Çocukluk çağı olumlu yaşantıları ile prososyal davranışlar arasındaki ilişkide hayvanlara yönelik empatinin aracı rolü
The mediating role of empathy toward animals in the relationship between positive childhood experiences and prosocial behavior
- Tez No: 1012946
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYZA NAZ DENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocukluk döneminde edinilen yaşantılar, bireyin ilerleyen yaşamındaki tutum ve davranış örüntülerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Alanyazında çocukluk dönemine ilişkin çalışmaların büyük ölçüde olumsuz yaşantılara odaklandığı; buna karşılık olumlu çocukluk yaşantılarının psikolojik ve sosyal gelişim üzerindeki etkilerinin görece sınırlı biçimde ele alındığı görülmektedir. Oysa son yıllarda yapılan araştırmalar, olumlu çocukluk deneyimlerinin yalnızca olumsuz sonuçları azaltmakla kalmadığını, aynı zamanda empati ve prososyal davranışlar gibi sosyal ve duygusal becerilerin gelişimini de desteklediğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, bu çalışma-da olumlu çocukluk yaşantıları ile prososyal davranışlar arasındaki ilişkide hayvanlara yönelik empatinin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen ve yaşları 18–65 arasında değişen toplam 416 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği, Prososyallik Ölçeği ve Hayvanlara Yönelik Empati Öl-çeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiş; Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve PROCESS Macro Model 4 kullanılarak aracılık analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, olumlu çocukluk yaşantıları ile prososyal davranışlar arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, olumlu çocukluk yaşantılarının hayvanlara yönelik empati ile pozitif yönde ilişkili olduğu ve hayvanlara yönelik empati düzeyinin prososyal davranışlarla anlamlı biçimde ilişkili olduğu sap-tanmıştır. Aracılık analizi sonuçları, hayvanlara yönelik empatinin olumlu çocukluk yaşantıları ile prososyal davranışlar arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini orta-ya koymuştur. Bu bulguların, pozitif psikoloji ve sosyal psikoloji literatürüne katkı sağlaması ve empati ile prososyal davranışların geliştirilmesine yönelik uygulamalara yol göstermesi beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Experiences acquired during childhood play a crucial role in shaping individuals' atti-tudes and behavioral patterns later in life. Although the existing literature has largely focused on adverse childhood experiences, the effects of positive childhood experien-ces on psychological and social development have received relatively limited attention. Recent research suggests that positive experiences in childhood not only reduce negati-ve outcomes but also support the development of social and emotional skills such as empathy and prosocial behavior. Accordingly, the present study aimed to examine the mediating role of empathy toward animals in the relationship between positive child-hood experiences and prosocial behavior. The sample consisted of 416 adults aged between 18 and 65 years, selected using convenience sampling. Data were collected using the Sociodemographic Information Form, the Positive Childhood Experiences Scale, the Prosociality Scale, and the Animal Empathy Scale. Statistical analyses were conducted using SPSS 25, including Pearson correlation analysis, independent samp-les t-tests, one-way ANOVA, and mediation analysis performed with PROCESS Macro Model 4. The findings indicated a significant positive relationship between po-sitive childhood experiences and prosocial behavior. In addition, positive childhood experiences were positively associated with empathy toward animals, and empathy toward animals was found to be significantly related to prosocial behavior. Mediation analysis revealed that empathy toward animals partially mediated the relationship between positive childhood experiences and prosocial behavior. These results are expected to contribute to the literature in positive psychology and social psychology and to inform applied studies aimed at fostering empathy and prosocial behaviors.
Benzer Tezler
- Çocuk istismarı ve ihmalinin kuşaklararası aktarımının Ekolojik-Etkileşimsel Model çerçevesinde incelenmesi
An investigation of intergenerational transmission of child abuse and neglect within the framework of Ecological-Transactional Model
RUKİYE KIZILTEPE
- Olumlu ve olumsuz çocukluk çağı yaşantılarının yetişkinlik dönemi kişilik psikopatolojisi düzeyi ile ilişkisinde kültürel eğilim özelliklerinin düzenleyici rolünün incelenmesi: Kültürlerarası bir çalışma
The moderator role of cultural orientation in the relationship between positive and adverse childhood experiences and personality disorder psychopathology level on adulthood: A crosscultural study
RUMEYSA GÜNAY ÖGE
- Lise öğrencilerinin çocukluk çağı travmatik yaşantıları anne baba tutumları ve madde kullanan bireylere yönelik tutumları ile etkileyen değişkenler
Variables affecting high school students' childhood traumatic experiences and their attitudes to substance use individuals
AHMET AYTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURGÜL ÖZDEMİR
- Olumlu çocukluk çağı yaşantılarının kariyer uyum yetenekleri ve yaşam doyumuyla ilişkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FARUK ÜSTÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
PsikolojiUluslararası Kıbrıs ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BENGÜ BERKMEN
- Olumlu çocukluk çağı yaşantısı olan bireylerin duygusal zekaları ve duyguları yönetebilme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the emotional intelligence and the skills of managing emotions of individuals with positive childhood life
RUMEYSA TEKAY KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA NÜKET İŞİTEN