Lise matematik öğretmenlerinin matematikte öğrenme amaçlı yazma etkinliklerine ilişkin görüş ve öngörüleri
High school mathematics teachers' thoughts and insights related to writing-to-learn activities in mathematics
- Tez No: 1009816
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇEZİKTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, lise matematik öğretmenlerinin matematik derslerinde kullanılabilecek öğrenme amaçlı yazma etkinliklerine (ÖAYE) ilişkin görüş ve öngörülerini derinlemesine incelemek ve ÖAYE'yi öğretmenlerin deneyimledikleri biçimiyle fenomenolojik bir yaklaşımla anlamlandırmaktır. Araştırma, öğretmenlerin ÖAYE'ye yönelik bakış açılarını, sınıf içi uygulama deneyimlerini, karşılaştıkları güçlükleri ve güncel öğretim yaklaşımı bağlamında yazmanın gelecekteki rolüne ilişkin değerlendirmelerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında fenomenolojik desenle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinde bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapan altı lise matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler 12 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, görüşmeler ses kaydıyla gerçekleştirilmiş ve yazılı metne dönüştürülmüştür. Elde edilen nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiş; kodlar, kategoriler ve temalar oluşturularak bulgular katılımcı ifadeleriyle desteklenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin matematik derslerinde ÖAYE'ye yer verdiklerini; ancak bu kullanımın çoğunlukla çözüm adımlarını yazma, tahtadaki işlemleri deftere geçirme, düzenli defter tutma ve özet çıkarma gibi örtük, sınırlı ve geleneksel uygulamalarla gerçekleştiğini göstermektedir. Gerekçelendirme, yansıtıcı yazma, bir kavramı başkasına anlatır gibi yazma ve alternatif çözüm yollarını yazılı olarak ifade etme gibi yazma türlerinin sınıf içi uygulamalarda çok sınırlı yer bulduğu belirlenmiştir. ÖAYE'nin uygulanmasında öğrencilerin isteksizliği, yazılı ifade becerilerindeki yetersizlikler, ders süresinin sınırlılığı, müfredat yoğunluğu, değerlendirme ve geri bildirim güçlükleri öne çıkan sorun alanlarıdır. Buna karşın öğretmenler, yazmanın öğrenmenin kalıcılığını artırma, derse katılımı destekleme, hataları fark etmeye katkı sağlama ve ders akışını düzenleme gibi işlevler üstlendiğini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin (TYMM) öğrenci merkezli ve etkinlik temelli yapısının ÖAYE açısından bir potansiyel sunduğuna yönelik değerlendirmeleri bulunmakla birlikte, öğrenci profili ve zaman baskısı gibi etkenler nedeniyle uygulanabilirliğine ilişkin çekinceler de dile getirilmiştir. Bulgular doğrultusunda, sınıf içi uygulamalara rehberlik edebilecek yazma etkinliği şablonları ve değerlendirme rubrikleri geliştirilmiş ve tez kapsamında sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine, in depth, high school mathematics teachers' thoughts and insights regarding writing-to-learn activities that can be used in mathematics classes, and to interpret these activities through a phenomenological approach based on teachers' lived experiences. The study also aims to reveal teachers' perspectives on writing-to-learn activities, their classroom implementation experiences, the challenges they encounter, and their evaluations of the future role of writing within the context of contemporary instructional approaches. The study was conducted within the qualitative research paradigm using a phenomenological design. The study group consisted of six high school mathematics teachers working at a Vocational and Technical Anatolian High School in Istanbul. Participants were selected through convenience sampling. Data were collected through a semi-structured interview form consisting of 12 open-ended questions. The interviews were audio-recorded and transcribed verbatim. The qualitative data obtained were analyzed through content analysis; codes, categories, and themes were developed, and the findings were supported with direct quotations from participants. The findings indicate that teachers include writing-to-learn activities in their mathematics classes. However, these practices are mostly limited to implicit, traditional, and procedural forms such as writing solution steps, copying procedures from the board, keeping organized notebooks, and summarizing content. It was determined that writing types such as justification, reflective writing, explaining a concept as if teaching it to someone else, and expressing alternative solution strategies in written form are rarely implemented in classroom practices. Major challenges in implementing writing-to-learn activities include students' reluctance, insufficient writing skills, limited instructional time, curriculum intensity, and difficulties related to assessment and feedback. On the other hand, teachers stated that writing serves functions such as enhancing retention, supporting classroom participation, helping students recognize their mistakes, and organizing the flow of the lesson. Although teachers consider that the student-centered and activity-based structure of the Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli offers potential for writing-to-learn activities, they also express concerns regarding its feasibility due to factors such as student profile and time constraints. Based on the findings, writing activity templates and assessment rubrics that can guide classroom practices were developed and presented within the scope of the thesis.
Benzer Tezler
- Fen ve teknoloji programında uygulanan yapılandırmacı yaklaşımın öğrencilerin 9. sınıf kimya dersi hazırbulunuşluk düzeylerine etkisinin incelenmesi
Researching the effect of constructivist approach applied in science and technology curriculum to the students readiness levels of 9th grade chemistry course
İLKER TURAÇOĞLU
Doktora
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Öğretmenliği Eğ. Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARTAL
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- İlkokul ortaokul ve lisede matematik derslerinde karşılaşılan istenmeyen davranışlar ve öğretmenlerin bu davranışlarla baş etme stratejileri - Erzurum merkez örneği
Undesirable student behaviours encountered in math lessons in primary, secondary and high schools and strategies of teachers' coping with these behaviours- example of Erzurum city centre
YUSUF ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ SÖNMEZ
- Farklı öğrenim seviyelerindeki öğrencilerin asit-baz konusuyla ilgili bilişsel yapıları
Different learning level students'cognitive structure related to asit-base topic
FİGEN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL DERMAN
- 2010-2020 yılları arasında matematik eğitimi alanında nitel araştırma ile yapılmış lisansüstü tezlerin içerik analizi
Content analysis of graduate thesis with qualitative research in the field of mathematics education between 2010-2020
EBRU ASENA BİLGİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE PEKER