ChatGPT ile etkileşimli ve kişiselleştirilmiş Almanca dil öğrenimi
Interactive and personalized German language learning with ChatGPT
- Tez No: 1009995
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKTAY ATİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Alman Dili ve Edebiyatı, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, üretken yapay zekâ temelli ChatGPT'nin yabancı dil olarak Almanca öğrenimindeki potansiyelini, eğitsel rollerini ve uygulama alanlarını çok boyutlu biçimde incelemiştir. Elde edilen bulgular, ChatGPT'nin sabit müfredat anlayışından farklı olarak, kişiselleştirilebilir, geri bildirim odaklı ve etkileşimli bir öğrenme ortamı sunduğunu göstermektedir. Modelin, Avrupa Dilleri Ortak Çerçevesi (CEFR) doğrultusunda okuma, yazma ve dilbilgisi alanlarında yüksek işlevsellik sergilediği; metin üretimi, alıştırma tasarımı, hataya duyarlı geri bildirim ve kavramsal açıklama sağlayarak öğrenme verimliliğini belirgin şekilde artıracağı ön görülmektedir. Çalışmada ortaya koyulan yedi eğitsel rol (Kılavuz, Dönüştürücü, İletişimci, Üretici, Değerlendirici, Motive Edici, Öğretici), ChatGPT'nin yalnızca içerik sağlayan bir araç olmadığını; öğrenme sürecini yönlendiren, destekleyen ve dönüştüren çok işlevli bir öğrenme partnerine dönüştüğünü göstermiştir. Özellikle konuşma pratiği amacıyla üretilen etkileşimli diyaloglar, öğrenene yapılandırılmış bir simülasyon alanı sunmakta; ancak modelin metin tabanlı yapısı nedeniyle işitsel girdiye dayalı becerilerde (dinleme–telaffuz) sınırlılık devam etmektedir. Bulgular, ses üretimi altyapısının bulunmaması, sistematik bir öğretim planının yokluğu ve kültürel–dilsel nüansların tam olarak aktarılamaması gibi sınırlılıkların özellikle başlangıç ve orta düzey öğrenenler için ek öğretici rehberliğini gerekli kıldığını ortaya koymuştur. Bu durum, ChatGPT'nin bağımsız bir öğretim sistemi değil; güçlü bir eğitsel destek ve öğrenme hızlandırıcı olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Araştırmanın sonucu, ChatGPT'nin bilinçli yönlendirme ile kullanıldığında, Almanca öğrenen bireylerin özerkliğini artıran, öğrenme sürecini hızlandıran ve kişiselleştiren yenilikçi bir dijital öğrenme aracı sunduğu yönündedir. Çalışma, modelin rollerini sistematik biçimde analiz ederek hem gelecekte yürütülecek araştırmalara hem de yabancı dil öğretiminde yapay zekâ temelli uygulamaları kullanmak isteyen eğitmenlere kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the potential, educational roles, and application areas of generative artificial intelligence-based ChatGPT in learning German as a foreign language from a multidimensional perspective. The findings revealed that, unlike traditional fixed-curriculum approaches, ChatGPT provides a personalized, feedback-oriented, and interactive learning environment. In line with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), the model demonstrated a high level of functionality in reading, writing, and grammar instruction. It is anticipated that ChatGPT can significantly enhance learning efficiency through text generation, exercise design, error-sensitive feedback, and conceptual explanations. The seven educational roles identified in the study (Guide, Transformer, Communicator, Generator, Evaluator, Motivator, and Instructor) indicate that ChatGPT is not merely a content-providing tool, but rather a multifunctional learning partner that guides, supports, and transforms the learning process. In particular, the interactive dialogues generated for speaking practice provide learners with a structured simulation environment. However, due to the model's text-based nature, limitations remain in auditory input-based skills such as listening comprehension and pronunciation. The findings also demonstrated that the absence of voice production infrastructure, the lack of a systematic instructional framework, and the inability to fully convey cultural and linguistic nuances necessitate additional teacher guidance, especially for beginner and intermediate learners. In this respect, ChatGPT should not be regarded as an independent teaching system, but rather as a powerful educational support and learning accelerator. The results of the study suggest that, when used with conscious guidance, ChatGPT offers an innovative digital learning tool that enhances learner autonomy, accelerates the learning process, and enables personalized language learning experiences for individuals learning German. By systematically analyzing the roles of the model, the study provides a comprehensive framework both for future research and for educators seeking to integrate artificial intelligence-based applications into foreign language teaching.
Benzer Tezler
- ChatGPT as a language teacher and a practice tool: An exploratory study
Yabancı dil öğretmeni ve dil pratiği aracı olarak ChatGPT: Keşfedici araştırma
ŞEVVAL ERTOK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT UZUN
- Analyzing perceptions of artificial intelligence use among pre-service and in-service EFL teachers
Hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımı hakkındaki algılarının analizi
SEVDE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA GENÇ
- The effects of creativity activities through AI-based environments on foreign language anxiety among children
Yapay zekâ tabanlı ortamlarda yaratıcılık etkinliklerinin çocuklarda yabancı dil kaygısı üzerindeki etkileri
ZERŞİN İDİL CİZRELİOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. SELAMİ AYDIN
- Yapay zeka tabanlı konuşma aktivitelerinin altıncı sınıf öğrencilerinin konuşma ve dinleme becerileri üzerine etkisi
The effect of artificial intelligence-based speaking activities on sixth grade students' speaking and listening skills
MİRAY İLGİ AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERSOY
- Türkçe öğretmen adaylarının dil öğretiminde yapay zekâya yönelik görüşlerinin incelenmesi
Examing Turkish teacher candidates' views on artificial intelligence in language teaching
UYGAR SOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AKKAYA