Phaselis ana cadde ve agoraları bağlamında Doğu Akdeniz'de ticaret yapıları
Trade structures in the Eastern Mediterranean in the context of phaselis main street and agora
- Tez No: 1009239
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAL TÜNER ÖNEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Arkeoloji, Tarih, Architecture, Archeology, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Akdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Phaselis ana caddesi ve agoraları bağlamında Doğu Akdeniz ticaret yapılarının gelişimini incelemektedir. Bronz Çağı'ndan itibaren deniz taşımacılığı Akdeniz'de kültürel etkileşimleri ve ekonomik değişimleri hızlandırmış; özellikle gemi teknolojilerindeki ilerlemeler, liman kentlerini zenginlik ve güç merkezleri haline getirmiştir. Bu bağlamda üç doğal limana sahip olan Phaselis, stratejik coğrafi konumu sayesinde önemli bir ticaret kenti olarak öne çıkar. Çalışmada Phaselis'in Arkaik dönemden Bizans'a uzanan süreçteki politik, ekonomik ve sosyal yapısı, ana caddeler, portikolar, agoralar, hamamlar ve altyapı sistemleri üzerinde değerlendirilmiştir. Kentin özellikle Tetragonal Agora, Domitianus Agorası, Hadrianus Takı ve merkezi liman yapıları ayrıntılı olarak incelenmiş; ticaretin kent morfolojisi üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Ayrıca Doğu Akdeniz'deki Side, Perge, Limyra, Kremne, Termessos, Anabarzos ve Soloi-Pompeipolis gibi diğer kentilerin ana caddeleriyle karşılaştırmalar yapılmıştır. Tezde, 19. yüzyıldan günümüze kadar yürütülen araştırmalar ışığında Phaselis kazıları ve yüzey çalışmaları değerlendirilmiş; 2012-2024 yılları arasında gerçekleştirilen kazı ve restorasyon faaliyetleri özellikle vurgulanmıştır. Bu süreçte ortaya çıkarılan altyapı sistemleri, kanalizasyon düzeni, dükkan sıraları ve kentin ticari işlevinin sürekliliğini göstermektedir. Sonuç olarak Phaselis, yalnızca bölgesel değil, Doğu Akdeniz ölçeğinde de ticari ve kültürel bir merkez olarak değerlendirilmiş; kentin mimari gelişimi, ticaretin yönlendirici gücüyle birlikte ele alınmıştır. Böylece, antik liman kentlerinde ticaret ve kentsel planlama arasındaki ilişkinin anlaşılmasına katkı sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis examines the development of Eastern Mediterranean trade structures within the context of the main street and agoras of Phaselis. From the Bronze Age onward, maritime transport accelerated cultural interactions and economic changes across the Mediterranean; in particular, advancements in ship technology transformed port cities into centers of wealth and power. In this context, Phaselis, with its three natural harbors, stands out as an important trade city due to its strategic geographical location. The study evaluates the political, economic, and social structure of Phaselis throughout its history, from the Archaic period to the Byzantine era, with a focus on its main streets, porticos, agoras, baths, and infrastructure systems. The city's Tetragonal Agora, Domitian Agora, Hadrian's Arch, and central harbor structures are examined in detail; the effects of trade on the city's morphology are explored. Additionally, comparisons are made with the main streets of other cities in the Eastern Mediterranean, such as Side, Perge, Limyra, Kremne, Termessos, Anabarzos, and Soloi-Pompeipolis. The thesis evaluates the Phaselis excavations and surface surveys conducted from the 19th century to the present; particular emphasis is placed on the excavation and restoration activities carried out between 2012 and 2024. The infrastructure systems revealed during this period, such as sewage systems, rows of shops, and the continuity of the city's commercial function, are highlighted. As a result, Phaselis is considered not only a regional but also a key commercial and cultural hub in the Eastern Mediterranean, with its architectural development examined alongside the guiding force of trade. In this way, the thesis contributes to understanding the relationship between trade and urban planning in ancient port cities.
Benzer Tezler
- Phaselis Antik Kentinin çevresel arkeoloji yaklaşımı çerçevesinde mekansal analiz ve istatistik yöntemleriyle araştırılması
Spatial analysis and statistical investigation of the ancient city of phaselis within the framework of an environmental archaeology approach
ŞERİFE GÖKAYDIN
- Trakya Bölgesi şaraplık üzüm üretim ekonomisi ve pazarlaması üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NALAN YÜKSEL DELİCE
- Amphora buluntuları ışığında Phaselis'in Akdeniz ticaretindeki yeri
The place of Phaselis in the Mediterranean trade in the light of amphora finds
UĞURCAN ORHAN
Doktora
Türkçe
2023
TarihAkdeniz ÜniversitesiAkdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAL TÜNER ÖNEN
- Phaselis nekropolisleri ve teritoryumu mezarları: Yerleşim ve alan arkeolojisi perspektifinden kent-kırsal ilişkisi
Phaselis necropoleis and tombs of it's territory: Urban and rural relationship from the perspective of settlement and landscape archaeology
BETÜL GÜREL
Doktora
Türkçe
2023
ArkeolojiAkdeniz ÜniversitesiAkdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ARSLAN
- Archaelogical heritage management for conservation and development scase study: Phaselis
Başlık çevirisi yok
TUBA AKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1996
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiRestorasyon Ana Bilim Dalı
NİMET ÖZGÖNÜL