Dünyada ve Türkiye'de yenilenebilir enerji ve kamu politikaları: Rüzgâr enerjisi örneği
Renewable energy and public policies in the world and Türkiye: The case of wind energy
- Tez No: 1011362
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN CURA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Teorisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Enerji, ekonomik kalkınma, çevresel sürdürülebilirlik ve ulusal güvenlik açısından stratejik bir öneme sahiptir. Artan enerji talebi, fosil yakıt rezervlerinin sınırlılığı ve iklim değişikliği ile mücadele gerekliliği, ülkeleri enerji politikalarını yeniden şekillendirmeye yöneltmiştir. Bu çerçevede yenilenebilir enerji kaynakları, özellikle de rüzgâr enerjisi, düşük karbonlu enerji dönüşümünün temel bileşenlerinden biri hâline gelmiştir. Son yıllarda teknolojik gelişmeler ve maliyetlerdeki düşüş ile birlikte rüzgâr enerjisi yatırımları hız kazanmış; bu süreçte kamu politikalarının yönlendirici rolü belirleyici olmuştur. Bu çalışmanın amacı, yenilenebilir enerji politikalarını kavramsal ve kuramsal bir çerçevede ele almak, farklı ülke uygulamaları üzerinden politika araçlarının gelişimini incelemek ve Türkiye açısından değerlendirmelerde bulunmaktır. Bu doğrultuda çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, kamu politikası kavramı, enerji politikaları ve yenilenebilir enerjiye ilişkin teorik yaklaşımlar ele alınmış; enerji dönüşümü, enerji arz güvenliği ve sürdürülebilirlik kavramları çerçevesinde literatür değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik boyutları, maliyet yapıları ve kamu müdahalesinin gerekçeleri tartışılmıştır. İkinci bölümde, yenilenebilir enerji politikalarının uluslararası düzeydeki uygulamaları incelenmiştir. Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Hindistan örnekleri üzerinden farklı politika araçları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda sabit fiyat garantileri (Feed-in Tariff), yenilenebilir enerji ihaleleri, vergi teşvikleri, portföy standartları ve düzenleyici mekanizmalar gibi araçların yatırım ortamı üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca bu ülkelerde uygulanan politikaların zaman içerisinde nasıl dönüşüm geçirdiği ve piyasa mekanizmaları ile nasıl bütünleştiği ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de yenilenebilir enerji politikaları ve rüzgâr enerjisi sektörü ele alınmıştır. Türkiye'nin enerji arz güvenliği, dışa bağımlılık düzeyi ve yenilenebilir enerji potansiyeli çerçevesinde mevcut durum analizi yapılmıştır. Bu bağlamda Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) ve Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) gibi uygulamalar incelenmiş; bu politikaların yatırım ortamı, piyasa yapısı ve sektörel gelişim üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca Türkiye'nin küresel eğilimler karşısındaki konumu analiz edilerek güçlü ve zayıf yönler ortaya konulmuştur. Çalışmanın bulguları, yenilenebilir enerji yatırımlarının gelişiminde kamu politikalarının kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Özellikle erken dönemlerde uygulanan destek mekanizmalarının yatırım riskini azaltarak sektörün büyümesini hızlandırdığı; ancak zamanla daha rekabetçi ve piyasa temelli araçlara geçişin gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte düzenleyici çerçevenin öngörülebilirliği, finansman erişimi ve kurumsal kapasite gibi unsurların yatırım ortamı üzerinde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Türkiye özelinde ise yenilenebilir enerji politikalarının önemli ilerlemeler kaydettiği, ancak bürokratik süreçler, finansman maliyetleri ve piyasa yapısına ilişkin bazı yapısal sorunların devam ettiği görülmektedir. Sonuç olarak bu çalışma, yenilenebilir enerji politikalarının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve stratejik bir politika alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'nin enerji dönüşüm sürecinde daha etkin bir konuma ulaşabilmesi için politika araçlarının geliştirilmesi, piyasa mekanizmalarının güçlendirilmesi ve yatırım ortamının iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda çalışma hem akademik literatüre katkı sunmayı hem de politika yapıcılar için yol gösterici öneriler geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Energy has become a strategic issue not only in terms of economic development but also environmental sustainability and national security. The increasing global energy demand, the depletion of fossil fuel resources, and the urgency of combating climate change have led countries to restructure their energy policies. In this context, renewable energy sources, particularly wind energy, have emerged