Kadın öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik algıları
Female teachers' perceptions of gender equality
- Tez No: 1010213
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK ÇAYLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kadın öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin algılarını incelemek, bu algıların mesleki yaşantılarına yansımalarını ortaya koymak ve eğitim kurumlarında cinsiyet temelli deneyimlerin görünürlüğünü artırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de öğretmenlik mesleği kadın istihdamının yoğun olduğu alanlardan biri olmasına rağmen, bu meslek grubunda toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin yapısal ve kültürel sorunlar yeterince ele alınmamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, kadın öğretmenlerin bireysel mesleki deneyimlerini kurumsal uygulamalar ve toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında değerlendirmektedir. Araştırma nitel yöntemle yürütülmüş; veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmıştır. Çalışma grubunu Türkiye'nin farklı bölgelerinde resmi okullarda görev yapan 14 kadın öğretmen oluşturmuştur. Veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve tematik olarak yorumlanmıştır. Bulgular, katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitliğini kişisel deneyimlere dayalı olarak; adalet, hakkaniyet ve saygı gibi değerler üzerinden tanımladıklarını göstermektedir. Öğretmenlerin önemli bir bölümü mesleki yaşamlarında açık veya örtük cinsiyet temelli ayrımcılığa maruz kaldıklarını ifade etmiştir. Ayrıca annelik ve aile sorumluluklarının mesleki görevlerle çatışabildiği, yönetici pozisyonlarına erişimde ise cam tavan engelleriyle karşılaşıldığı belirlenmiştir. Eğitim kurumlarında toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen uygulamaların sınırlı olduğu ve öğretmenlerin bu konuda kurumsal destekten yoksun kaldıkları görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, kadın öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının bireysel farkındalığın ötesinde, eğitim sistemindeki yapısal eşitsizliklerle birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine female teachers' perceptions of gender equality, explore how these perceptions influence their professional lives, and increase the visibility of gender based experiences in educational institutions. Although teaching is one of the professions with high female employment in Turkey, structural and cultural challenges related to gender equality remain inadequately addressed. Therefore, the study evaluates female teachers' professional experiences within the context of institutional practices and gender roles. The research was conducted using a qualitative design, and data were collected through semi-structured interviews. The study group consisted of 14 female teachers working in public schools across different regions of Turkey. The data were analyzed through content analysis and interpreted thematically. Findings indicate that participants generally conceptualize gender equality based on personal experiences, emphasizing values such as justice, fairness, and respect. A considerable number of teachers reported experiencing explicit or implicit gender-based discrimination in their professional lives. In addition, motherhood and family responsibilities were found to conflict with professional duties, and participants encountered invisible barriers, commonly described as the glass ceiling, when accessing leadership positions. Institutional practices promoting gender equality in schools were limited, and teachers often lacked organizational support in this area. In conclusion, the study highlights the importance of evaluating female teachers' perceptions of gender equality not only as individual awareness but also within the broader context of structural inequalities embedded in the education system.
Benzer Tezler
- Okul öncesi dönem çocuklarının toplumsal cinsiyet algılarında medyanın rolüne ilişkin ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin bakış açılarının incelenmesi
Examination of the parents' and teachers' perspectives regarding the role of media in the gender perceptions of preschool children
CANSU BOZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE ERDEN ÖZCAN
- Teacher candidates as the agents of change for a more gender equal society
Toplumsal cinsiyet açısından daha eşitlikçi bir toplum için dönüşümün taşıyıcıları olarak öğretmen adayları
HABİBE BURCU BABA
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF.DR. YILDIZ ECEVİT
- Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı medya okuryazarlığı eğitiminin öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin tutumlarına etkisi
The effects of gender equality awareness media literacy training on the attitudes of prospective teachers about gender equality
SEVİLAY AYDEMİR
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZDEN DEMİRKAN
- Toplumsal cinsiyet ve örtük program bağlamında öğretmen görüşleri
Teacher opinions in the context of gender and hidden curriculum
MELİKE ŞENYÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ÖZLEM BELKIS
- Ekolojik yaklaşım temelinde Z kuşağının deneyimleri: Sorunlar ve beklentiler
Experiences of generation z on the basis of ecological approach: Problems and expectations
LÜTFİ EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal HizmetBaşkent ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU İÇAĞASIOĞLU ÇOBAN