Tersane çalışanlarında iş kazası riskini etkileyen demografik davranışsal ve mesleki faktörlerin lojistik regresyon analizi
Logistic regression analysis of demographic, behavioral,and occupational factors affecting the risk of work-related accidents among shipyard workers
- Tez No: 1011345
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ ALTUĞ YENGİNAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Denizcilik, Marine
- Anahtar Kelimeler: Lojistik regresyon yöntemi, Tersaneler, İş güvenliği, İş kazaları, Logistic regression method, Shipyards, Work safety, Occupational accidents
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Kocaeli bölgesindeki tersane çalışanlarının demografik, davranışsal ve mesleki özelliklerinin iş kazası geçirme olasılığı üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini Kocaeli bölgesindeki tersane çalışanları, örneklemini ise kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 520 tersane çalışanı oluşturmaktadır. Veriler, demografik özellikler, sağlık durumu ve alışkanlıklar, iş yaşamı özellikleri ve iş kazası deneyimlerini içeren anket formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare bağımsızlık testi ve binary lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Öncelikle katılımcıların demografik, davranışsal ve mesleki özellikleri frekans ve yüzde dağılımları ile sunulmuş, ardından demografik değişkenler ile iş kazası deneyimi arasındaki ilişkiler ki-kare testi ile incelenmiştir. Ki-kare analizinde anlamlı bulunan değişkenler lojistik regresyon modeline dahil edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların %53.7'si daha önce iş kazası geçirmiştir. Lojistik regresyon analizi sonuçları, eğitim durumu (p=0.001), alkol kullanımı (p=0.030), işyerinde çalışma süresi (p<0.001), mesleği isteyerek seçme (p<0.001) ve işle ilgili eğitim alma (p=0.022) değişkenlerinin iş kazası geçirme olasılığını anlamlı şekilde etkilediğini göstermiştir. Modelin açıklayıcılık gücü Nagelkerke R²=0.400 olarak bulunmuş ve Hosmer-Lemeshow testi modelin veriye iyi uyum sağladığını göstermiştir (p=0.975). En önemli bulgular şunlardır: Mesleğini isteyerek seçen çalışanların iş kazası riski %85 daha düşük (Exp(B)=0.152), alkol kullanan çalışanların riski % 2,14 daha yüksek (Exp(B)=2.141), deneyimsiz çalışanların (1 yıl ve altı) riski % 6.91 oranında daha yüksek (Exp(B)=6.905) ve lisans mezunlarının riski lisansüstü eğitimlilere göre % 3,55 a daha yüksektir (Exp(B)=3.549). İşle ilgili eğitim alan çalışanların riski % 43 daha düşük bulunmuştur (Exp(B)=0.575). Elde edilen sonuçlar, tersane gibi yüksek riskli sektörlerde risk altındaki demografik ve mesleki grupların belirlenmesinin, iş sağlığı ve güvenliği kaynaklarının etkin kullanımı ile önleyici müdahalelerin doğru gruplara yönlendirilmesi açısından belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Bu çalışmanın amacı, Kocaeli bölgesindeki tersane çalışanlarının demografik, davranışsal ve mesleki özelliklerinin iş kazası geçirme olasılığı üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini Kocaeli bölgesindeki tersane çalışanları, örneklemini ise kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 520 tersane çalışanı oluşturmaktadır. Veriler, demografik özellikler, sağlık durumu ve alışkanlıklar, iş yaşamı özellikleri ve iş kazası deneyimlerini içeren anket formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare bağımsızlık testi ve binary lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Öncelikle katılımcıların demografik, davranışsal ve mesleki özellikleri frekans ve yüzde dağılımları ile sunulmuş, ardından demografik değişkenler ile iş kazası deneyimi arasındaki ilişkiler ki-kare testi ile incelenmiştir. Ki-kare analizinde anlamlı bulunan değişkenler lojistik regresyon modeline dahil edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların %53.7'si daha önce iş kazası geçirmiştir. Lojistik regresyon analizi sonuçları, eğitim durumu (p=0.001), alkol kullanımı (p=0.030), işyerinde çalışma süresi (p<0.001), mesleği isteyerek seçme (p<0.001) ve işle ilgili eğitim alma (p=0.022) değişkenlerinin iş kazası geçirme olasılığını anlamlı şekilde etkilediğini göstermiştir. Modelin açıklayıcılık gücü Nagelkerke R²=0.400 olarak bulunmuş ve Hosmer-Lemeshow testi modelin veriye iyi uyum sağladığını göstermiştir (p=0.975). En önemli bulgular şunlardır: Mesleğini isteyerek seçen çalışanların iş kazası riski %85 daha düşük (Exp(B)=0.152), alkol kullanan çalışanların riski % 2,14 daha yüksek (Exp(B)=2.141), deneyimsiz çalışanların (1 yıl ve altı) riski % 6.91 oranında daha yüksek (Exp(B)=6.905) ve lisans mezunlarının riski lisansüstü eğitimlilere göre % 3,55 a daha yüksektir (Exp(B)=3.549). İşle ilgili eğitim alan çalışanların riski % 43 daha düşük bulunmuştur (Exp(B)=0.575). Elde edilen sonuçlar, tersane gibi yüksek riskli sektörlerde risk altındaki demografik ve mesleki grupların belirlenmesinin, iş sağlığı ve güvenliği kaynaklarının etkin kullanımı ile önleyici müdahalelerin doğru gruplara yönlendirilmesi açısından belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır.
Benzer Tezler
- Sivil tersanelerde çalışan işçilerde iş güvenliği algısı üzerine bir alan çalışması (Tuzla bölgesi)
Job security among the workers who works in civil navy yard (In Tuzla)
SERDAR ÇALIŞIR
- Tersanelerde gemi yapım, bakım, onarım ve söküm işlerinde iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in shipbuilding, maintenance, repair, and dismantling activities in shipyards
ÖZGÜR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriHitit Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ABDURRAHMAN ASAN
- İş sağlığı ve güvenliğindeki gelişmeler: Altınova Tersaneleri çalışanlarının farkındalıklarının değerlendirilmesi
Developments in occupational safety and health: Evaluation of awareness of Altınova Shipyard workers
DAVUT TİRYAKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriYalova ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN KOÇAK
- Tuzla gemi inşa endüstrisinde ölümlü iş kazalarının analizi
Analysis of fatal accidents of the tuzla shipbuilding industry
İSMAİL TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKarabük ÜniversitesiMakine Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERCÜMENT NEŞET DİZDAR
- Yaratıcı örgüt kültürü ve yönetim
Başlık çevirisi yok
HALİL TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA AYDIN