Kronik non spesifik bel ağrılı hastalarda çalışma belleğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting working memory in patients with chronic non-specific low back pain
- Tez No: 1008718
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAN CANER AKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, kronik non-spesifik bel ağrılı (KNSBA) bireylerde çalışma belleğinin etkilenip etkilenmediğini belirlemek ve özellikle ağrı felaketleştirme eğilimi başta olmak üzere, çalışma belleği ile ilişkili bilişsel ve psikolojik faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: 30 KNSBA'lı birey çalışma grubuna (40,07 ± 5,08 yıl) ve 30 KNSBA'sı olmayan birey kontrol grubuna (32,47 ± 6,50 yıl) dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik bilgileri kaydedilmiştir. Ağrı şiddeti Sayısal Ağrı Şiddeti Skalası (SAŞS) ile, engellilik Oswestry Engellilik İndeksi (OEİ) ile, endişe Washington Üniversitesi Ağrıyla İlgili Endişeler Ölçeği (UWCAP-TR-6 maddeli kısa formu) ile, çalışma belleği Çalışma Belleği Ölçeği (ÇBÖ) ile, fiziksel aktivite Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile ve yaşam kalitesi Kısa Form12 (KF12) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışma grubundaki bireyler hem istirahat hâlinde hem de aktivite sırasında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazla ağrı bildirmiştir ve bu gruptaki katılımcıların OEİ ile PUKİ skorları da kontrol grubundaki katılımcılardan daha yüksektir (p<0,05). Ağrıya ilişkin endişe düzeyleri kontrol grubunda 7,27 ± 2,32, çalışma grubunda 12,40 ± 5,16'dır (p<0,05). Çalışma belleği (ÇB) performansı kontrol grubunda 22,60 ± 13,10 iken, çalışma grubunda 32,57 ± 22,79'dur (p<0,05). UFAA skorları, yaşam kalitesinin FK ve MK alt boyut skorları da kontrol grubunda istatistiksel açıdan anlamlı ölçüde daha büyüktür (p<0,05). Yapılan korelasyon analizleri neticesinde kontrol grubundaki bireylerde sadece istirahat ağrı düzeyleri ile aktivite ağrı düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif yönde (r=0,56) istatistiksel açıdan anlamlı (p<0,05) bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Ek olarak katılımcıların uyku kaliteleri ile çalışma bellekleri arasında da pozitif yönlü zayıf düzeyde (r=0,48) ancak istatistiksel açıdan anlamlı (p=0,007) bir ilişki bulunmuştur. Çalışma grubunda ise değerlendirilen parametreler arasında karmaşık bir ilişki ağı olduğu gözlemlenmiştir. KNSBA'lı bireylerde öncelikli sonuç çıktımız olan ÇB ile yaş (r=0,54), OEİ (r=0,45), UFAA (r=-0,41), UWCAP-TR (r=0,48) ve yaşam kalitesinin FK (r=-0,47) skorları arasında anlamlı ilişki belirlenmiştir(p<0,05). Sonuç: Elde ettiğimiz bulgular, KNSBA'nın fiziksel, psikolojik ve bilişsel düzeyde çok yönlü olumsuz etkiler yarattığını açıkça ortaya koymaktadır. Sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında, KNSBA'lı katılımcılarda ağrı şiddeti, işlevsellik kaybı ve kaygı düzeyleri daha yüksektir. Ayrıca, ÇB performansı ve yaşam kalitesi de ağrısı olmayan kontrol grubuna kıyasla daha düşüktür. Kronik ağrıya neden olan KNSBA gibi durumların yönetiminde yalnızca fiziksel etkilenimlere odaklanmak yerine, bilişsel etkilenimlerin de değerlendirilmesi önemlidir. Bu yaklaşım hem maddi hem de manevi açıdan ciddi kayıplara yol açabilen bu durumların tedavisinde önemli avantajlar sağlayabilir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda, KNSBA'lı bireylerde ÇB'nin rutin olarak değerlendirilmesi ve ÇB'nin iyileştirilmesini hedefleyen tedavi stratejilerinin etkinliğinin araştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to determine whether working memory is impaired in individuals with chronic non-specific low back pain (CNLBP), and to examine the relationship between working memory and cognitive and psychological factors, particularly the tendency to catastrophise pain. Materials and Methods: A total of 60 participants were included in the study, comprising 30 individuals with CNSLBP (mean age: 40.07 ± 5.08 years) and 30 healthy controls (mean age: 32.47 ± 6.50 years). Demographic data were collected from all participants. Pain intensity was assessed using the Numeric Pain Rating Scale (NPRS); disability using the Oswestry Disability Index (ODI); pain-related worry using the 6-item short