as one of the key components of the low-carbon energy transition. In recent years, advancements in technology and declining costs have accelerated investments in wind energy, while public policies have played a decisive role in shaping this process. The main objective of this study is to examine renewable energy policies within a conceptual and theoretical framework, to analyze the evolution of policy instruments through international experiences, and to evaluate the case of Türkiye. The study consists of three main sections. In the first section, the concepts of public policy, energy policy, and renewable energy are discussed within a theoretical perspective. In addition, the study provides a literature review focusing on energy transition, energy security, and sustainability, while also addressing the economic aspects of renewable energy investments, cost structures, and the rationale for government intervention. The second section analyzes the implementation of renewable energy policies at the international level. The policy approaches of the European Union, the United States, China, and India are examined comparatively. In this context, policy instruments such as feed-in tariffs, renewable energy auctions, tax incentives, portfolio standards, and regulatory mechanisms are evaluated in terms of their impact on investment environments. Furthermore, the study highlights how these policy instruments have evolved over time and how they have been integrated into market-based mechanisms. The third section focuses on renewable energy policies and the wind energy sector in Türkiye. A comprehensive assessment is conducted considering Türkiye's energy security, dependency on external energy sources, and renewable energy potential. Within this framework, key policy mechanisms such as the Renewable Energy Support Mechanism (YEKDEM) and Renewable Energy Resource Areas (YEKA) are analyzed in terms of their effects on investment conditions, market structure, and sectoral development. Additionally, Türkiye's position within global trends is evaluated, and its strengths and weaknesses are identified. The findings of the study indicate that public policies play a crucial role in the development of renewable energy investments. In particular, early-stage support mechanisms have been effective in reducing investment risks and accelerating sectoral growth. However, over time, the transition towards more competitive and market-based instruments has become necessary. Moreover, factors such as regulatory predictability, access to finance, and institutional capacity are found to be key determinants of the investment environment. In the case of Türkiye, although significant progress has been achieved in renewable energy policies, certain structural challenges—such as bureaucratic procedures, financing costs, and market-related issues—continue to persist. In conclusion, this study demonstrates that renewable energy policies constitute not only an environmental concern but also an economic and strategic policy domain. In order for Türkiye to achieve a more effective position in the energy transition process, it is essential to improve policy instruments, strengthen market mechanisms, and enhance the investment climate. Accordingly, this study aims to contribute both to the academic literature and to the development of policy recommendations for decision-makers.
Benzer Tezler
- Avrupa Birliği'nde rüzgar enerjisi: İspanya ve Türkiye
Wind energy in European Union and Turkey: Spain and Turkey cases
EMİNE ÖZLEM KALYONCU TÜRKEŞ
Doktora
Türkçe
2012
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAVVA TUNÇ ÇELEBİ
- Elektrik enerjisi tüketimi, Türkiye değerlendirmesi ve analitik hiyerarşi süreci ile irdelenmesi
Consumption of electrical energy, Turkish review and study of analitycal hierarchy process
KEMAL GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE BERİL TUĞRUL
- Nükleer santrallere yönelik yerel halkın bakışı: Sinop ili örneği
Local public overview of nuclear power plants: Case of Sinop city
ZEYNEP PEKMEZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
EnerjiOndokuz Mayıs ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YÖNTEN BALABAN
- Yeşil ekonomiye geçiş süreci ve mevcut durum
Transition to the green economy and the current situation
MUHAMMED ALİ GÜÇLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MaliyeNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EREN ALPER
- Enerji dönüşümü bağlamında Türkmenistanın enerji politikası
Energy policy of Turkmenistan in the context of energy transition
GUNCHA NARZULLAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET TENEKE ODUNCU