Parkinson hastalarında subtalamik nükleus derin beyin stimülasyonu tedavisinin uykunun objektif parametrelerine, uyku kalitesine ve uyku ilişkili hastalıklara olan etkisi
The effects of subthalamic nucleus deep brain stimulation on objective sleep parameters, sleep quality, and sleep-related disorders in patients with Parkinson's disease
- Tez No: 1008215
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN KÖKSAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Derin beyin stimülasyonu, Parkinson hastalığı, Polisomnografi, Uyku bozuklukları, Uyku kalitesi, Deep brain stimulation, Parkinson disease, Polysomnography, Sleep disorders, Quality of sleep
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Parkinson hastalarında (PH) bilateral subtalamik nükleus derin beyin stimülasyonunun (STN-DBS) öznel uyku kalitesi, objektif uyku parametreleri ve uyku ile ilişkili bozukluklar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif gözlemsel olarak planlanan bu çalışmaya bilateral STN-DBS uygulanan PH tanılı 20 hasta dahil edildi. Tüm hastalar cerrahiden 1 hafta önce, yeniden değerlendirmeyi kabul eden 10 hasta ise cerrahiden yaklaşık 6 ay sonra tüm gece video-polisomnografi (PSG), nörolojik muayene ve klinik ölçeklerle değerlendirildi. Uyku değerlendirmesinde Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Scales for Outcomes in Parkinson's Disease-Sleep (SCOPA-Sleep) ve Parkinson Hastalığı Uyku Ölçeği-2 (PHUÖ-2) kullanıldı. Motor ve non-motor semptomlar Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (UPDRS), depresif belirtiler Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), yaşam kalitesi ise Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği-39 (PDQ-39) ile değerlendirildi. Bulgular: Pre-operatif dönemde hastalarda kronik insomni, REM uykusu davranış bozukluğu, obstrüktif uyku apne sendromu, huzursuz bacaklar sendromu ve periyodik ekstremite hareket bozukluğu saptandı. Post-operatif dönemde EUÖ, PUKİ toplam puanı ve bazı alt bileşenleri, UŞİ, SCOPA-Sleep gündüz ve gece alt ölçekleri, PHUÖ-2 ve PDQ-39 skorlarında anlamlı düzelme izlendi. Ayrıca UPDRS bölüm 1, 2, 3 ve 4'e ait skorlar ile levodopa eşdeğer günlük dozlarında anlamlı azalma saptandı. PSG'de toplam kayıt süresi, yatak içi süre, uyanıklık süresi, NREM 1 süresi ve NREM 1 yüzdesinde anlamlı değişiklik görülürken, diğer uyku mimarisi bileşenleri, solunum parametreleri, periyodik bacak hareketleri ve REM atonisi ölçütlerinin çoğunda anlamlı farklılık izlenmedi. Sonuç: STN-DBS, PH'de motor semptomlar ve dopaminerjik tedavi yükünde azalma ile birlikte öznel uyku kalitesi, gündüz uykululuğu, gece semptom yükü ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmeler sağlamıştır. Ancak objektif PSG bulgularının bu iyileşmeyi tam olarak yansıtmaması, uyku üzerindeki etkilerin heterojen ve çok boyutlu bir örüntü sergileyebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the effects of bilateral subthalamic nucleus deep brain stimulation (STN-DBS) on subjective sleep quality, objective sleep parameters, and sleep-related disorders in patients with Parkinson's disease (PD). Materials and Methods: In this single-center, prospective observational study, 20 patients with PD who underwent bilateral STN-DBS were included. All patients were evaluated 1 week before surgery, and 10 patients who agreed to reassessment were re-evaluated approximately 6 months after surgery by overnight video-polysomnography (PSG), neurological examination, and clinical scales. Sleep was assessed using the Epworth Sleepiness Scale (ESS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Insomnia Severity Index (ISI), Scales for Outcomes in Parkinson's Disease-Sleep (SCOPA-Sleep), and Parkinson's Disease Sleep Scale-2 (PDSS-2). Motor and non-motor symptoms were evaluated using the Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS), depressive symptoms with the Beck Depression Inventory (BDI), and quality of life with the Parkinson's Disease Questionnaire-39 (PDQ-39). Results: In the preoperative period, chronic insomnia, REM sleep behavior disorder, obstructive sleep apnea syndrome, restless legs syndrome, and periodic limb movement disorder were identified. In the postoperative period, significant improvements were observed in ESS, total PSQI score and some of its subcomponents, ISI, SCOPA-Sleep daytime and nighttime subscores, PDSS-2, and PDQ-39 scores. In addition, significant reductions were found in UPDRS Parts I, II, III, and IV scores and levodopa equivalent daily dose. On PSG, significant changes were observed in total recording time, time in bed, wakefulness duration, NREM stage 1 duration, and NREM stage 1 percentage, whereas no significant differences were found in most other sleep architecture components, respiratory parameters, periodic limb movements, and REM atonia measures. Conclusion: STN-DBS provided significant improvements in subjective sleep quality, daytime sleepiness, nocturnal symptom burden, and quality of life, together with reductions in motor symptoms and dopaminergic treatment burden in patients with PD. However, the failure of objective PSG findings to fully reflect these improvements suggests that the effects on sleep may exhibit a heterogeneous and multidimensional pattern.
Benzer Tezler
- Subtalamik nükleus'a derin beyin stimülasyonu uygulanan ve uygulanmayan parkinson hastalarının bilişsel fonksiyon, emosyonel durum, yaşam kalitesi, hastalık şiddeti, karakter ve mizaç, nöropsikiyatrik semptomlar ile yürütücü işlevler açısından karşılaştırılması
Comparison of patients with parkinson's disease and parkinson's disease WHO treated with deep brain stimulation to the subtalamic nucleus in terms of cognitive function, emotional status, quality of life, disease severity, character and temperament, neuropsychiatric symptoms and executive functions
MÜGE ALPAYDIN KASAPOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
- Parkinson hastalarında bilateral subtalamik nükleus derin beyin stimülasyonu ve dopaminerjik tedavinin çift görev el becerileri üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of bilateral subthalamic nucleus deep brain stimulation and dopaminergic treatment on dual task manual dexterity in Parkinson's disease patients
ÇAĞRI GÜLŞEN
Doktora
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU GÜÇLÜ GÜNDÜZ
- Parkinson hastalarında uygulanan derin beyin stimülasyonu cerrahisinin beyin çekirdeklerinin hacimlerine etkisi
The effect of deep brain stimulation on the volume of brain nuclei in Parkinson's disease patients
MUHAMMET DİRLİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NöroşirürjiOndokuz Mayıs ÜniversitesiNöroşirürji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSOY KOCABIÇAK
- İleri evre tedavi alan Parkinson hastalarında yaşam kalitesi, motor ve non-motor bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, motor and non-motor findings in Parkinson's patients receiving advanced stage treatment
HAJI MIRZAYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NörolojiBursa Uludağ ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ERER ÖZBEK
- Hareket bozuklukları tedavisinde kullanılan derin beyin stimülasyonu uygulamalarında anatomik, elektrofizyolojik ve radyolojik hedefleme ile klinik iyileşme ve komplikasyonların değerlendirilmesi
Anatomical, neurophysiological and radiological targeting and outcome correlations in deep brain stimulation for movement disorders
SEDA SANCAKTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NöroşirürjiEge ÜniversitesiBeyin-Sinir ve Omurilik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAŞKIN YURTSEVEN