Geri Dön

BİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİNDE SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA 1 YIL İÇİNDE KESİCİ-DELİCİ ALET YARALANMASI GEÇİRME DURUMUNA GÖRE ANKSİYETE VE POST-TRAVMATİK STRES BOZUKLUĞU GELİŞİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: PROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA

EVALUATION OF THE DEVELOPMENT OF ANXIETY AND POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER IN HEALTHCARE WORKERS IN A TRAINING AND RESEARCH HOSPITAL WITHIN 1 YEAR ACCORDING TO THE STATUS OF SHARPS INJURY: A PROSPECTIVE STUDY

  1. Tez No: 1012007
  2. Yazar: ILGIN TİMARCI BECERİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MELİH KAAN SÖZMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Mesleki maruziyet, prospektif çalışmalar, eksik bildirim, risk faktörleri, Occupational Exposure, prospective studies, underreporting, risk factors
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET BİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİNDE SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA 1 YIL İÇİNDE KESİCİ-DELİCİ ALET YARALANMASI GEÇİRME DURUMUNA GÖRE ANKSİYETE VE POST-TRAVMATİK STRES BOZUKLUĞU GELİŞİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: PROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA Ilgın TİMARCI BECERİK İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2026 Amaç: Kesici-delici alet yaralanmaları, sağlık çalışanlarında kan yoluyla bulaşan patojenlere maruziyet açısından önemli, yaygın ve büyük ölçüde önlenebilir bir mesleki risk oluşturmaktadır. Bu yaralanmalar yalnızca enfeksiyon riskiyle sınırlı kalmayıp, maruziyet sonrası anksiyete ve post-travmatik stres belirtileri gibi ruhsal sonuçlara da yol açabilmektedir. Çalışmamızın amacı, hastane çalışanlarında iğne batması, kesici-delici alet yaralanmasını etkileyen etmenleri saptamak ve iğne batması, kesici-delici alet yaralanması sonrasında bireylerde anksiyete ve post-travmatik stres gelişme durumlarını belirlemektir. Yöntem: Prospektif tekrarlı ölçümlü kohort çalışması olarak üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinde yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik ve mesleki özellikleri ile yaşam boyu ve izlem dönemi KDAY öyküsü anket yoluyla toplanmıştır. Anksiyete Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), post-travmatik stres belirtileri ise DSM-5 için post-travmatik stres bozukluğu (PTSB) Kontrol Listesi (PCL-5) ile değerlendirilmiştir. Yaralanan katılımcılar yaklaşık bir ay sonra ve 1 yıl sonra, yaralanmayan katılımcılar bir yıl sonra yeniden değerlendirilmiştir. Yaşam boyu ve yeni KDAY belirleyicileri ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, çoklu lojistik regresyon ve Cox-orantılı risk regresyonu ile incelenmiştir. Yaralanmanın anksiyete ve PTSB belirtileri üzerindeki zamansal etkisi, bireysel kümelenmeyi dikkate alan doğrusal karma etkili modeller ile (linear mixed model, LMM) değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 674 sağlık çalışanının %37,4'ü yaşam boyu en az bir KDAY bildirmiştir. Katılımcıların 1 yıllık izlem döneminde %14,7'sinde yeni KDAY gelişmiştir. Yaralanmalar en sık iğne batması yoluyla ve şırınga iğnesiyle gerçekleşmiştir. Yaralananların yalnızca %42,8'i olayı iş sağlığı ve güvenliği birimine bildirmiştir. Çoklu lojistik regresyonda yaşam boyu KDAY öyküsü, vardiyalı çalışma (AOR=1,55), cerrahi branş (AOR=1,82), iğne kapağını kapatma (AOR=1,81) ve orta-şiddetli anksiyete (AOR=1,80; p=0,003) ile pozitif, intörn doktor olma (AOR=0,18) ile ters yönde ilişkili saptanmıştır. İzlem dönemindeki yeni KDAY'nin en güçlü belirleyicisi intörnlük olarak bulunmuştur (AOR=3,85; p=0,001). Ek olarak ileri yaş (AOR=0,83) ve erkek cinsiyet (AOR=0,57) daha düşük riskle ilişkili görülmüş ve çalışma süresi arttıkça yaralanma hızının azaldığı saptanmıştır (HR=0,64; p=0,010). Doğrusal karma etkili modellerde (LMM) yaralanma sonrası dönemde hem anksiyete (β=2,43; p<0,001) hem PTSB belirtilerinin (β=3,80; p<0,001) anlamlı biçimde arttığı saptanmıştır. İşte uykululuk PCL-5'i bağımsız olarak yükseltmiş (β=8,86; p=0,011) ve yaralanma ile ilişkili olarak saptanmıştır. (β=3,27; p=0,027). İntörnlerde yaralanma sonrası anksiyetenin intörn olmayanlara göre zamanla görece daha hızlı gerilediği gözlenmiştir (β=−0,157; p=0,019). Sonuçlar: Bu prospektif çalışmada KDAY'nin sağlık çalışanlarında yaygın ve önlenebilir bir mesleki sorun olduğu görülmüştür. Yaşam boyu yaralanma kümülatif mesleki maruziyetle, izlem dönemindeki yeni yaralanma ise özellikle intörnlük ve genç yaşla ilişkili bulunmuştur. Yaralanma sonrası anksiyete ve post-travmatik stres belirtilerindeki anlamlı artış, KDAY'nin ruhsal sağlık açısından da ele alınması ve yaralanma sonrası yönetime psikolojik desteğin eklenmesi gerektiğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT EVALUATION OF THE DEVELOPMENT OF ANXIETY AND POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER IN HEALTHCARE WORKERS IN A TRAINING AND RESEARCH HOSPITAL WITHIN 1 YEAR ACCORDING TO THE STATUS OF SHARPS INJURY: A PROSPECTIVE STUDY Ilgin TIMARCI BECERIK Izmir Katip Celebi University, Faculty of Medicine, Department of Public Health Medical Specialization Thesis, Izmir, Türkiye, 2026 Aim: Needlestick and sharps injuries represent an important, common, and largely preventable occupational risk in terms of exposure to bloodborne pathogens among healthcare workers. These injuries are not limited only to the risk of infection, but may also lead to psychological outcomes such as anxiety and post-traumatic stress symptoms after exposure. The aim of our study was to determine the factors affecting needlestick and sharps injuries among hospital workers and to identify the development of anxiety and post-traumatic stress in individuals after needlestick and sharps injuries. Methods: This study was conducted as a prospective repeated-measures cohort study in a tertiary education and research hospital. The sociodemographic and occupational characteristics of the participants, and their lifetime and follow-up period history of needlestick and sharps injuries, were collected through a questionnaire. Anxiety was evaluated using the Beck Anxiety Inventory (BAI), and post-traumatic stress symptoms were evaluated using the PTSD Checklist for DSM-5 (PCL-5). Injured participants were reassessed approximately one month later and one year later, and non-injured participants were reassessed one year later. The determinants of lifetime and new needlestick and sharps injuries were examined using the chi-square test, Mann-Whitney U test, multiple logistic regression, and Cox proportional hazards regression. The temporal effect of injury on anxiety and PTSD symptoms was evaluated using linear mixed models (LMMs), accounting for within-subject correlation. The level of statistical significance was accepted as p<0.05. Results: Of the 674 healthcare workers included in the study, 37.4% reported at least one lifetime needlestick and sharps injury, and 14.7% of healthcare workers developed a new needlestick and sharps injury during the follow-up period. Injuries occurred most frequently through needlestick and with syringe needles. Only 42.8% of the injured reported the event. In multiple logistic regression, lifetime history of needlestick and sharps injury was found to be positively associated with shift work (AOR=1.55), surgical department (AOR=1.82), recapping the needle (AOR=1.81), and moderate-to-severe anxiety (AOR=1.80; p=0.003), and inversely associated with being a medical intern (AOR=0.18). The strongest determinant of new needlestick and sharps injury during the follow-up period was found to be internship (AOR=3.85; p=0.001). In addition, older age (AOR=0.83) and male (AOR=0.57) were observed to be associated with lower risk, and it was found that the injury rate decreased as duration of employment increased (HR=0.64; p=0.010). In linear mixed models (LMM), both anxiety (β=2.43; p<0.001) and PTSD symptoms (β=3.80; p<0.001) were found to increase significantly in the post-injury period. Sleepiness at work independently increased PCL-5 scores (β=8.86; p=0.011) and was found to be associated with injury (β=3.27; p=0.027). In medical interns, post-injury anxiety was observed to decrease relatively faster over time compared with non-interns (β=−0.157; p=0.019). Conclusion: In this prospective study, needlestick and sharps injuries were determined as a common and preventable occupational problem among healthcare workers. Lifetime injury was associated with cumulative occupational exposure, whereas new injury during the follow-up period was associated particularly with internship and younger age. The significant increase in anxiety and post-traumatic stress symptoms after injury suggests that needlestick and sharps injuries should also be addressed in terms of mental health and that psychological support should be added to post-injury management.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    859946

    Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının sağlıkta şiddet konusundaki düşünce ve deneyimlerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the thoughts and experiences of healthcare workers on violence in healthcare at a training and research hospital

    SELHAN CİĞERİM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜLYA PARILDAR

    UZMAN YASEMİN ÖZKAYA

  2. Tez No

    750339

    Sağlık çalışanlarında öfke ifade tarzı ve ilişkili faktörler

    Anger expression style and related factors in healthcare professionals

    FATIMA İLAY YEGEN YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiAdnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OKAY BAŞAK

  3. Tez No

    272390

    Ankara'da bir üniversite hastanesinde iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile çalışan sağlık çalışanlarında iyonlaştırıcı radyasyonun olası sağlık etkilerinin belirlenmesi

    Determining the possible health effects of ionizing radiation on health personnel working with ionizing radiation sources in a university hospital in Ankara

    ZEYNEP BELMA ŞENLİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Halk SağlığıGazi Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA NECMİ İLHAN

  4. Tez No

    463997

    Kadın sağlık çalışanlarının meme kanseri konusunda bilgi, tutum ve davranışları

    Knowledge, attitudes and beliefs of female health care workers towards breast cancer

    ESRA BÖCEK AKER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL

  5. Tez No

    717982

    Sağlık çalışanlarında beslenme ve sağlık okuryazarlık düzeyi ile diyet kalite indeksi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    Determine the relationship between the nutrition and healty literacy level of healty professionals and their diet quality i̇ndex

    CANDAN AKTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜL KIZILTAN

Geri Dön