Bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin tıbbi yapay zeka hazırbulunuşluk ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of medical artificial intelligence readiness and anxiety levels of research assistants working in a university hospital
- Tez No: 1013445
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel hazırbulunuşluk, Doktor asistanlar, Kaygı düzeyi, Cognitive readiness, Physician assistants, Anxiety level
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmayla bir üniversitenin tıp fakültesi hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin tıbbi yapay zekaya yönelik hazırbulunuşluklarını ve kaygı düzeylerini belirlemek hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı ve analitik nitelikte olan bu çalışmanın evrenini Kayseri ili Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerinde görev yapmakta olan araştırma görevlileri oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü Epi İnfo programıyla hesaplanmış %95 güven aralığında 267 kişi bulunmuştur. Veriler 01.08.2025-01.11.2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme kriterlerini karşılayan hiç kimse geri çevrilmemiş olup toplam 378 araştırma görevlisiyle çalışma tamamlanmıştır. Anketler katılımcıların kendisi tarafından doldurulmuştur veya google form aracılığıyla online toplanmıştır. Bu araştırmada kullanılan anket formu dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini belirlemeye yönelik 10 soru, ikinci bölümde literatür doğrultusunda oluşturulan ve araştırma görevlilerinin yapay zekâ kullanım durumlarını değerlendiren 20 soru, üçüncü bölümde“Yapay Zekâ Hazırbulunuşluk Ölçeği”, dördüncü bölümünde ise 'Yapay Zeka Kaygı Ölçeği' kullanılmıştır. Veri analizinde IBM SPSS Statistics version 25.0 kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 378 araştırma görevlisinin yaş ortalaması 31,08 (5,71) yıl (min:24-max:55), mesleki tecrübe yılı ortalaması 6,03(5,90) yıl olup 1 ay ile 30 yıl arasındadır. %55,6'sı kadınlardan oluşmaktadır. %95,2'si Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, %56,3'ü evli oluğunu beyan etmiştir. %63,2'si hiç sigara kullanmamış olup %13'ü düzenli olarak ilaç almaktadır. Çalışmaya temel tıp, dahili tıp ve cerrahi tıp olmak üzere 35 farklı anabilim dalında çalışan araştırma görevlileri katılmıştır. Katılımcıların yapay zekâya (YZ) yönelik tutum ve davranışları incelendiğinde, %73,3'ünün YZ gelişmelerini takip ettiği belirlenmiştir. Gelişmeleri en sık %63,6'sı haber ve medya, %63,3'ü internet araştırmaları aracılığıyla izlemektedir. Katılımcıların %16,4'ü daha önce YZ ile ilgili bir seminere katıldığını belirtmiştir. Ayrıca, %81,7'si YZ'nin insani unsurları göz ardı edebileceğinden endişe duymakta, %92,3'ü YZ'nin tıbbi uygulamalara entegrasyonunu desteklemekte ve %92,6'sı YZ'nin tıbbi konularda kullanılmasının gerekli olduğunu ve %86,8 oranında YZ'nin tıp eğitiminin bir parçası olması gerektiğini ifade etmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%96,6) YZ'nin tıpta“yardımcı asistan”rolünde olması gerektiğini belirtirken, %90,7'si mesleklerinin YZ tarafından ellerinden alınacağına inanmadığını belirtmiştir. Katılımcıların YZ Hazırbulunuşluk Ölçeği puan ortalaması 70,82 (14,46), YZ Kaygı Ölçeği puanı ortalaması 65,74 (25,03), olmuştur. YZ Hazırbulunuşluk ile YZ Kaygı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır. Sonuç: Katılımcıların büyük çoğunluğu tıbbi yapay zekâ teknolojilerine karşı olumlu bir tutuma sahip olup, YZ'nin tıp eğitimine mutlaka entegre edilmesi gerektiğini düşünmektedir. Yine katılımcıların çoğu klinik pratikte gelecekte yapay zekâ uygulamalarını kullanmayı düşündüklerini ifade etmiştir. Katılımcıların önemli bir bölümü ChatGpt gibi popüler olan yapay zekâ uygulamalarını hem günlük hayatlarında hem de mesleklerini icra ederken sıklıkla kullandıklarını belirtmiştir. Bu çalışmamızda yaş, medeni durum, gelir düzeyi, ilaç kullanımı ve kronik hastalık gibi sosyodemografik değişkenlerle YZ hazırbulunuşluğu ve YZ kaygısı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Genel olarak çalışma sonuçları, literatürle uyum göstermektedir. Eğitim, farkındalık ve deneyim arttıkça YZ kaygısının azaldığı, hazırbulunuşluğun ise yükseldiği görülmektedir. Önerilerimiz: Tıp Fakültelerinde Yapay Zeka dersleri seçmeli veya zorunlu ders olarak konulabilir, Kurumlar arası iş birliği ile Yapay Zeka uygulamaları araştırma görevlilerinin katkılarıyla geliştirilerek hem bilgi düzeyi artırabilir hemde kaygı düzeyi düşürülebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to determine the readiness and anxiety levels regarding medical artificial intelligence among research assistants working in the medical faculty hospital of a university. Materials and Methods: his cross-sectional, descriptive, and analytical study was conducted among research assistants working at the hospitals of Erciyes University Faculty of Medicine in Kayseri Province. The sample size was calculated using the Epi Info program, yielding 267 participants at a 95% confidence interval. Data were collected between 01.08.2025 and 01.11.2025. No individuals who agreed to participate and met the inclusion criteria were excluded, and the study was completed with a total of 378 research assistants. Questionnaires were completed by the participants themselves or collected online via Google Forms. The questionnaire used in this study consisted