Ayaktan kemoterapi alan 65 yaş üstü kanser hastalarında manevi iyi oluşun sosyal desteğin ve öz bakım gücünün incelenmesi
Examination of spiritual well-being, social support and power of self-care in cancer patients over 65 years of age receiving outpatient chemotherapy
- Tez No: 1007270
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE NEFİSE BAHÇECİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, ayaktan kemoterapi alan 65 yaş ve üstü kanser hastalarında manevi iyi oluş, algılanan sosyal destek ve öz bakım gücü arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırma, İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesi ayaktan kemoterapi ünitesine başvuran 270 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Manevi İyi Oluş Ölçeği (FACIT-Sp-12), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Öz Bakım Gücü Ölçeği (ÖBGÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Student t testi, One-way ANOVA testi, Pearson Korelasyon testi, Regresyon analizi ve Sobel testi kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 69,61±4,93 yıl olup %52,2'si erkek, %54,8'i ilkokul mezunu, %70,4'ü evli ve %66,3'ü emeklidir. Hastaların FACIT-Sp-12 toplam ve Anlam, Barış, İnanç alt boyut puanları sırasıyla 34,96±7,86, 12,60±2,86, 10,35±3,66, 12,01±3,35; ÇBASDÖ toplam ve Arkadaş, Aile, Özel Bir İnsan alt boyut puanları sırasıyla 62,05±17,13, 18,77±7,71, 24,56±5,18, 18,73±7,67; ÖBGÖ toplam puan ortalaması 95,39±20,32 bulunmuştur. FACIT-Sp-12, ÇBASDÖ ve ÖBGÖ arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Çok boyutlu algılanan sosyal desteğin öz bakım gücü üzerindeki etkisinde manevi iyi oluşun aracı rolünü incelemek için oluşturulan modelde, çok boyutlu algılanan sosyal desteğin öz bakım gücü üzerindeki etkisinde manevi iyi oluşun aracı rolünün anlamlı olduğu görülmektedir. Bireylerin algıladıkları sosyal destek arttıkça manevi iyi oluş düzeyleri ve öz bakım gücü artmaktadır. Aynı şekilde manevi iyi oluşu yüksek olan bireylerin öz bakım gücünün daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sosyal desteğin öz bakım gücünü yalnızca doğrudan etkilemediğini, aynı zamanda bireyin manevi iyi oluşunu güçlendirerek dolaylı bir etki oluşturduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the relationship between spiritual well-being, perceived social support, and self-care agency among cancer patients aged 65 years and older receiving outpatient chemotherapy. Designed as a descriptive, cross sectional, and correlational study, the research was carried out with 270 patients who applied to the outpatient chemotherapy unit of a training and research hospital in Istanbul. Data were collected using Patient Information Form, Spiritual Well-Being Scale (FACIT-Sp-12), Multidimensional Perceived Social Support Scale (MPSSS), and Self-Care Agency Scale (SCAS). Descriptive statistics, Student's t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, regression analysis, and the Sobel test were used for data analysis. The mean age of the patients was 69.61 ± 4.93 years; 52.2% were male, 54.8% were primary school graduates, 70.4% were married, and 66.3% were retired. The mean total and subscale scores of Meaning, Peace, Faith were 34.96 ± 7.86, 12.60 ± 2.86, 10.35 ± 3.66, and 12.01 ± 3.35, respectively. The mean total and subscale scores of Friends, Family, Significant Other were 62.05 ± 17.13, 18.77 ± 7.71, 24.56 ± 5.18, and 18.73 ± 7.67, respectively. The mean total score of the Self-Care Agency Scale was 95.39 ± 20.32. A significant positive relationship was found among FACIT-Sp-12, MPSSS, and SCAS. In the model developed to examine the mediating role of spiritual well-being in the effect of multidimensional perceived social support on self-care agency, spiritual well-being was found to have a significant mediating role. As individuals' perceived social support increased, their levels of spiritual well being and self-care agency also increased. Similarly, individuals with higher spiritual well-being demonstrated higher self-care agency. The findings indicate that social support not only has a direct effect on self-care agency but also exerts an indirect effect by strengthening individuals' spiritual well-being.
Benzer Tezler
- Kemoterapi alan 65 yaş ve üzeri bireylerde spiritüel iyi oluş ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between spiritual well-being and death anxiety in individuals aged 65 and over receiving chemotherapy
MERVE HAZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE KUZU DURMAZ
- Özofagus kanserli hastaların demografik özelliklerinin sağkalıma etkisi
The effect of demographic features on survival in patients with esophageal cancer
BİNNUR CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
OnkolojiAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BİLİCİ
- Yetişkin onkoloji hastalarının yaşam kalitesi, kaygı ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Assesment of quality of life, anxiety and nutritional status in adult oncology patients
GÖZDE ÖZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Küçük hücreli akciğer kanserinde 2. basamak tedavide proliferasyon indeksi ve nötrofil lenfosit oranının prognostik ve prediktif önemi
Prognostic and predictive importance of proliferation index and neutrophil lymphocyte ratio in stage 2 treatment in small cell lung cancer
İBRAHİM CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
OnkolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN IŞIKDOĞAN
- Ayaktan kemoterapi alan kanser hastalarının karşılanmamış destekleyici bakım gereksinimlerinin yaş bağlamında incelenmesi
The investigation of the unmet supportive care needs of cancer patients receiving chemotherapy in an ambulatory-care setting in the context of age
İREM AYVAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZE ATLI ÖZBAŞ