Hidâye şerhi el-Gâye'de Serûcî'nin tahrîc anlayışı
Saruji's method of takhrīj in al-Ghāyah: A commentary on al-Hidāyah
- Tez No: 1007919
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEYİT ALİ GÜŞEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Serûcî'nin el-Gâye adlı eseri özelinde hadis tahrîci anlayışını ve Hanefî fıkıh geleneği içerisindeki yerini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Memlükler döneminde bir Hanefî fakihin hadislerle kurduğu ilişkiyi ortaya koymak ve özellikle Kütüb-i Sitte başta olmak üzere hadis kaynaklarına yaptığı atıfların mahiyetini tespit etmektir. Bu bağlamda Serûcî'nin, el-Hidâye üzerine yazdığı şerhte hadisleri ilk kez tahrîc etmesi, onu klasik Hanefî şerh geleneğinden ayıran önemli bir özellik olarak değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel yöntem esas alınmış; Serûcî'nin hadis kullanımı, kaynaklara atıf biçimi ve muhaddislerle ilişkisi biyografik ve metin merkezli analizlerle incelenmiştir. Ayrıca mukayeseli yöntemle Serûcî'nin yaklaşımı, hem Hanefî hem de diğer mezheplere mensup âlimlerle karşılaştırılmıştır. Çalışma, Serûcî'nin yalnızca fıkıh alanında değil, hadis ilmi bağlamında da önemli bir birikime sahip olduğunu ve tahrîc faaliyetinin Hanefî literatürde sistemleşmesine katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu tez, Serûcî'nin hadis tahrîci yaklaşımının, Hanefî mezhebinde hadis temelli istidlâlin güçlenmesine katkıda bulunan önemli bir ilmî dönüşümü temsil ettiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the methodology of hadith takhrīj in the work al-Ghāyah by Saruji and its place within the Hanafi legal tradition. The primary objective of the study is to analyze how a Hanafi jurist of the Mamluk period engaged with hadith literature and to determine the nature and extent of his references to canonical hadith collections, particularly Kutub al-Sitta. In this context, Saruji's systematic practice of tracing hadiths in his commentary on al-Hidāya is considered a distinguishing feature that sets him apart from the classical Hanafi commentary tradition. The research adopts a qualitative methodology, employing both biographical and text-centered analyses to investigate al-Saruji's use of hadith, his citation practices, and his engagement with hadith scholars. In addition, a comparative approach is utilized to evaluate his methodology alongside both Hanafi and non-Hanafi scholars. The study demonstrates that Saruji possessed a significant level of expertise not only in jurisprudence but also in hadith studies, and that his approach contributed to the systematization of takhrīj within the Hanafi tradition. In conclusion, this thesis argues that Saruji's methodology represents a notable intellectual development that strengthened hadith-based legal reasoning in the Hanafi school.
Benzer Tezler
- Vecihi Bey'in hikayelerinde fiktif yapı
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK TURAL
- Ebubekir Hazım Tepeyran'ın hikayeleri ve romanları
Başlık çevirisi yok
SERPİL HAYBER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİLGE ERCİLASUN
