Türkiye'de kadınların siyasal temsilinde pozitif ayrımcılık
Affirmative action in women's political representation in Turkey
- Tez No: 1011577
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVŞEN ALTUN ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Law, Public Administration, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Eşitlik ilkesi, Kadın hakları, Pozitif ayrımcılık, Siyasi partiler, Siyasi temsil, Equality principle, Women rights, Affirmative action, Political parties, Political representation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pozitif ayrımcılık ilkesi, 2010 Anayasa değişikliğiyle Türkiye'de ilk kez açık ve bağlayıcı biçimde anayasal güvence altına alınmıştır. Pozitif ayrımcılık, kadınların toplumsal ve siyasal hayata etkin katılımını sağlamak için kullanılan bir araçtır. Türkiye'de kadın hakları Cumhuriyet dönemiyle belirginleşmiş, kadınlar 1934 yılında genel seçimlerde milletvekili seçme ve seçilme hakkını kazanarak birçok ülkeden önce demokratik hayata adım atmıştır. Bu kazanımlarla kadınlar siyasal temsilde önemli ilerleme kaydetmiştir. Kadın milletvekillerinin demografik yapısı, pozitif ayrımcılık politikalarının siyasal temsile yansımalarını değerlendirmek açısından önemli veriler sunmaktadır. Bu kapsamda pozitif ayrımcılık ilkesinin kadınların sayısal temsili açısından belirli bir işlev gördüğü, ancak kadınlar arasındaki sınıfsal ve toplumsal farklılıkları yansıtmada yeterince etkili olamadığı görülmektedir. Bu politika, daha çok siyasal ve toplumsal sermayeye sahip kadınların milletvekilliğine erişimini kolaylaştırırken, dezavantajlı gruplardan gelen kadınlar açısından aynı ölçüde kapsayıcı bir etki yaratmamaktadır. Bu nedenle kadınların siyasal temsili, sadece sayısal artışa odaklanan hukuki düzenlemelerle değil, temsilde çeşitliliği ve toplumsal kapsayıcılığı merkeze alan bütüncül politikalarla ele alınmalıdır. Pozitif ayrımcılık yalnızca kadınları erkeklere karşı korumaya yönelik bir uygulama olarak ele alınmamalıdır. Pozitif ayrımcılık, aynı zamanda kadınlar arasında var olan sosyoekonomik ve yapısal eşitsizlikleri gidermeyi ve dezavantajlı konumda bulunan kadınları diğer kadınlara karşı da korumayı hedeflemelidir. Gerçek anlamda kapsayıcı bir kadın temsili için, siyasal alandaki pozitif ayrımcılık politikalarının yalnızca sayıyı artırmaya değil, farklı sınıfsal, mesleki ve toplumsal arka planlara sahip kadınların siyasete katılımını güçlendirmeye odaklanması gerekmektedir
Özet (Çeviri)
The principle of positive discrimination was enshrined in the Constitution for the first time in Turkey in a clear and binding manner with the 2010 Constitutional amendment. Positive discrimination is a tool used to ensure women's effective participation in social and political life. Women's rights in Turkey became more pronounced with the Republican era, and in 1934, women took a step into democratic life ahead of many countries by gaining the right to vote and to be elected as members of parliament in the general elections. With these gains, women have made significant progress in political representation. The demographic structure of female members of parliament provides important data for assessing the impact of affirmative action policies on political representation. In this context, it is evident that while the principle of affirmative action serves a specific function in terms of women's numerical representation, it has not been sufficiently effective in reflecting the class and social differences among women. While this policy facilitates access to parliamentary seats for women who possess greater political and social capital, it does not create an equally inclusive impact for women from disadvantaged groups. Therefore, women's political representation must be addressed not only through legal regulations focused solely on numerical increases but also through comprehensive policies that prioritize quality and diversity. Affirmative action should not be viewed solely as a measure designed to protect women against men. Affirmative action should also aim to address the socioeconomic and structural inequalities that exist among women and to protect women in disadvantaged positions from other women as well. For truly inclusive women's representation, affirmative action policies in the political sphere must focus not merely on increasing numbers but on strengthening the political participation of women from diverse class, professional, and social backgrounds.
Benzer Tezler
- Kadın öğretmenler ve sendikal katılım; Eğitim-Sen örneği
Woman teachers and participation in unions; Example of Eğitim-Sen
HÜLYA TÜRKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiYaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP AYHAN
- İnstitutional and attitudinal determinants of women's legislative recruitment: The case of the Republican People's Party
Kadınların yasama organlarına yerleştirilmesi ve seçicilerin parlementoya girmek isteyen kadınlara yönelik tavırları: Türkiye'de Cumhuriyet Halk Partisi örneği
ÖZGE ADIGÜZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CANAN ASLAN AKMAN
- Ayrımcılık yasağı ışığında Türkiye siyasetinde kadın
Women in Turkish political life as far as the prohibition of discrimination is concerned
VERJİN EROL
- Türkiye örneğinde belediyelerde kadın katılımı
Woman participant in municipalities of Turkey
MELİKE TOKUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu Yönetimiİstanbul Aydın ÜniversitesiMahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR TEKİN
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT