Geri Dön

Topraksız tarımda NaCl stresi altında yetiştirilen salatada (lactuca sativa L. var. crispa) prolin uygulamalarının verim ve vejetatif özelliklere etkisinin belirlenmesi

Determination of the effect of proline applications on yield and vegetative characteristics in salad (lactuca sativa L. var. crispa) grown under NaCl stress in soilless culture

  1. Tez No: 1005738
  2. Yazar: SERHAT GÜLER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. CANAN ÖZTOKAT KUZUCU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Topraksız tarım, Soilless agriculture
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bitki gelişimi üzerine çeşitli stres faktörlerinin etkileri bulunmaktadır. Bu faktörlerden en etkili olanları kuraklık ve tuzluluk (NaCl) stresi faktörleri olarak değerlendirilmektedir. NaCl ile ilgili yapılan çalışmalarda prolin bileşiği ve silisyum gibi elementlerin bu soruna karşı olumlu sonuçlar verdiği görülmüştür. Prolin, NaCl stresine maruz kalan bitkilerde koruyucu, düzenleyici ve iyileştirici roller üstlenerek, bitkinin hayatta kalma ve gelişme şansını artırmaktadır. Bu çalışmada; prolin uygulamalarının NaCl uygulamalarına karşı etkilerinin belirlenmesi amacıyla örtüaltı koşullarında yoğun olarak yetiştirilen salata bitkisine etkisi araştırılmıştır. Çalışmamızda 10 mM dozunda prolin uygulaması ve (0 mM): Kontrol ve (200 mM) dozda NaCl uygulaması ve bu konulara ait kontrol uygulamaları yer almış olup, materyal olarak Maritima salata çeşidi kullanılmıştır. Deneme Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dardanos Araştırma ve Uygulama alanlarında bulunan ısıtmasız yüksek tünelde yürütülmüştür. Çalışmamız sonucunda ağırlık (g), bitki boyu (cm), bitki eni (cm), kök ağırlığı (g), kök uzunluğu (cm), yaprak eni (cm), yaprak boyu (cm), yaprak sayısı (adet/bitki-1), suda çözünen kuru madde (%SÇKM), pH, ve yaprak rengi özellikleri incelenmiştir. Sonuç olarak; NaCl uygulamasının bitki ağırlığını azalttığı ancak prolin uygulanan NaCl konularında bitki ağırlığının (320,74 g) prolin uygulaması yapılmayanlara (296,69 g) göre önemli oranda artırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, NaCl uygulamasının bitki boyunu (19,83 cm) ve bitki enini (16,95 cm) önemli oranda azalttığı görülmüştür.

Özet (Çeviri)

Various stress factors have significant effects on plant growth. Among these, drought and salinity (NaCl) are considered the most influential stress factors. Studies conducted on NaCl-induced stress have shown that the compound proline and elements such as silicon produce favorable effects in alleviating this problem. Proline assumes protective, regulatory, and restorative roles in plants exposed to NaCl stress, thereby enhancing their chances of survival and development. This study aimed to investigate the effects of proline application against NaCl-induced stress on salad plants, which are commonly cultivated in greenhouse conditions. In our study, 10 mM proline, 200 mM NaCl, and 0 mM (control) applications were applied. Relevant control applications for each condition were included, and the Maritima salad cultivar was used as the plant material. The experiment was conducted in an unheated high tunnel located in the Dardanos Research and Application Area of the Faculty of Agriculture, Canakkale Onsekiz Mart University. As a result of the study, plant weight (g), plant height (cm), plant width (cm), root weight (g), root length (cm), leaf width (cm), leaf length (cm), number of leaves (leaves/plant-1), soluble solid content (%SSC), pH, and leaf color characteristics were examined. As a result, NaCl application was found to reduce plant weight, whereas in the applications where proline was applied under NaCl stress, plant weight (320,74 g) increased significantly compared to the applications without proline (296,69 g). Furthermore, NaCl treatment significantly reduced plant height (19,83 cm) and plant width (16,95 cm).