Sporda irade zayıflığına yönelik tutum ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması
Attitude scale towards weakness of will in sports: Scaledevelopment study
- Tez No: 1013754
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN GÜLER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, sporda irade zayıflığına yönelik tutumları ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek ve geliştirilen ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle ilgili literatür doğrultusunda madde havuzu oluşturulmuş, kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanarak ölçeğin yapı geçerliği test edilmiştir. Güvenirlik analizleri kapsamında Cronbach alfa katsayıları hesaplanmış, ayrıca bileşik güvenilirlik (CR) ve ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleri incelenmiştir. Ölçeğin ayırt ediciliğini belirlemek amacıyla alt-üst %27'lik grup karşılaştırmaları yapılmış, betimsel istatistikler ve demografik değişkenlere göre farklılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, sporda irade zayıflığının yalnızca motivasyon eksikliğiyle açıklanamayacağını; öz düzenleme süreçleri, sosyal düzenleme mekanizmaları ve davranışın sürdürülebilirliği ile ilişkili çok boyutlu bir psikolojik yapı olduğunu göstermektedir. Katılımcıların ölçek toplam puan ortalamasının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Alt boyutlar madde ortalamaları açısından incelendiğinde, en yüksek ortalamanın Öz Düzenleme Direnci, en düşük ortalamanın ise Davranışsal Çözülme boyutunda yer aldığı görülmüştür. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ölçeğin istatistiksel olarak anlamlı ve kuramsal açıdan tutarlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin genelinden ve alt boyutlarından elde edilen güvenirlik katsayılarının yüksek düzeyde olduğu, ayrıca ölçek maddelerinin ayırt edicilik güçlerinin yeterli olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin analizlerde spor geçmişi ve haftalık antrenman süresine göre sporda irade zayıflığına yönelik tutumlarda anlamlı farklılık bulunduğu; buna karşılık cinsiyet, eğitim durumu ve spor türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular doğrultusunda, Sporda İrade Zayıflığına Yönelik Tutum Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, sporda irade zayıflığının çok boyutlu bir psikolojik yapı olduğunu ve bu yapının özellikle bireyin deneyimi, antrenman sürekliliği ve öz düzenleme süreçleri ile yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle geliştirilen ölçek, sporda irade zayıflığını anlamaya yönelik önemli bir ölçme aracı sunmakta ve spor psikolojisi alanında yapılacak ileri araştırmalar ile uygulamalara katkı sağlayabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted to introduce a valid and reliable instrument for measuring attitudes toward willpower weakness in sports and to examine the psychometric properties of its emergence. Material and Methods: The research was conducted using a cross-sectional survey model, a quantitative research method. In the scale development process, an item pool was first created based on the relevant literature, expert opinions were sought for content validity, and a pilot study was conducted. Exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were applied to the obtained data to test the construct validity of the scale. Within the scope of reliability analyses, Cronbach's alpha coefficients were calculated, and composite reliability (CR) and mean explained variance (AVE) values were also examined. To determine the discriminative power of the scale, comparisons were made between the upper and lower 27% groups, and descriptive statistics and analyses of differences according to demographic variables were performed. Results: T The research findings indicate that lack of willpower in sports cannot be explained solely by a lack of motivation; rather, it is a multidimensional psychological construct related to self-regulation processes, social regulation mechanisms, and the sustainability of behavior. It was determined that the participants' mean total scale score was at a moderate level. When the subscale item means were examined, the highest mean was found in the Self-Regulation Resistance dimension, while the lowest mean was in the Behavioral Disengagement dimension. The results of exploratory and confirmatory factor analysis revealed that the scale possesses a statistically significant and theoretically consistent structure. It was determined that the reliability coefficients obtained from the scale as a whole and its sub-dimensions were at a high level, and that the discriminant power of the scale items was sufficient. In analyses of demographic variables, significant differences were found in attitudes toward willpower weakness in sports based on sports history and weekly training duration; however, no significant differences were found based on gender, educational status, or type of sport. Conclusion: Based on the findings, it was concluded that the Attitude Scale Towards Weakness of Will in Sports is a valid and reliable measurement tool. The research results reveal that weakness of will in sports is a multidimensional psychological construct, and that this construct is closely related to the individual's experience, training consistency, and self-regulation processes. In this respect, the developed scale offers an important measurement tool for understanding weakness of will in sports and has the potential to contribute to further research and applications in the field of sports psychology.
Benzer Tezler
- Sporda hür irade kuramı ve başarı hedefi kuramının değerlendirilmesi
The evaluation of self-determination theory and achievement goal theory in sport
FERİDE ZİŞAN KAZAK ÇETİNKALP
Doktora
Türkçe
2009
SporEge ÜniversitesiSporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL DOĞAN
- Amerikan futbolu sporcularında Sporda Güdülenme Ölçeği'nin geliştirilmesi
Development of Sport Motivation Scale at American football players
MURAT ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
SporAnkara ÜniversitesiSporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERTAN KILCIGİL
- Antrenör güdüsel ikliminin temel psikolojik ihtiyaçlar, güdülenme ve optimal performans duygu durumu ile ilişkisi
The relati̇onshi̇p of coach created moti̇vati̇onal cli̇mate wi̇th the basi̇c psychologi̇cal needs moti̇vati̇on and flow
SADİYE BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN SARI
- Sportif kariyer sonlandırmada elit sporcuların kariyer geçişleri, normal yaşama uyum sorunları ve çözüm önerileri
Career transitions of elite athletes, problems of adaptation to normal life and solution suggestions in ending sports careers
FATMA KÖSEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporIğdır ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKHAN ÇALIŞKAN
PROF. DR. ARİF ÖZER
- Sporda cinsiyet algısı: Bir ölçek geliştirme çalışması
Gender perception in sports: A scale development study
NEŞE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUTLU TÜRKMEN