Türkiye'de maliye politikası araçlarının iklim değişikliği üzerindeki mekansal etkilerinin analizi
Spatial analysis of the effects of fiscal policy instruments on climate change in Turkey
- Tez No: 1007226
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAL YAYLA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma açısından küresel bir sorun olarak kabul edilmektedir. Bu küresel soruna karşı bütün ülkeler birlikte hareket etmeye çalışmakta, konferanslar oluşturulmakta, ortak protokoller imzalanmaktadır. Ancak ulusal düzeyde ülkelere düşen görevler de bulunmaktadır. Bu kapsamda maliye politikaları önemli bir araç olarak değerlendirilebilir. Çünkü maliye politikalarının iklim üzerinde doğrudan ve dolaylı etkileri bulunmaktadır. Örneğin, sanayi teşvikleri, tüketim, yatırım destekleri gibi kanallar üzerinden maliye politikasının ekolojik dengeyi etkileme potansiyeli her zaman mevcuttur. Bu çalışmada, 2008-2021 dönemi için Türkiye'de maliye politikasının iklim değişikliği üzerindeki etkilerinin test edilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda iklim göstergeleri (sıcaklık, yağış, nem, don ve rüzgar) kullanılarak hesaplanan iklim değişikliği endeksi ile maliye politikası göstergeleri (cari harcamalar, yatırım harcamaları, transfer harcamaları, dolaysız vergiler ve dolaylı vergiler) arasındaki ilişkiler Mekansal panel veri yöntemiyle analiz edilmektedir. Mekansal haritalarla yapılan analizlerde iklim göstergelerinin mekansal olarak korelasyonlu olduğu fakat maliye politikası araçlarının mekansal olarak korelasyonlu olmadığı tespit edilmiştir. Mekansal panel veri analizi sonuçları ise Türkiye'de veri seti döneminde iklim değişikliği üzerinde maliye politikasının genel olarak etkili olduğunu, cari harcamalar ve dolaysız vergilerin olumsuz etkilerinin bulunduğunu, dolaylı vergilerin ise düzeltici etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca doğrudan ve dolaylı etkilerin incelenmesi sonucunda, komşuluk ilişkisine bağlı olarak maliye politikası araçlarının iklim üzerinde daha güçlü etkiler gösterdiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Climate change is considered a global problem in terms of sustainable development. All countries are trying to act together against this global problem, organizing conferences and signing joint protocols. However, there are also responsibilities that fall to countries at the national level. In this context, fiscal policies can be considered an important tool. This is because fiscal policies have direct and indirect effects on the climate. For example, fiscal policy always has the potential to affect ecological balance through channels such as industrial incentives, consumption, and investment support. This study aims to test the effects of fiscal policy on climate change in Turkey for the period 2008-2021. In this context, the relationships between the climate change index, calculated using climate indicators (temperature, precipitation, humidity, frost, and wind), and fiscal policy indicators (current expenditures, investment expenditures, transfer expenditures, direct taxes, and indirect taxes) are analyzed using the spatial panel data method. Analyses using spatial maps revealed that climate indicators are spatially correlated, but fiscal policy instruments are not. The results of the spatial panel data analysis show that fiscal policy generally has an impact on climate change in Turkey during the data set period, with current expenditures and direct taxes having negative effects, while indirect taxes have corrective effects. Furthermore, an examination of direct and indirect effects revealed that fiscal policy instruments have stronger impacts on climate change depending on neighborhood relations.
Benzer Tezler
- Dünyada ve Türkiye'de yenilenebilir enerji ve kamu politikaları: Rüzgâr enerjisi örneği
Renewable energy and public policies in the world and Türkiye: The case of wind energy
KÜBRA BANDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MaliyeManisa Celal Bayar ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN CURA
- Çevre vergileri ve emisyon permilerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of environmental taxes and emission permits
HARUN CAN
- Kamu ekonomisi ve çevre üzerine üç deneme
Three essays on public economics and the environment
OĞUZHAN BOZATLI
- Gümrük Birliği sürecinde Türkiye'nin demir çelik ticareti performansı: 1996 - 2014
Iron and steel trade performance of Turkey in the Customs Union process: 1996 - 2014
YASİN BIYIK
Doktora
Türkçe
2019
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEDİME LERZAN ÖZKALE
- Türkiye'de yeşil finansman uygulamalarının değerlendirilmesi: SWOT ve PESTEL analizi
Evaluation of green finance practices in Turkey: SWOT and PESTEL analysis
SEMİHA İLERİ