Ortaokul öğretmenlerine yönelik sosyal duygusal öğrenme eğitim programının tasarlanması ve uygulanması: Bir eylem araştırması
Design and implementation of a social-emotional learning program for middle school teachers: An action research study
- Tez No: 1010968
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ALEMDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Sosyal-duygusal öğrenme, öğretmen mesleki gelişimi, eylem araştırması, duygusal yeterlik, öğretmen iyi oluşu, nitel araştırma, Eğitici eğitimi, Social emotional learning, teacher professional development, action research, emotional competence, teacher well-being, qualitative research, Trainer training
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ortaokul öğretmenlerinin sosyal-duygusal becerilerini geliştirmeye yönelik 7 haftalık öğrenme etkinliklerinin uygulanmasını ve değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Etkinlikler, güncel sosyal-duygusal öğrenme ve öğretmen iyi oluşu literatürü temel alınarak geliştirilmiştir. Araştırma, eylem araştırması deseniyle yürütülmüş; Konya ili Meram ilçesinde bir ortaokulda görev yapan 5 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıştır. Nicel veriler, Duygusal Okuryazarlık Becerisi Ölçeği aracılığıyla ön test–son test uygulamalarıyla elde edilmiştir. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler, yansıtıcı günlükler, araştırmacı gözlem notları ve sınıf içi gözlem formları aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular programın öğretmenler üzerinde anlamlı ve çok boyutlu bir dönüşüm yarattığını ortaya koymuştur. Öğretmenler, öz farkındalık ve öz yönetim becerilerinde belirgin bir gelişim yaşadıklarını; sınıf içi zorlayıcı durumlarda otomatik tepkiler vermek yerine duraksama, nefes alma ve bilinçli seçim yapma davranışlarını benimsemeye başladıklarını ifade etmişlerdir. Empati ve sosyal farkındalık oturumlarının ardından, öğrenci davranışlarını yargılamak yerine davranışın altında yatan nedenleri anlamaya yönelik eğilim güçlenmiştir. İlişki becerileri ve sorumlu karar verme oturumları ise öğretmenlerin iletişim dilini ve sınıf yönetimi anlayışını olumlu yönde dönüştürmüştür. Mesleki iyi oluş açısından değerlendirildiğinde, başlangıçta yoğun tükenmişlik ve çaresizlik duyguları ifade eden öğretmenlerin süreç sonunda belirgin biçimde daha huzurlu, rahat ve mesleki açıdan daha yetkin hissettikleri görülmüştür. Bu araştırma, Türkiye'de öğretmenlerin sosyal-duygusal yeterliklerine yönelik uygulamalı çalışmaların sınırlı kaldığı alan yazına özgün bir katkı sunmakta, eylem araştırması yöntemiyle öğretmen deneyimlerini ve yansıtıcı pratikleri derinlemesine incelemekte ve sürdürülebilir bir SDÖ eğitim programı modeli için politika yapıcılara ve uygulayıcılara yerel bağlamdan somut öneriler ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to implement, and evaluate a seven-week series of learning activities intended to enhance the social-emotional competencies of middle school teachers. The program was developed drawing on current social-emotional learning (SEL) and teacher well-being literature. The research was conducted using an action research design and involved five teachers working at a middle school in the Meram district of Konya province. Both quantitative and qualitative methods were employed in the data collection process. Quantitative data were obtained through pre-test and post-test administrations of the Emotional Literacy Skills Scale. Qualitative data were collected through semi-structured interviews, reflective journals, researcher observation notes, and classroom observation forms. The findings demonstrate that the program produced meaningful and multidimensional transformation in the participating teachers. Teachers reported notable development in their self-awareness and self-management skills, indicating that they had begun to replace automatic reactions in challenging classroom situations with intentional pausing, deliberate breathing, and conscious behavioral choices. Following the empathy and social awareness sessions, a stronger tendency emerged to seek to understand the underlying reasons for student behavior rather than passing immediate judgment. The relationship skills and responsible decision-making sessions brought about positive shifts in teachers' communication styles and classroom management approaches. Regarding professional well-being, teachers who had initially expressed intense feelings of burnout and helplessness reported feeling considerably more at ease, composed, and professionally capable by the end of the program. This research makes an original contribution to a field in which practice-oriented studies addressing teachers' social-emotional competencies remain limited in Türkiye. It offers an in-depth examination of teachers' experiences and reflective practices through action research and presents concrete recommendations for policymakers and practitioners for a sustainable SEL professional development model.
Benzer Tezler
- Okul öncesi öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli okul öncesi eğitim programının uygulanmasına ilişkin görüşleri (Bitlis ili örneği)
Preschool teachers' opinions on the implementation of the Turkish Century Education Model preschool curriculum (Bitlis province sample)
İSA GÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSiirt ÜniversitesiEğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İDRİS KARA
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- 2018 ve 2024 ilkokul, ortaokul ve lise matematik dersi öğretim programlarının“öğrenme-öğretme yaşantılarının”karşılaştırılması
Comparison of learning-teaching experiences" of 2018 and 2024 primary, secondary and high school mathematics curricula
AYBÜKE BEYZA KAYCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR SIRMACI
- Sürdürülebilir bir okul-aile iş birliğinin oluşturulmasında öğretmenlerin velilerden beklentileri
Expectations of teachers from parents in creating a sustainable school–family collaboration
MEHTAP ACAR ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAKİR ÇINKIR
- 4+4+4 uygulaması ile 5. sınıfın ortaokul kapsamına alınmasının eğitsel sonuçlarının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Investigating the educational outcomes of including 5th grades in secondary school after the implementation of 4+4+4 staging system according to teacher opinions
ÖZLEM GÖKTAŞ
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EYUP İZCİ