Deprem nedeniyle idarenin tazmin sorumluluğu: Hizmet kusuru, kusursuz sorumluluk ve mücbir sebep çerçevesinde bir inceleme
The compensation liability of the administration due to earthquakes: An examination within the framework of service fault, strict liability, and force majeure
- Tez No: 1009581
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN DÖNMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Hizmet kusuru, Kusursuz sorumluluk, Earthquake, Service fault, Irreproachable respensibility
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Depremler, Türkiye'nin coğrafi ve jeolojik özellikleri nedeniyle sıkça karşılaşılan ve ciddi can ve mal kayıplarına yol açan doğal afetlerdir. Bu afetler, yalnızca fiziksel yıkım doğurmakla kalmamakta, aynı zamanda idarenin hukuki sorumluluğu bakımından önemli tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Deprem sonrasında ortaya çıkan zararların hangi koşullarda ve hangi sorumluluk ilkeleri çerçevesinde idare tarafından tazmin edileceği, Türk idare hukukunun güncel ve tartışmalı konularından biridir. Bu çalışmada, deprem nedeniyle idarenin tazmin sorumluluğu; hizmet kusuru, kusursuz sorumluluk ve mücbir sebep kavramları çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmada öncelikle idarenin hukuki sorumluluğunun teorik temelleri ele alınmış; hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ilkeleri ile mücbir sebep kavramı açıklanmıştır. Ardından, depremin idare hukuku bakımından taşıdığı hukuki nitelik değerlendirilmiş ve deprem nedeniyle ortaya çıkan zararlar karşısında idarenin sorumluluğunun hangi hâllerde doğabileceği analiz edilmiştir. Çalışmada, özellikle idarenin deprem öncesinde yerine getirmesi gereken imar, yapı denetimi ve afet risklerini azaltmaya yönelik yükümlülükleri ile deprem sonrasında yürütülen kurtarma, barınma ve yardım hizmetleri, tazmin II sorumluluğu bağlamında ele alınmıştır. Ayrıca, depremin mücbir sebep olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu iddianın idarenin sorumluluğuna etkisi, yargı kararları ışığında değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararları incelenerek, yargısal yaklaşımın hizmet kusuru, kusursuz sorumluluk ve mücbir sebep kavramları bakımından nasıl şekillendiği ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, çalışmada deprem olaylarının her durumda idarenin sorumluluğunu ortadan kaldıran bir mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceği; idarenin önleyici ve düzenleyici yükümlülüklerini yerine getirmediği durumlarda hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri çerçevesinde tazmin sorumluluğunun doğabileceği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Earthquakes are natural disasters frequently encountered in Türkiye due to its geographical and geological characteristics, causing significant loss of life and property. Beyond physical destruction, earthquakes also raise important legal questions concerning the liability of the administration. The conditions under which damages arising from earthquakes may be compensated by the administration constitute a current and controversial issue in Turkish administrative law. This study examines the liability of the administration for damages caused by earthquakes within the framework of service fault, strict liability, and force majeure. Firstly, the theoretical foundations of administrative liability are addressed, focusing on the concepts of service fault, strict liability, and force majeure. Subsequently, the legal nature of earthquakes in terms of administrative law is analyzed, and the circumstances under which the administration may be held liable for earthquake-related damages are evaluated. Particular emphasis is placed on the administration's obligations before an earthquake, such as zoning, building inspection, and disaster risk reduction measures, as well as its duties after an earthquake, including rescue, shelter, and aid services. In addition, the issue of whether earthquakes should be regarded as force majeure and the impact of this assessment on administrative liability are discussed in light of judicial decisions. In this context, relevant decisions of the Council of State and the Constitutional Court are examined to reveal the judicial approach to administrative liability in earthquake cases. The study concludes that earthquakes cannot be regarded as force majeure in all circumstances and that the administration may be held liable under the principles of service fault or strict liability where it fails to fulfill its preventive or regulatory duties.
Benzer Tezler
- Acil yardım ve tedavi hastanelerinin idari mali ve teknik yönden planlaması
Başlık çevirisi yok
SERVET OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HastanelerGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Deprem etkisindeki yapılarda dinamik yöntemlerle üç boyutta form araştırması
Başlık çevirisi yok
MEHMET EMİN TUNA
Doktora
Türkçe
1985
İnşaat MühendisliğiGazi Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSNÜ CAN
- Malatya Çat barajının jeolojisi ve mühendislik jeolojisi
Başlık çevirisi yok
ŞAHAP AHMET
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiUygulamalı Jeoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ MALİK GÖZÜBOL
- Betonarme bacalar hiperbolik soğutucular ve projelendirme esasları
Başlık çevirisi yok
ÖZDEN İPEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DURMUŞ
- Perde-çerçeve sistemlerinin statik ve deprem hesabı için bir paket program
Başlık çevirisi yok
GÜLGÜN BAHADIR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ DÜNDAR