that oral formulas in the introduction, development, and conclusion sections of fairy tales are used as strategic writing techniques to provide rhythm to the narrative. Furthermore, it was determined that the perception of time and space is abstracted from reality and constructed on an indeterminate plane, while characters assume functional roles that drive the plot through typological characteristics rather than psychological aspects. Consequently, the study demonstrates the decisive role of fairy tale poetics and shows that the identified techniques constitute a systematic fairy tale writing model proposal based on the structural, content-related, and aesthetic dynamics of fairy tales that preserve cultural memory.
Benzer Tezler
- Epik yasalar ışığında Diyarbakır masalları
Diyarbakir tales in the light of epic laws
SEDA KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED ABDULBASİT SEZER
- Kültür endüstrileri bağlamında Türk sinemasına uyarlanan halk masallarının incelenmesi
Analysis of folk tales adapted to Turkish cinema in the context of culture industries
İLAYDA KAYAPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN TÜRKMEN
- Rus halk masallarındaki deyim ve atasözleri ( Türk öğrencinin bakış açısıyla )
Phraseological units and proverbs of Russian folk tales (in the view of Turkish students)
AYŞE MERCAN
Doktora
Türkçe
2024
Batı Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR GÜNEŞ
- Kuzeybatı Bursa masalları
Northwestern Bursa tales
AHMET SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
- Sözlü gelenekten modern masala: Çocuk edebiyatinda masal üzerine halkbilimsel bir inceleme
From oral traditions to modern tale: A folkloric research on tale in children's literature
BERİVAN CAN EMMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiHalk Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHTAR KUTLU