İzmir Menemen özelinde hava sıcaklık tahmininin yapay zeka yöntemleri ile analizi
Analysis of air temperature forecasting using artificial intelli̇gence methods: The case of İzmi̇r-Menemen
- Tez No: 1008251
- Danışmanlar: PROF. DR. ORHAN ER, DOÇ. DR. ONUR UĞURLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Science and Technology, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Akıllı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Akıllı Sistemler Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sıcaklık tahmini, tarımsal verimlilikten enerji yönetimine kadar birçok sektörde kritik öneme sahip olup, iklim değişikliği etkilerinin anlaşılmasında temel bir parametredir. Bu tezde, İzmir Menemen bölgesine ait 2014-2023 yılları arasındaki gerçek günlük ortalama sıcaklık verileri kullanılarak makine öğrenmesi (Ridge Regresyonu, Rastgele Orman, Karar Ağaçları ve Aşırı Gradyan Artırma (XGBoost)) ve derin öğrenme algoritmalarının (Tekrarlayan Sinir Ağları (RNN), Uzun Kısa Vadeli Hafıza (LSTM) ve Kapılı Tekrarlayan Birimler (GRU)) tahmin performansları karşılaştırılmıştır. Ayrıca, standart modellere bir alternatif olarak, meteorolojik veriyi fiziksel doğasına uygun biçimde trend ve rezidü bileşenlerine ayrıştıran hibrit bir model önerilmiştir. Analiz sonuçları, çalışmada ele alınan tüm modellerin sıcaklık tahmininde genel olarak yüksek bir başarı (R 2 >0.92) sergilediğini göstermiştir. Modellerin sergilediği bu genel başarı, sistemin doğrudan tarımsal karar destek uygulamalarına entegrasyonu için güçlü bir altyapı sunmaktadır. Geliştirilen bu günlük sıcaklık tahmin modeli; ani don olaylarına karşı erken uyarı mekanizmalarının devreye alınması, bitki gelişim evrelerinin doğru takip edilmesi, optimum sulama zamanlamalarının planlanması ve aşırı sıcaklık stresine bağlı rekolte kayıplarının en aza indirilmesi gibi kritik akıllı tarım uygulamalarında kullanılabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Temperature prediction is of critical importance across various sectors, ranging from agricultural productivity to energy management, and serves as a fundamental parameter in understanding the impacts of climate change. In this thesis, the prediction performances of machine learning (Ridge Regression, Random Forest, Decision Trees, and Extreme Gradient Boosting (XGBoost)) and deep learning algorithms (Recurrent Neural Networks (RNN), Long Short-Term Memory (LSTM), and Gated Recurrent Units (GRU)) were compared using real daily average temperature data from the Menemen region of İzmir between 2014 and 2023. Furthermore, as a robust alternative to standard models, a hybrid model that decomposes meteorological data into trend and residual components in accordance with its physical nature has been proposed. The analysis results demonstrated that all models evaluated in the study achieved high overall performance (R 2 > 0.92) in temperature prediction. This general success of the models, provides a strong foundation for the direct integration of the system into agricultural decision support applications. The developed daily temperature prediction model is highly suitable for use in critical smart agriculture applications, such as deploying early warning mechanisms against sudden frost events, accurately tracking plant developmental stages, planning optimal irrigation schedules, and minimizing yield losses caused by extreme heat stress.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- Peyzaj düzenleme çalışmalarında kullanılan ve kullanılmaya uygun çeşitli taşların özellikleri ile İzmir ve yakın çevresinde bunlara ilişkin kaynaklar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
E. VECDİ KÜÇÜKERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU