Amerikan dil, konuşma ve işitme derneğinin yetişkinler için iletişim becerilerinin işlevsel değerlendirilmesi aracının (ASHA-FACS) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish version of the american speech-language-hearing association's functional assessment of communication skills for adults (ASHA-FACS)
- Tez No: 1008008
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA SELVİ BALO
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Amerikan Dil-Konuşma-İşitme Derneği tarafından geliştirilen ASHA İletişim Becerilerinin İşlevsel Değerlendirmesi (Functional Assessment of Communication Skills [ASHA-FACS]) aracının Türkçe uyarlamasını afazi ve Alzheimer demansı tanılı bireylerde incelemektir. Çalışmaya afazi tanılı 33, Alzheimer demansı tanılı 26 ve sağlıklı 223 birey olmak üzere toplam 282 katılımcı dahil edilmiştir. ASHA-FACS İletişim Bağımsızlığı Ölçeği ve İletişimin Niteliksel Boyutları Ölçeği isimli iki bölümden oluşmaktadır. Geçerlik analizleri kapsamında içerik, yapı geçerliği ve ölçüt bağıntılı geçerlik; güvenirlik analizleri kapsamında ise iç tutarlık ve test-tekrar test analizleri yapılmıştır. İçerik geçerliği, pilot uygulama ve uzman görüşleri doğrultusunda değerlendirilmiş; uzman görüşleri arasındaki uyum Krippendorff alfa katsayısı ile analiz edilmiş ve yüksek düzeyde uyum saptanmıştır (α=0,89). Yapı geçerliği, bilinen gruplar yaklaşımı, lojistik regresyon ve ROC eğrisi analizleri ile incelenmiştir. ASHA-FACS puanlarının klinik ve sağlıklı grupları anlamlı biçimde ayırt ettiği, özellikle İletişim Bağımsızlığı Ölçeğinin ayırt edici gücünün İletişimin Niteliksel Boyutları Ölçeğine göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, ASHA-FACS puanları ile Standardize Mini Mental Test (MMSE), Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği Kognitif Alt Testi ve Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD) puanları arasında orta ile çok güçlü düzeylerde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Güvenirlik analizleri, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu (Cronbach's α=0,857–0,982; McDonald's ω=0,848–0,985) ve test–tekrar testten elde edilen korelasyonun yüksek düzeyde (r =,993; ,997) olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, ASHA-FACS'in Türkçe uyarlamasının afazi ve Alzheimer demansı olan bireylerde işlevsel iletişimi değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the Turkish adaptation of the Functional Assessment of Communication Skills (ASHA-FACS) tool, developed by the American Speech-Language-Hearing Association, in individuals diagnosed with aphasia and Alzheimer's dementia. A total of 282 participants were included in the study: 33 with aphasia, 26 with Alzheimer's dementia, and 223 healthy individuals. ASHA-FACS consists of two sections: the Communication Independence Scale and the Qualitative Dimensions of Communication Scale. Validity analyses included content validity, construct validity, and criterion-related validity, while reliability analyses focused on internal consistency. Content validity was evaluated based on pilot implementation and expert opinions; inter-rater agreement among experts was analyzed using Krippendorff's alpha coefficient, which indicated a high level of agreement (α = 0.89). Construct validity was examined using the known-groups approach, logistic regression, and receiver operating characteristic (ROC) curve analyses. The results demonstrated that ASHA-FACS scores significantly discriminated between clinical and healthy groups, with the Communication Independence Scale showing greater discriminative power than the Qualitative Dimensions of Communication Scale. For criterion-related validity, moderate to very strong significant correlations were found between ASHA-FACS scores and scores on the Mini-Mental State Examination, the Functional Independence Measure Cognitive Subscale, and the Aphasia Language Assessment Test. Reliability analyses revealed that the scale exhibited high internal consistency (Cronbach's α = 0.857–0.982; McDonald's ω = 0.848–0.985) and very strong test–retest reliability (r =,993; ,997) . Overall, these findings indicate that the Turkish adaptation of ASHA-FACS is a valid and reliable instrument for assessing functional communication in individuals with aphasia and Alzheimer's dementia.
Benzer Tezler
- Dil ve konuşma terapistlerinin uzmanlar arası işbirlikçi çalışma hakkındaki görüşlerinin incelenmesi
Examining the perspectives of speech and language therapists on interprofessional collaborative practice
EKREM ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN MÜGE TUNÇER
- Python pyaudio modülü kullanarak konuşma dilinden işaret diline makine öğrenmesi tabanlı tercüme sistemi
Machine learning-based speech to sign language interpretation system using python pyaudio module
AATIF OSMAN ALTAHIR BAKR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RANA ORTAÇ KABAOĞLU
- Trans kadınların ses özelliklerinin algısal ve enstrümantal değerlendirme yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of the voice characteristics of transgender women with perceptual and instrumental assessment methods
SİNEM ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sağlık EğitimiHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ESEN AYDINLI
- Kinect rgb görüntülerinde ve derinlik haritalarında uzam-zamansal özellikleri kullanarak işaret dili tanıma
Sign language recognition using spatio-temporal features on Kinect rgb video sequences and depth maps
ABBAS MEMİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYıldız Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SONGÜL ALBAYRAK
- Türk masallarının özel gereksinimli bireylerin sunum biçimleri
Presentation forms of individuals with special needs in Turkish fairy tales
DİLARA KIRALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA ÇELİK KORAT