Geri Dön

Aile hekimliği birimlerine başvuran bireylerde vücut ağırlığının benlik saygısı ve beden algısı üzerine etkisinin incelenmesi

Investigation of the effect of body weight on self-esteem and body image in individuals applying to family medicine units

  1. Tez No: 1011842
  2. Yazar: SERDAR YILMAZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. REMZİYE NUR EKE
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Beden algısı, Benlik saygısı, Obezite, Vücut ağırlığı, Body image, Body weight, Family medicine, Obesity, Self-esteem
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, aile hekimliği birimlerine başvuran yetişkinlerde vücut ağırlığı göstergeleri ile benlik saygısı ve beden algısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, tıpta uzmanlık tezi kapsamında Kasım-Aralık 2025 tarihleri arasında SBÜ Antalya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı Aile Hekimliği Polikliniği ve Obezite Merkezi Polikliniği'nde yürütülmüş ve çalışmaya 275 birey dahil edilmiştir. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Beden Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmış ve IBM SPSS 27.0 paket programı (IBM Corp., Armonk, NY) kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde Spearman korelasyon, Mann-Whitney U ile Kruskal-Wallis testleri kullanılmış, ayrıca bağımsız değişkenlerin etkisini incelemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 24,44±10,17 yıl olan toplam 275 birey dahil edilmiştir. Katılımcıların %57,8'inin kadın, %81,5'inin bekar ve %48,4'ünün lise mezunu olduğu; %72,0'sinin ekonomik durumunu orta düzeyde değerlendirdiği ve %84,4'ünde kronik hastalık bulunmadığı saptanmıştır. Katılımcıların %71,3'ünün sigara, %86,2'sinin alkol kullanmadığı; %37,5'inin haftalık 150 dakikanın altında fiziksel aktivite yaptığı ve %85,5'inin son 3 ayda diyet yapmadığı belirlenmiştir. Bireylerin %59,6'sı kendisini normal kiloda algılarken, %76,4'ü vücut ağırlığının günlük yaşamını olumsuz etkilemediğini ifade etmiştir. Ortalama BKİ 23,90±5,57 kg/m², bel çevresi 81,89±6,89 cm, sistolik kan basıncı 113,25±9,39 mmHg ve diyastolik kan basıncı 71,07±7,90 mmHg olarak ölçülmüştür. Benlik saygısı puan ortalaması 28,81±4,05, beden algısı puan ortalaması ise 155,12±22,40'tır. Korelasyon analizinde benlik saygısı ile beden algısı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki saptanmış (r=0,379; p<0,01); beden algısının boy ile pozitif, BKİ ile negatif yönlü ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Regresyon analizinde vücut ağırlığının benlik saygısı üzerinde anlamlı etkisi bulunmazken (p>0,05), beden algısını negatif yönde anlamlı olarak yordadığı görülmüştür (β=-0,162; p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmalarda cinsiyet, medeni durum, eğitim, gelir düzeyi, kronik hastalık, alkol kullanımı, fiziksel aktivite ve diyet durumuna göre benlik saygısı ve beden algısı açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Buna karşın ekonomik durumun hem benlik saygısı hem de beden algısı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Beden algısının ayrıca sigara kullanımı, vücut ağırlığı algısı, kontrol planı, beden değerlendirme sıklığı ve sosyal medyadan anlamlı düzeyde etkilendiği tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca vücut ağırlığının günlük yaşamı olumsuz etkilediğini düşünen bireylerde hem benlik saygısı hem de beden algısı puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada, aile hekimliği birimlerine başvuran yetişkinlerde vücut ağırlığının benlik saygısını doğrudan anlamlı düzeyde etkilemediği; ancak beden algısını negatif yönde etkilediği belirlenmiştir. Benlik saygısı ile beden algısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmış; beden algısının BKİ artışından olumsuz etkilendiği görülmüştür. Ekonomik durum ve vücut ağırlığının günlük yaşama etkisi hem benlik saygısı hem de beden algısı ile ilişkili bulunurken; sigara kullanımı, vücut ağırlığı algısı, kilo kontrol planı, beden değerlendirme sıklığı ve sosyal medya etkisinin özellikle beden algısı üzerinde anlamlı farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda aile hekimliği izlem süreçlerinde yalnızca kilo kontrolüne değil, bireylerin beden algısı, benlik saygısı ve psikososyal gereksinimlerine de odaklanan bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aims to examine the relationship between body weight indicators and levels of self-esteem and body image in adults applying to family medicine units. Materials and Methods: This research was conducted as part of a medical specialty thesis between November–December 2025 at the Family Medicine Outpatient Clinic and Obesity Center Outpatient Clinic affiliated