of four sections: the first section included 10 questions aimed at determining the sociodemographic characteristics of the participants; the second section included 20 questions developed in line with the literature to assess the artificial intelligence usage status of research assistants; the third section used the“Artificial Intelligence Readiness Scale”; and the fourth section used the“Artificial Intelligence Anxiety Scale.”Data analysis was performed using IBM SPSS Statistics version 25.0. Results: The mean age of the 378 research assistants participating in the study was 31.08 (5.71) years (min: 24–max: 55), and the mean duration of professional experience was 6.03 ± 5.90 years, ranging from 1 month to 30 years. Of the participants, 55.6% were female, 95.2% were citizens of the Republic of Türkiye, 56.3% were married. A total of 63.2% had never smoked, and 13% reported regular medication use. Research assistants from 35 different departments, including basic medical sciences, internal medicine, and surgical sciences, participated in the study. When participants' attitudes and behaviors toward artificial intelligence (AI) were examined, 73.3% were found to follow developments in AI. Developments were most frequently followed through news and media (63.6%) and internet research (63.3%). A total of 16.4% of participants reported having previously attended a seminar related to AI. Additionally, 81.7% expressed concern that AI might overlook human factors, 92.3% supported the integration of AI into medical practices, 92.6% stated that the use of AI in medical fields is necessary, and 86.8% indicated that AI should be a part of medical education. While the vast majority of participants (96.6%) stated that AI should have a“supportive assistant”role in medicine, 90.7% reported that they did not believe their profession would be taken over by AI. The mean score of the AI Readiness Scale was 70.82 (14.46), and the mean score of the AI Anxiety Scale was 65.74 (25.03). No statistically significant correlation was found between AI readiness and AI anxiety scores. Conclusion: The majority of participants demonstrated a positive attitude toward medical artificial intelligence technologies and emphasized the necessity of integrating AI into medical education. Most participants also indicated that they intend to use AI applications in clinical practice in the future. A considerable proportion reported frequent use of widely known AI tools, such as ChatGPT, both in their daily lives and in their professional activities. In this study, no statistically significant associations were identified between AI readiness or AI anxiety and sociodemographic variables including age, marital status, income level, medication use, and the presence of chronic disease. Overall, the findings are in line with the existing literature, suggesting that increased education, awareness, and experience are associated with lower levels of AI anxiety and higher levels of AI readiness. Our recommendations: Artificial Intelligence courses may be introduced as elective or compulsory subjects in medical faculties. Through inter-institutional collaboration, Artificial Intelligence applications can be developed with the contributions of research assistants, thereby increasing the level of knowledge while also reducing anxiety levels.
Benzer Tezler
- Gaziantep Üniversitesi Tıpta uzmanlık öğrencilerinin defansif tıp uygulamalarına yaklaşımı: bilgi düzeyi ve tutum analizi
Gaziantep University Medical specialization students' approach to defensive medicine practices: knowledge level and attitude analysis
AHMET MERT GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Adli TıpGaziantep ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN BARANSEL ISIR
- Bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin kaygı düzeyleri, nedenleri ve baş etme yöntemleri
Anxiety levels, causes and coping methods of research staff working in a university hospital
HASAN ÖZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TAŞTAN
- Tıp fakülteleri ve eğitim araştırma hastaneleri acil tıp uzmanları ve acil tıp araştırma görevlilerinin kan ve kan ürünleri transfüzyonları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviours of the emergency medicine specialists and residents in medical faculties and education-research hospitals about blood and usage of blood products
ESRA GEZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımTrakya ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BURAK SAYHAN
- Bir üniversite hastanesinde çalışan araştırma görevlisi hekimlerin meslek hastalıkları hakkındaki bilgi ve tutumlarının incelenmesi
Examining knowledge and attitude of occupational diseases among resident physicians in A university hospital
MELİH GAFFAR GÖZÜKARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk SağlığıGazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA NECMİ İLHAN
- Bir üniversite hastanesi araştırma görevlilerinin toplumsal cinsiyet rolleri tutum ölçeği ve çalışma yaşamında toplumsal cinsiyet rolleri algısının değerlendirilmesi
A University hospital research assistants gender roles attitude scale and the perception of gender roles in working life assessment
ARZUM ÇELİK BEKLEVİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Halk SağlığıBülent Ecevit ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL KIRAN