Yapay zeka çağında ruhsal liderlik: Yükseköğretim perspektifi
Spiritual leadership in the age of artificial intelligence: A higher education perspective
- Tez No: 1007672
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YURDUNKULU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zeka ve dijitalleşme süreçleri, çalışma yaşamını yalnızca teknik ve yapısal düzeyde değil, aynı zamanda bireylerin anlam arayışı, aidiyet ihtiyacı ve insanî ilişkileri açısından da dönüştürmektedir. Bu dönüşüm, liderliğin yalnızca verimlilik ve performans odaklı yaklaşımlar üzerinden değil, bireyin anlam arayışı ve içsel motivasyonunu merkeze alan bir perspektifle yeniden ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda ruhsal liderlik, yapay zeka çağında insan merkezli ve bütüncül bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademik ve idari personelin yapay zekâ çağında ruhsal liderliğe ilişkin algılarını incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde fenomenoloji deseni kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu 6 akademik ve 6 idari personel olmak üzere toplam 12 katılımcı oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve Braun ve Clarke'ın (2006) tematik analiz yaklaşımı doğrultusunda tümevarımsal olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, ruhsal liderliğin öncelikle anlam ve amaç üretimi üzerinden tanımlandığını; insan odaklılık, empati, psikolojik farkındalık ve değer temelli yaklaşımla ilişkilendirildiğini göstermektedir. Ruhsal liderliğin bireysel düzeyde motivasyonu ve psikolojik iyi oluşu desteklediği, ilişkisel düzeyde güven ve iletişimi güçlendirdiği, kurumsal düzeyde ise aidiyet, örgütsel bağlılık ve verimliliğe katkı sağladığı belirlenmiştir. Yapay zeka karar destek ve süreç kolaylaştırıcı bir araç olarak değerlendirilse de duygu, sezgi ve insanî etkileşim eksikliği nedeniyle insan merkezli iv v liderliğin vazgeçilmezliği vurgulanmıştır. Sonuç olarak çalışma, ruhsal liderliğin yapay zekâ çağında yükseköğretim kurumlarında ortaya çıkan anlam, değer ve aidiyet ihtiyacına yanıt veren dönüştürücü bir liderlik yaklaşımı olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma, ruhsal liderlik, yapay zeka ve yükseköğretim kesişimindeki literatüre katkı sunarken, dijital çağda insan merkezli liderlik anlayışının yeniden düşünülmesine yönelik kuramsal bir çerçeve önermektedir.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence and digitalization processes are transforming working life not only at the technical and structural level, but also in terms of individuals' search for meaning, sense of belonging, and human relationships. This transformation requires leadership to be reconsidered beyond efficiency- and performance-oriented approaches, through a perspective that centers individuals' search for meaning and intrinsic motivation. In this context, spiritual leadership emerges as a human-centered and holistic approach in the age of artificial intelligence. The aim of this study is to examine the perceptions of academic and administrative staff working in higher education institutions regarding spiritual leadership in the age of artificial intelligence. The study was conducted within the framework of a qualitative research approach using a phenomenological design. The study group consisted of 12 participants, including 6 academic and 6 administrative staff members. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed inductively in line with Braun and Clarke's (2006) thematic analysis approach. The findings indicate that spiritual leadership is primarily defined through meaning and purpose and is associated with humancenteredness, empathy, psychological awareness, and a values-based approach. Spiritual leadership was found to support motivation and psychological well-being at the individual level, strengthen trust and communication at the relational level, and contribute to belonging, organizational commitment, and productivity at the institutional level. Although artificial intelligence was evaluated as a tool for decision vii support and process facilitation, the indispensability of human-centered leadership was emphasized due to the lack of emotion, intuition, and human interaction. As a result, the study reveals that spiritual leadership is a transformative leadership approach that responds to the need for meaning, values, and belonging in higher education institutions in the age of artificial intelligence. The research contributes to the literature at the intersection of spiritual leadership, artificial intelligence, and higher education, while proposing a theoretical framework for reconsidering human-centered leadership in the digital age.
Benzer Tezler
- Buğdayda farklı melezleme teknikleri kullanarak tohum tutma oranının saptanılması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİS RUHİ EKİNGEN
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM