Bireyselleştirilmiş gama frekansında transkraniyal alternatif akım stimülasyonunun (tACS) bilişsel fonksiyonlar ve nöral osilasyonlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of transcranial alternating current stimulation at individualized gamma frequency on cognitive functions and neural oscillations
- Tez No: 1008605
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHAR GÜNTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyofizik, Nöroloji, Psikoloji, Biophysics, Neurology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinirbilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Seçici dikkat, bireyin çevredeki çok sayıdaki uyaran arasından hedef uyarana odaklanmasını ve görevle ilgisiz bilgileri baskılamasını sağlayan temel bir bilişsel süreçtir. Bu süreç, erken algısal işlemlerden başlayarak geç dönem yukarıdan-aşağıya kontrol mekanizmalarına kadar uzanan çok katmanlı bir yapıda yürütülmekte ve frontal-parietal ağlar arasındaki senkronize nöral aktivite ile desteklenmektedir. Özellikle gama bant (30–80 Hz) osilasyonlarının dikkat ağları içerisinde bilişsel performans ile ilişkili olduğu bilinmektedir.Bu tez çalışmasında, bireyselleştirilmiş gama frekansında (BGF) uygulanan transkraniyal alternatif akım uyarımının (tAAU) sağlıklı bireylerde seçici dikkat ve çalışma belleği performansı ile ilişkili nöral osilasyonlar üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya 18–35 yaş aralığında, 21'i kadın ve 12'si erkek olmak üzere toplam 33 sağlıklı gönüllü katılmıştır. Araştırma gruplar arası, randomize, plasebo kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüştür. Katılımcılar rastgele atama yöntemiyle gerçek tAAU uygulanan deney grubuna veya yalancı uyarım (sham) uygulanan kontrol grubuna atanmıştır. Gerçek uyarım oturumunda, bireysel gama frekansına (33–48 Hz) ayarlanmış tAAU, sol fronto-parietal bölgeler (F3–P3) üzerinden 1.2 mA şiddetinde ve 20 dakika süreyle uygulanmıştır.Deneysel prosedür kapsamında katılımcılara 3-geri (3-back) çalışma belleği görevi ve mekânsal dikkat paradigması uygulanmış, görevler sırasında elektroensefalografi (EEG) kayıtları alınmıştır. Bireysel gama frekansı, nback görevi öncesinde elde edilen EEG kayıtlarında F3 elektrodu üzerinden gerçekleştirilen zaman–frekans analizi (Morlet dalgacık dönüşümü) ile belirlenmiş; 33–48 Hz frekans aralığında ve 50–150 ms zaman penceresinde en yüksek güç değerine sahip gama tepe frekansı BGF olarak tanımlanmıştır.Elde edilen bulgulara göre bireyselleştirilmiş gama frekansında uygulanan tAAU, özellikle kısa süreli bellek görevinde davranışsal performans üzerinde anlamlı iyileşmelerle ilişkili bulunmuştur. (p < .001). Nörofizyolojik bulgular, 3-geri görevi sırasında özellikle frontal ve santral 2 bölgelerde delta (p = .020), alfa (p = .003), beta (p = .036) ve gama (p = .058) bantlarında faz kilitlenmesinde artış olduğunu göstermiştir.Bunun dışında frontal alfa gücünde (p = .023) ve sol hemisfer beta (p = .044) aktivitesinde artış gözlenmiştir. Mekânsal dikkat performansı ise uyarım sonrasında artan oksipital alfa (p = .050) gücü ve güçlenmiş frontal teta(p = .035) ve alfa(p = .009) faz kilitlenmesi ile ilişkili bulunmuştur. Tüm bulgular birlikte değerlendirildiğinde, bireyselleştirilmiş gama tAAU'nun geniş ölçekli osilatuvar koordinasyonu yeniden düzenleyebileceğini ve dikkat ile çalışma belleğinin temelinde yer alan nöral senkronizasyonun incelenmesi ve modüle edilmesi için mekanistik açıdan temellendirilmiş bir çerçeve sunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Selective attention is a fundamental cognitive process that enables an individual to focus on target stimuli among numerous environmental inputs while suppressing taskirrelevant information. This process operates within a multilayered structure extending from early perceptual processing to late-stage top-down control mechanisms and is supported by synchronized neural activity across fronto-parietal networks. In particular, gamma-band (30–80 Hz) oscillations are known to be associated with cognitive performance within attention networks. In the present thesis, the effects of transcranial alternating current stimulation (tACS) applied at an individualized gamma frequency (IGF) on neural oscillations associated with selective attention and working memory performance in healthy individuals were investigated. A total of 33 healthy volunteers aged between 18 and 35 years (21 females, 12 males) participated in the study. The research was conducted using a between-groups, randomized, placebo-controlled experimental design. Participants were randomly assigned either to the experimental group receiving real tACS stimulation or to the control group receiving sham stimulation. During the real stimulation session, tACS adjusted to the individual gamma frequency (33–48 Hz) was delivered over the left fronto-parietal regions (F3–P3) at an intensity of 1.2 mA for 20 minutes. Within the experimental procedure, participants completed a 3-back working memory task and a spatial attention paradigm, during which electroencephalography (EEG) recordings were obtained. The individual gamma frequency was determined using time–frequency analysis (Morlet wavelet transform) performed on EEG recordings obtained prior to the n-back task from the F3 electrode. The gamma peak frequency with the highest power value within the 33–48 Hz frequency range and the 50–150 ms time window was defined as the IGF. 4 According to the findings, tACS applied at the individualized gamma frequency was significantly associated with improvements in behavioral performance, particularly in the short-term memory task (p < .001). Neurophysiological results demonstrated increased phase locking during the 3-back task, particularly in frontal and central regions, within the delta (p = .020), alpha (p = .003), beta (p = .036), and gamma (p = .058) bands. In addition, increases were observed in frontal alpha power (p = .023) and left-hemispheric beta activity (p = .044). Spatial attention performance following stimulation was associated with increased occipital alpha power (p = .050) and enhanced frontal theta (p = .035) and alpha (p = .009) phase locking. Taken together, these findings suggest that individualized gamma-frequency tACS may reorganize large-scale oscillatory coordination and provide a mechanistically grounded framework for examining and modulating the neural synchronization underlying attention and working memory
Benzer Tezler
- Eğitsel yaklaşımlı aile rehberliğinin işitme engelli çocukların sözel iletişim becerilerine etkisi
Başlık çevirisi yok
TEVHİDE KARGIN (AYDOĞAN)
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL AKÇAMETE
- Normal ve anomalili erişkin bireylerde yumuşak doku profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of soft-tissue profile in orthodonticly normal and abnomal adult subjects
EMEL EROĞLU YÜCEL
- Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin pedagojik formasyon yeterlikleri
Başlık çevirisi yok
MUHAMMED ŞEVKİ AYDIN
- Yetenek kestiriminde adaptive (bireyselleştirilmiş) test uygulaması ile geleneksel Kağıt-Kalem Testi uygulamasının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
FİTNAT KAPTAN
Doktora
Türkçe
1993
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
PROF.DR. İLHAN AKHUN