Entangled lives: Reconstructing human–animal–plant interactions on the floors of Neolithic Aşıklı Höyük through a multiproxy approach
Dolanık yaşamlar: Çok-göstergeli yaklaşımla Neolitik Aşıklı Höyük tabanlarında insan–hayvan–bitki etkileşimlerinin yeniden inşası
- Tez No: 1009879
- Danışmanlar: PROF. DR. RANA ÖZBAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Aşıklı Höyük, Aşıklı Tumulus
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geçmişte yaşamın ve çeşitli faaliyetlerin sürdürüldüğü arkeolojik tabanlar, ilgili dönemdeki insan ve insan dışı canlıların faaliyetlerini anlamada paha biçilmez bilgi kaynaklarıdır. Geçmiş yaşamın izlerini koruyan bu yüzeyler, alet ve kişisel süs eşyalarının üretiminden yiyeceklerin hazırlanması, paylaşılması ve tüketilmesine, tahılların işlenmesinden hayvanların kontrol altına alınmasına kadar uzanan sayısız uygulamaya tanıklık etmiştir. Buna karşın, önemlerine rağmen derinlemesine ele alındıkları çalışmalar nadirdir. Bu tez, günümüz Türkiye'sinin Kapadokya volkanik yüksek platosundaki Çanak Çömleksiz Neolitik yerleşimi Aşıklı Höyük'te (kal. MÖ 8350) inşa edilmiş ortamları kavramak adına arkeolojik toprak tabanlara odaklanmaktadır. Araştırma, fitolit, sferülit ve sediman jeokimyasal analizlerini kullanarak, sedimanlar aracılığıyla insan-hayvan-bitki etkileşimlerini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu çok-göstergeli yaklaşımın uygulanması, antropojenik, jeolojik, tafonomik ve biyolojik süreçlere ilişkin önemli verilerin de açığa çıkarılmasını sağlamaktadır. Mikro-bağlamsal veriler, farklı faaliyetler için mekanın net bir şekilde bölümlendiğini göstermekte ve yerleşimin en erken seviyelerinden itibaren insanlar ve insan dışı varlıklar (koyun/keçiler, bitkiler, gübre ve mimari öğeler) arasındaki giderek karmaşıklaşan karşılıklı bağımlılık ağını vurgulamaktadır. Çalışılan mekanlar arasında, olası hayvan barınaklarına, incelikli depolama uygulamalarına ve iç mekanda tahıl işlemeye dair kanıtlar, mekânsal düzenlemelerin akışkan ve dinamik doğasını göstermektedir. Sonuçta, farklı göstergelerin uygulanması, gelecekteki araştırmalar için sağlam bir metodolojik çerçeve sunarak tarihöncesi mekanların dikkate değer bir açıklık düzeyiyle yeniden kurgulanmasına olanak tanımıştır.
Özet (Çeviri)
Archaeological floors, on which life and diverse activities were carried out on in the past, are invaluable sources of knowledge in understanding past human and non-human activities of their respective period. These surfaces, preserving traces of past lives have witnessed a myriad of practices, from the production of tools and personal adornments to the preparation, sharing, and consumption of food, and from the processing of cereals to the controlling of animals. However, despite their importance, in-depth studies remain rare. This thesis zeroes in on archaeological earthen floors to perceive the built environment at the Pre-Pottery Neolithic site of Aşıklı Höyük in the Cappadocian volcanic highlands of modern Türkiye (cal. 8350 BCE). This research aims to uncover human-animal-plant interactions via sediments by employing phytoliths, spherulites, and sediment geochemical analysis. Utilizing this multi-proxy approach also reveals insights into anthropogenic, geological, taphonomic, and biological processes. The micro- contextual data indicate a clear compartmentalization of space for distinct activities and underscore an increasingly intricate network of interdependencies among humans and non-humans (caprines, plants, dung, and architectural features) from the lowermost phase of the settlement. Among the studied spaces, evidence of possible animal enclosures, nuanced storage practices, and indoor cereal processing suggests the fluid and dynamic nature of spatial arrangements. Overall, the application of distinct proxies enabled a robust methodological framework for future research, allowing for the reconstruction of prehistoric spaces with remarkable clarity.
Benzer Tezler
- Mimarinin kıvamı: Dikiş figürasyonu ve şehirde yürüyüş inşaları üzerinden bir araştırma
Viscosity of architecture: A research through stitching figuration and walking constructions in the city
HATİCE IŞIL UYSAL
Doktora
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÇİN PULAT GÖKMEN
- La souveraineté et la question de l'animal chez Derrida
Derrida'da egemenlik ve hayvan sorusu
BİLGESU ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
Fransızca
2013
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP DİREK
- Türkiye'de ulaşım ağları – doğal ortam etkileşiminin coğrafi analizi
Transportation networks of Turkey - geographical analysis of interactions between natural environments
ÖMER FARUK İNCİLİ
- Experimental analysis of the impact of the refrigerator components on conducted electromagnetic interference
Buzdolabı komponentlerinin iletim yollu elektromanyetik girişime olan etkilerinin deneysel analizi
ARDA MARO
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiÖzyeğin ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. GÖKTÜRK POYRAZOĞLU