form of the University of Washington Pain-Related Worry Scale; working memory using the Working Memory Questionnaire (WMQ); physical activity using the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ); sleep quality using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI); and quality of life using the Short Form-12 (SF-12). Results: Participants in the study group reported significantly higher levels of pain than those in the control group, both at rest and during activity. They also had higher OEI and PUKI scores (p < 0.05). Concerns about pain levels were 7.27 ± 2.32 in the control group and 12.40 ± 5.16 in the study group (p < 0.05). Working memory performance was 22.60 ± 13.10 in the control group and 32.57 ± 22.79 in the study group (p < 0.05). UFAA scores, as well as FK and MK subscale quality of life scores, were also significantly higher in the control group. Correlation analyses revealed that resting and activity pain levels in the control group were moderately and statistically significantly positively correlated (r = 0.56). Additionally, a weak positive correlation (r = 0.48) and a statistically significant relationship (p = 0.007) were found between sleep quality and working memory in participants. In the study group, a complex network of relationships was observed among the evaluated parameters. In individuals with KNSBA, our primary outcome measure (WMD) was found to be significantly correlated with age (r = 0.54), OEI (r = 0.45), PUKI (r = 0.60), UFAA (r = -0.41), UWCAP-TR (r = 0.48) and FK quality of life scores (p < 0.05). Conclusion: Our findings clearly demonstrate that KNSBA has adverse effects on physical, psychological and cognitive health. Compared to healthy individuals, participants with KNSBA experience higher levels of pain intensity, functional impairment and anxiety. Furthermore, their CB performance and quality of life are lower than those of the control group without pain. When managing conditions such as KNSBA that cause chronic pain, it is important to assess cognitive impairments as well as physical impairments. This approach can significantly improve the treatment of these conditions, which can otherwise lead to serious material and spiritual losses. Future studies should routinely assess cognitive behaviour (CB) in individuals with KNSBA and investigate the effectiveness of treatment strategies aimed at improving CB.
Benzer Tezler
- Kronik non-spesifik bel ağrılı hastalarda iki farklı egzersizin fiziksel fonksiyon üzerine etkisi
The effect of two different exercises on physical function in patients with chronic non-specific low back pain
ÖMER DOĞRUER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE KARA
- Kronik non-spesifik bel ağrılı hastalarda konnektif doku masajı ve klasik masajın ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of connective tissue massage and classical massage on pain, functional status and quality of life in patients with chronic non-specific low back pain
CANSU DAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU BAYAR
- Non spesifik bel ağrılı hastalarda stabilizasyon egzersizlerinin kor stabilite testleri üzerine etkisi
The effects of stabilization exercises on core stability tests in patients with non specific low back pain
SEHER ALEV YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YEŞİM ŞENGÜL
- Nonspesifik kronik bel ağrılı hastalarda pilates ve yoga egzersizlerinin ağrı denge uyku yaşam kalitesi ve fonksiyonellik üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of pilates and yoga exercises on pain, balance, sleep, quality of life, and functionality in patients with nonspecific chronic low back pain
AYŞE SIDDIKA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Arel ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM ERÇALIK
- Non-spesifik kronik bel ağrılı hastalarda uyku hijyeni, solunum ve stabilizasyon egzersizlerinin ağrı, uyku kalitesi ve kaygı düzeyi üzerine etkisi
The effect of sleep hygiene, breathing and stabilization exercises on pain, sleep quality and anxiety level in patients with non-specific chronic low back pain
SAMED GÜLYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHasan Kalyoncu ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR TUNCER