Geri Dön

Türkçe öğretmenlerinin çocuk yazını bilgileri üzerine bir inceleme

An analysis of Turkish language teacher's understanding of children's literature

  1. Tez No: 1008050
  2. Yazar: TUĞBA AŞUK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ASLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, Öğretmen görüşleri, Children’s literature, Teacher opinions
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapan Türkçe öğretmenlerinin çocuk yazınına ilişkin bilgi düzeylerini, bu bilginin kapsamını, kaynaklarını ve öğretim sürecine yansıma biçimlerini çok boyutlu olarak incelemektir. Bu doğrultuda araştırmada öğretmenlerin çocuk yazınına ilişkin bilgi temelleri ve bu bilginin kaynakları; yazar, şair ve eser bilgileri; okuma alışkanlıkları ve metin seçim ölçütleri; sınıf içi uygulamaları ile kütüphane ve dijital kaynak kullanım profilleri ele alınmıştır. Araştırma, betimsel tarama modeline dayalı olarak desenlenmiş nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Denizli ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan toplam 265 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen ve çocuk yazınına ilişkin bilgi, farkındalık ve uygulamaları belirlemeyi amaçlayan 21 maddelik bir sormaca kullanılmıştır. Sormacada öğretmenlerin çocuk yazınına ilişkin tanım, tür, tarihsel gelişim, önemli yerli ve yabancı yazarlar, klasik ve çağdaş eserler, kuramsal temeller ve mesleki gelişim olanaklarına ilişkin bilgi düzeylerini ortaya koymaya yönelik açık ve kapalı uçlu sorulara yer verilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi temel alınmış; açık uçlu sorulardan elde edilen veriler temalar ve kategoriler hâlinde çözümlenmiştir. Elde edilen bulguların yorumlanabilirliğini artırmak amacıyla bazı veriler nitel bulguların yoğunluğunu ve dağılımını betimlemeye yönelik frekans ve yüzde değerleriyle de desteklenmiştir. Araştırma bulguları, Türkçe öğretmenlerinin çocuk yazınına ilişkin genel bir bilgiye sahip olduklarını; ancak bu bilginin derinliği, güncelliği ve kapsamı bakımından önemli farklılıklar ve eksiklikler bulunduğunu göstermektedir. Özellikle çağdaş çocuk yazını yazarları ve eserlerine ilişkin bilginin sınırlı olduğu, buna karşılık klasik eserler ve yazarlar konusunda daha güçlü bir bilgi birikiminin bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin çocuk yazınına ilişkin kuramsal bilgi düzeylerinin, uygulamaya dayalı bilgiye kıyasla daha sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin çocuk yazınına ilişkin bilgi kaynakları arasında lisans eğitimi, kişisel okumalar ve mesleki deneyim öne çıkarken, sistematik ve sürekli hizmet içi eğitim programlarının bu alandaki katkısının sınırlı olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, Türkçe öğretmenlerinin çocuk yazınına ilişkin bilgi temellerinin güçlendirilmesinin, öğrencilerin okuma kültürü kazanmaları ve dil becerilerinin geliştirilmesi açısından kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda öğretmen yetiştirme programlarında çocuk yazını derslerinin kapsam ve uygulama boyutunun artırılması, hizmet içi eğitimlerin düzenli ve sistematik hâle getirilmesi, öğretmenlerin güncel çocuk yazını eserleriyle sürekli olarak buluşturulması ve okullarda zenginleştirilmiş çocuk yazını kütüphanelerinin oluşturulması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine, in a multidimensional manner, the knowledge levels of Turkish language teachers working in middle schools regarding children's literature, as well as the scope and sources of this knowledge and the ways in which it is reflected in the teaching process. In line with this aim, the study addresses teachers' foundational knowledge of children's literature and its sources; their knowledge of authors, poets, and literary works; their reading habits and criteria for text selection; their classroom practices; and their use of libraries and digital resources. The study is designed as a qualitative research based on the descriptive survey model. The study group consists of 265 Turkish language teachers working in public middle schools affiliated with the Ministry of National Education in Denizli, who voluntarily participated in the research. As a data collection tool, a 21-item questionnaire developed by the researcher was used to determine teachers' knowledge, awareness, and practices related to children's literature. The questionnaire included both open-ended and closed-ended questions aimed at revealing teachers' knowledge levels regarding the definition, genres, historical development, prominent national and international authors, classical and contemporary works, theoretical foundations, and professional development opportunities in children's literature. Content analysis was employed as the primary data analysis method; data obtained from open-ended questions were analyzed and organized into themes and categories. To enhance the interpretability of the findings, some data were also supported with frequency and percentage values to describe the density and distribution of qualitative findings. The findings indicate that Turkish language teachers possess a general knowledge of children's literature; however, there are significant differences and deficiencies in terms of the depth, currency, and scope of this knowledge. In particular, knowledge of contemporary authors and works in children's literature is limited, whereas knowledge of classical works and authors is relatively stronger. Additionally, it was found that teachers' theoretical knowledge of children's literature is more limited compared to their practice-based knowledge. While undergraduate education, personal reading, and professional experience emerge as the primary sources of knowledge, the contribution of systematic and continuous in-service training programs appears to be limited. The results highlight the critical importance of strengthening teachers' foundational knowledge of children's literature in fostering students' reading culture and developing their language skills. Accordingly, it is recommended that the scope and practical dimension of children's literature courses in teacher education programs be expanded, in-service training be organized in a regular and systematic manner, teachers be continuously introduced to contemporary children's literature works, and enriched children's literature libraries be established in schools.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    994058

    İlkokul öğrencilerine yönelik etkileşimli okuma resimli çocuk kitabı setinin tasarımı ve geliştirilmesi

    The design and development of children's picture book set including interactive read-aloud practices for elementary school students

    ELİF İLHAN ŞİMŞİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TUNCAY CANBULAT

  2. Tez No

    71898

    Psiko-sosyal açıdan Türkiye'de din eğitimine ilişkin bir değerlendirme

    A summarized phsycho-social aspect of religious training in Turkey

    EBUBEKİR SIDDIK DİKMENER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    DinSelçuk Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HASAN YILMAZ

  3. Tez No

    895568

    Âşık Mahzuni Şerif ve Âşık Veysel türkülerinde Sosyal Bilgiler dersi değerleri

    Social Studies lesson values ​​in the folk songs of Âşık Mahzuni Şerif and Aşık Veysel

    MERVE DAŞAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimAmasya Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA KILINÇ

  4. Tez No

    486029

    Medya okuryazarlığı dersinin Türkçe öğretimiyle birleştirilmesi sürecinde medya okuryazarlığı dersi öğretmenlerinde bulunması gereken yeterlikler

    The competencies that the teachers of media literacy course should have during the integration process of media literacy and Turkish language teaching

    KADİR KAPLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GIYASETTİN AYTAŞ

  5. Tez No

    41647

    Soziokulturelle dimension im Deutschen und Türkischen und Interkulturelle kommunikation

    Başlık çevirisi yok

    AYHAN SELÇUK

    Doktora

    Almanca

    Almanca

    1995

    Alman Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesi

    Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. AYTAÇ GÜRSEL

Geri Dön