Yetişkin bireylerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal hastalıklara yönelik inançların sosyal mesafe üzerindeki etkisi
The effect of mental health literacy and beliefs about mental i̇llness on social distance i̇n adults
- Tez No: 1005609
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF HALDUN SOYGÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Klinik psikoloji, Kronik ruhsal hastalıklar, Sosyal psikoloji, Toplum ruh sağlığı hizmetleri, İnsan psikolojisi, Clinical psychology, Chronic mental illness, Psychology-social, Community mental health services, Human psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal hastalıklara yönelik inançların sosyal mesafe üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırma sonucunda 440 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırma örneklemini 18-65 yaş aralığı oluşturmakta olup 440 kişinin yanıtları kabul edilmiştir. Katılımcıların %60,2'si kadın, %39,8'i erkektir. Araştırmada kullanılan sosyo-demografik formla katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, psikiyatrik tanı ve tedavi ve sosyo-ekonomik düzeyine ilişkin bilgilerin olduğu sorulardan oluşmaktadır. Araştırmada ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyinin belirlenebilmesi için Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği, ruhsal hastalıklara yönelik inanç düzeylerinin ölçülmesi için Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği ve sosyal mesafe düzeyinin ölçülmesi için Sosyal Mesafe Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağıldığı sonucuna ulaşıldıktan sonra araştırma değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal hastalıklara yönelik inançların sosyal mesafeye etkisinin incelenmesi amacıyla çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların ruh sağlığı okuryazarlığı, ruhsal hastalıklara yönelik inançların ve sosyal mesafe düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Bağımsız değişkenler T testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Post-hoc tekniği kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki yordayıcı ilişkileri ortaya koymak amacıyla Aşamalı Regresyon Analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları kavramsal ve kuramsal bir çerçevede tartışılmış ve literatür bulgularıyla karşılaştırılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; ruh sağlığı okuryazarlığı ve sosyal mesafe arasında, ruhsal hastalıklara yönelik inançlar ve sosyal mesafe arasında, ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal hastalıklara yönelik inançlar arasında anlamlı korelasyon ilişkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal hastalıklara yönelik inançların sosyal mesafeyi anlamlı bir düzeyde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca araştırma değişkenlerinin birbiriyle ilişkili olduğu bulunurken sosyo-demografik açıdan farklılıklarda bazı değişkenlere göre farklılıklar mevcutken, bazılarında farkın olmadığı ortaya çıkmıştır. Ruh sağlığı okuryazarlığı yüksek olan bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı düşük olan bireylere göre ruhsal hastalıklara yönelik daha olumlu inanç eğilimlerinin olduğu gözlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of research is to examine the effect of mental health literacy and beliefs about mental illness on social distance in adults. The result of research included 440 participants. The study sample consisted of individuals aged between 18 and 65, and responses from 440 participants were included in the analysis. 60.2% of the participants are female, and 39.8% are male. The socio-demographic form used in the research consists of questions containing information about the participants' gender, age, education level, psychiatric diagnosis and treatment, and socio economic level. In the study, the Mental Health Literacy Scale was used to determine the level of mental health literacy, the Beliefs about Mental Illness Scale was used to measure the levels of beliefs regarding mental illness, and the Social Distance Scale was used to assess the level of social distance. After concluding that the data were normally distributed, the Pearson Product-Moment Correlation Coefficient was used to examine the relationship among the research variables, and multiple regression analysis was used to examine the effect of mental health literacy and beliefs about mental illness on social distance. Independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and post-hoc techniques were used to determine whether participants' mental health literacy, beliefs about mental illnesses, and social distance levels differed according to demographic variables. Additionally, stepwise regression analysis was performed to reveal the predictive relationships among the variables. The research findings were discussed within a conceptual and theoretical framework and compared with literature findings. According to the research findings, it was concluded that there were significant correlation relationships between mental health literacy and social distance, between beliefs about mental illness and social distance, and between mental health literacy and beliefs about mental illness. It was found that mental health literacy and beliefs about mental illnesses meaningfully predicted social distance. Furthermore, while the research variables were found to be interrelated, it was revealed that differences existed according to some socio-demographic variables, whereas no differences were revealed in others. It was observed that individuals with high levels of mental health literacy tended to have more positive beliefs about mental illness compared to those with low levels of mental health literacy.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyinin ve ruh sağlığı danışmanlığı aramanın önündeki engellerin incelenmesi
Investigation of adult mental health literacy level and barriers to seeking mental health counseling
EBRU BEYAZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN KENDİRKIRAN
- Dijital detoksa katılan bireylerin iyilik hali ile rekreasyon aktivitelerine katılımı üzerine bir inceleme
An investigation on the well-being of individuals participating in digital detox and their engagement in recreational activities
GÜLŞAH DALKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL ERSİN SİLİK
- Yetişkin bireylerde ruh sağlığı okuryazarlığı'nın psikolojik yardım arama ve damgalama üzerine etkisi
The effect of mental health literacy on psychological help-seeking and stigma in adult individuals
GAMZE KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikKto Karatay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNDOGDU
- Yetişkin bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of mental health literacy level of adult individuals and their attitudes and behaviors towards individuals who use addictive substances
SELMA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikiyatriLokman Hekim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM MERİÇ
- Bilişsel eleştiri ışığında çağdaş İngiliz genç yetişkin edebiyatında ruh sağlığı sorunları: Holly Bourne ve Yasmin Rahman örneği
Mental illness in young adult literature with a cognitive criticism perspective: The examples of Holly Bourne and Yasmin Rahman
NALAN DEMİR
Doktora
Türkçe
2025
İngiliz Dili ve EdebiyatıAtatürk Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BAŞAK UYSAL