with the Family Medicine Clinic of SBÜ Antalya City Hospital, and a total of 275 individuals were included in the study. Data were collected using a sociodemographic information form, the Rosenberg Self-Esteem Scale, and the Body Image Scale. The data were analyzed using the IBM SPSS 27.0 package program (IBM Corp., Armonk, NY). Since the data did not show normal distribution, Spearman correlation, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis tests were used in the analyses; additionally, regression analysis was performed to examine the effects of independent variables, and p<0.05 was accepted as statistically significant. Results: A total of 275 individuals with a mean age of 24.44±10.17 years were included in the study. It was determined that 57.8% of the participants were female, 81.5% were single, and 48.4% were high school graduates; 72.0% evaluated their economic status as moderate and 84.4% had no chronic disease. It was found that 71.3% of the participants did not smoke and 86.2% did not consume alcohol; 37.5% performed less than 150 minutes of physical activity per week and 85.5% had not followed a diet in the last 3 months. While 59.6% of the individuals perceived themselves as having normal body weight, 76.4% stated that body weight did not negatively affect their daily lives. The mean BMI was 23.90±5.57 kg/m², waist circumference was 81.89±6.89 cm, systolic blood pressure was 113.25±9.39 mmHg, and diastolic blood pressure was 71.07±7.90 mmHg. The mean self-esteem score was 28.81±4.05, and the mean body image score was 155.12±22.40. In the correlation analysis, a positive and statistically significant relationship was found between self-esteem and body image (r=0.379; p<0.01); body image was found to be positively associated with height and negatively associated with BMI (p<0.01). In the regression analysis, body weight did not have a significant effect on self-esteem (p>0.05), whereas it was found to significantly predict body image in a negative direction (β=-0.162; p<0.05). In group comparisons, no statistically significant difference was found in self-esteem and body image levels according to gender, marital status, education, income, chronic disease, alcohol use, physical activity, and diet status (p>0.05). However, it was determined that economic status was significant for both self-esteem and body image; and that body image differed significantly according to smoking, body weight perception, control plan, frequency of body evaluation, and the effect of social media (p<0.05). Additionally, it was found that both self-esteem and body image scores were significantly lower in individuals who thought that body weight negatively affected their daily lives (p<0.05). Conclusion: In this study, it was determined that body weight did not directly have a statistically significant effect on self-esteem in adults applying to family medicine units; however, it negatively affected body image. A positive and significant relationship was found between self-esteem and body image; and it was observed that body image worsened as BMI increased. While economic status and the effect of weight on daily life were associated with both self-esteem and body image, it was determined that smoking, body weight perception, weight control plan, frequency of body evaluation, and the effect of social media created significant differences especially in body image. Accordingly, it was concluded that a holistic approach focusing not only on weight control but also on body image, self-esteem, and psychosocial needs of individuals should be adopted in family medicine follow-up processes.

Benzer Tezler

  1. Adölesanlarda ekran bağımlılığı ve metabolik sendrom ilişkisi

    The relationship between screen addiction and metabolic syndrome in adolescents

    MEHMET ALİ ÇEVİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiHarran Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU

  2. 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    FERHAN ŞENOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İlk ve Acil YardımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN

  3. Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma

    An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş

    EROL ŞANLI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Halk SağlığıCumhuriyet Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR

  4. Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları

    Başlık çevirisi yok

    BİNNUR ERCEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    SosyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Kurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK