6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depreminden etkilenen bireylerde bağlanma stilleri ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide sosyal desteğin düzenleyici rolü
The moderating role of social support in the relationship between attachment styles and post-traumatic growth in individuals affected by the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquake
- Tez No: 1007470
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARKAN ESKİİLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma sonrası büyüme, Travma sonrası gelişim, Post-traumatic growth, Post-traumatic development
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada 6 Şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen bireylerde bağlanma stilleri ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişki ve bu ilişkide algılanan sosyal desteğin düzenleyici rolü incelenmiştir. Literatürde bu üç değişkenin birlikte ele alındığı bir çalışmanın olmadığı görülmüş olup araştırmanın literatürdeki bu boşluğu dolduracağı düşünülmektedir. Araştırma 6 Şubat Kahramanmaraş depremini yaşayan 419 bireyin katılımı ile gerçekleşmiştir. Elde edilen veriler, kontrol değişkeni olarak Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği kullanılarak SPSS Process Macro analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular; güvenli bağlanma stilinin sosyal destek ve travma sonrası büyüme ile anlamlı pozitif bir ilişki gösterdiğini; sosyal destek ve travma sonrası büyüme arasında orta düzeyde pozitif ilişkinin bulunduğunu ortaya koymuştur. Dikkat çekici şekilde kaçınan bağlanma ve kaygılı-kararsız bağlanma stillerinin de travma sonrası büyüme ile pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu, mevcut literatürle çelişen bir bulgudur. Bu bulgu; yaşanılan travmatik olaylar sonucunda güvensiz bağlanma stillerine sahip bireylerin de içsel olarak yeniden yapılanma sürecine girebileceğini göstermektedir. Araştırmada sosyal desteğin, bağlanma stilleri ile TSB arasındaki ilişkiyi anlamlı olarak düzenlemediği (modere etmediği) ancak bağlanma stillerinden bağımsız olarak travma sonrası büyümeye doğrudan katkı sağladığı görülmüştür. Bu sonuçlar afet sonrası psikolojik müdahale programlarının tasarlanmasında sosyal desteğin doğrudan bir faktör olarak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Sosyal desteğin bu doğrudan katkısı destek mekanizmalarının bireyin bağlanma stillerinden bağımsız olarak yapılandırılmış, erişilebilir ve aktif bir şekilde sunulmasının kritik önem taşıdığını göstermiştir; bu durum, ruh sağlığı hizmetlerinde kapsayıcı ve yapısal sosyal destek mekanizmalarına öncelik verilmesi gerektiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This research investigated the relationship between attachment styles and Posttraumatic Growth (PTG), along with the moderating role of perceived social support, among 419 individuals affected by the February 6th Kahramanmaraş earthquakes. Driven by a gap in the literature regarding the simultaneous examination of these three variables, data were analyzed using the SPSS Process Macro, with the Post-Earthquake Trauma Level Determination Scale serving as a control variable. The findings revealed that secure attachment style showed a significant positive association with social support and PTG, and a moderate positive relationship was established between social support and PTG. Remarkably, both avoidant and anxious-ambivalent attachment styles were also found to be positively associated with PTG, a finding which contradicts existing literature, suggesting that exposure to a severely traumatic event may force even individuals with insecure attachment styles into a process of internal cognitive reappraisal and restructuring. Crucially, the study found that social support did not significantly moderate the relationship between attachment styles and PTG, but rather demonstrated a direct and positive contribution to PTG, independent of the individual's attachment style. These results underscore the necessity of considering social support as a direct primary factor in the design of post-disaster psychological intervention programs, highlighting the critical importance of providing support mechanisms that are structured, accessible, and active, irrespective of an individual's specific attachment style, thus necessitating the prioritization of inclusive and structural social support mechanisms in mental health services.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş 6 şubat asrın felaketi sonrası depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety, and quality of life after the february 6th catastrophe of the century in Kahramanmaraş
ŞÜKRÜ EKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Asrın felaketi, birinci basamakta kronik hastalığı olan bireylerin yaşam tarzını nasıl etkiledi?
How did the century's disaster affect the lifestyle of individuals with chronic diseases in primary care?
ONUR TEKŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Ruminasyon ile travma sonrası büyüme ilişkisinde duyguları ifade etmenin düzenleyici rolü
The moderating role of emotional expression in the relationship between rumination and post-traumatic growth
NAZ İLAY ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Social vulnerability analysis of the cities affected by the february 6 kahramanmaras earthquakes
6 şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen şehirlerin sosyal hasar görebilirlik analizi
HİLAL AKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- 6 şubat 2023 Pazarcık depreminin balık tüketimi alışkanlığı üzerindeki etkisinin araştırılması: Elazığ ili örneği
İnvestigation of the effect of 06 february 2023 pazarcik earthquake on fish meat consumption habits: Elaziğ province example
SUEL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Su ÜrünleriFırat ÜniversitesiSu Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR CANPOLAT
PROF. DR. NURHAN HALİSDEMİR