Asrın felaketi, birinci basamakta kronik hastalığı olan bireylerin yaşam tarzını nasıl etkiledi?
How did the century's disaster affect the lifestyle of individuals with chronic diseases in primary care?
- Tez No: 1002472
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında kronik hastalığı bulunan bireylerin yaşam tarzı davranışlarında meydana gelen değişiklikleri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, analitik-kesitsel tasarımda olup 18 Şubat–1 Haziran 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Kahramanmaraş depreminden etkilenen ve deprem öncesinde en az bir kronik hastalığı bulunan, 46.10.099 numaralı aile hekimliği birimine kayıtlı 18 yaş üstü 285 katılımcı ile yüz yüze anket uygulanmıştır. Toplam 132 sorudan oluşan anketin; birinci bölümünde sosyodemografik bilgiler, ikinci bölümünde deprem sürecine ilişkin sorular, üçüncü ve dördüncü bölümlerinde ise Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II'nin (SYBDÖ-II) deprem öncesi ve sonrası durumları değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen kronik hastalığı olan yetişkinlerin afet öncesi ve sonrası SYBDÖ-II toplam ve alt boyut puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Eğitim düzeyi, sosyal güvence durumu, afet deneyimi (yakın kaybı ve yaralanma), uyku düzeni, ilaç temini ve sağlık hizmetlerine erişim değişkenleri ile SYBDÖ-II alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Sosyal güvencesi olan bireylerin her iki dönemde de daha yüksek puanlara sahip olduğu; ilaç temininde güçlük yaşayan bireylerde ise alt boyut puanlarının genel olarak daha düşük olduğu bulunmuştur. Yakın kaybı ve yaralanma yaşayan bireylerde bazı alt boyutlarda puan düşüşleri saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, büyük ölçekli afetlerin kronik hastalığı olan bireylerin sağlıklı yaşam davranışlarını çok boyutlu biçimde etkilediğini göstermektedir. Tedavi sürekliliğini olumsuz etkileyen ilaç erişim sorunları ve sağlık hizmetlerine düzensiz ulaşım, afet sonrası dönemde yaşam tarzı davranışlarının sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır. Buna karşılık sosyal güvenceye sahip olma ve birinci basamak sağlık hizmetleriyle düzenli temas, afet koşullarında daha olumlu davranış örüntülerini destekleyen temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, afet yönetimi ve sağlık politikalarının kronik hastalığı olan bireyleri önceliklendiren, tedavi sürekliliği ve psikososyal destek bileşenlerini bütüncül biçimde ele alan yaklaşımlar doğrultusunda planlanması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to comprehensively assess changes in lifestyle behaviors among individuals with chronic diseases in the aftermath of the Kahramanmaraş-centered earthquakes of February 6, 2023. Material and Methods: This analytical cross-sectional study was conducted between February 18 and June 1, 2025. A face-to-face questionnaire was administered to 285 participants aged 18 years and older who were affected by the Kahramanmaraş earthquake and had at least one chronic disease prior to the disaster. All participants were registered with Family Medicine Unit No. 46.10.099. The questionnaire consisted of 132 items: the first section included sociodemographic characteristics, the second section addressed disaster-related experiences, and the third and fourth sections assessed pre- and post-earthquake conditions using the Health-Promoting Lifestyle Profile II (HPLP-II). The collected data were analyzed using SPSS version 22. Result: In this study, statistically significant differences were identified in the total and subscale scores of the Health-Promoting Lifestyle Profile II (HPLP-II) among adults with chronic diseases affected by the Kahramanmaraş earthquakes of February 6, 2023, when comparing pre- and post-disaster periods. Statistically significant differences were found between the sub-dimension scores of the HPLP-II and the variables of education level, social security status, disaster experience (loss of a loved one and injury), sleep patterns, access to medication, and access to health services. Individuals with social security coverage exhibited higher scores in both periods, whereas those experiencing difficulties in obtaining medications generally demonstrated lower subscale scores. Additionally, decreases in certain subscale scores were observed among individuals who experienced loss or injury. Conclusion: This study demonstrates that large-scale disasters have multidimensional effects on health-promoting lifestyle behaviors among individuals with chronic diseases. Disruptions in medication access and irregular access to healthcare services, which negatively affect treatment continuity, make it difficult to sustain healthy lifestyle behaviors in the post-disaster period. In contrast, having social security coverage and maintaining regular contact with primary healthcare services emerge as key factors supporting more favorable behavioral patterns under disaster conditions. In this context, disaster management and health policies should be planned in line with comprehensive approaches that prioritize individuals with chronic diseases and address treatment continuity and psychosocial support components in an integrated manner.
Benzer Tezler
- 1975 deprem yönetmeliğe göre tasarlanmış beton dayanımıdüşük binalarda perde başlıklarının ve kolon mantosununyapısal performansa etkisi
The effect of shear wall joint and column jacket on structuralperformance in buildings with low concrete strength designedaccording to the 1975 earthquakes code
ŞENOL ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat Mühendisliğiİnönü Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ONAT
- Akşam Gazetesi gözüyle II. Dünya Savaşı'nda Türkiye (1939-1942)
Türkiye in the Second World War from the perspectives of Akşam Newspaper (1939-1942)
EMİNE SERPİL ÇAPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLİN ÖZTÜRK
- Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Pazarcık, Elbistan (Kahramanmaraş) ve Defne (Hatay) depremlerinin TUSAGA-AKTİF istasyonlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of Pazarcık, Elbistan (Kahramanmaraş) and Defne (Hatay) earthquakes that occurred in february 2023 on CORS-TR stations
ÖZKAN KOCAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve FotogrametriKonya Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKREM TUŞAT
- Kahramanmaraş depreminin dermatolojik hastalıklara etkisi
Effect of Kahramanmaras earthquake on dermatological diseases
ESRA MERVE EVRAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. PERİHAN ÖZTÜRK
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE MÜJDE KUŞ
- Çocukları yoğun bakım ünitesinde yatan ebeveynlerin travma sonrası gelişim ve psikolojik sağlamlık durumlarının belirlenmesi
Determination of post-traumatic development and psychological resilience status of parents whose children are in the intensive care unit
EMİNE AYBİKE AKDEMİR