Kırsal mimari örneklerin yapısal sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi: Çeltikçi köyü, Bursa
Assessing the structural sustainability of vernacular architecture: Celtikci village, Bursa
- Tez No: 1005587
- Danışmanlar: PROF. DR. RENGİN BECEREN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kırsal yerleşmeler, yüzyıllar boyunca doğal çevre koşulları ile toplumsal ve kültürel dinamiklerin etkileşimi sonucu biçimlenmiş, halk tarafından oluşturulan özgün yerleşim alanlarıdır. Bu yerleşmeler, yerel mimari kimliği yansıtan yapı tipolojileri, malzeme kullanımı ve mekânsal organizasyonlarıyla önemli bir kültürel miras değeri taşımaktadır. Sürdürülebilirlik kavramı ise bu kırılgan dokuların özgün niteliklerini yitirmeden gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için çevresel, ekonomik ve sosyal boyutların dengeli bir biçimde ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu tez, kırsal alanlardaki geleneksel konutların yapısal sürdürülebilirliğini; değişen yaşam koşulları, kullanıcı ihtiyaçları ve müdahaleleri bağlamında inceleyerek, kırsal mimari mirasın korunmasına yönelik uygulanabilir değerlendirme ve müdahale ilkeleri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Bursa ili Yenişehir ilçesine bağlı Çeltikçi Köyü çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çeltikçi Köyü, tarımsal üretimden kaynaklanan ekonomik refah artışının, paradoksal bir biçimde yapılaşma eğilimlerini hızlandırması sonucunda, özgün mimari dokusunu ve yerel kimliğini yitirme riskiyle karşı karşıya kalan bir kırsal yerleşimdir. Yerleşimde gözlemlenen niteliksiz onarımlar, geleneksel yapı malzemeleriyle uyumsuz müdahaleler ve mevcut doku ile ilişki kurmayan yeni yapılaşma eğilimleri, kırsal mimari mirasın sürekliliği açısından önemli sorunlar oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışma; seçilmiş geleneksel konut örneklerinde taşıyıcı sistem kurgusu, yapı malzemesi özellikleri ve kullanıcı kaynaklı müdahale türlerinin yapısal sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini kapsamaktadır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemi doğrultusunda yürütülmüş; literatür taraması, yerinde gözlem, fotoğrafik belgeleme ve geleneksel konutlarda kullanıcı müdahalelerinin tipolojik olarak sınıflandırılması aşamalarını içermektedir. Elde edilen bulgular, geleneksel yapıların sürdürülebilirliğini tehdit eden mekânsal bozulmalar, yapısal deformasyonlar ve kullanıcı müdahalelerinin, bütüncül bir değerlendirme çerçevesi içinde ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda, Çeltikçi Köyü özelinde geliştirilen değerlendirme ve koruma önerilerinin, benzer kırsal yerleşimler için de uygulanabilir bir referans oluşturabileceği; kırsal mimari mirasın korunmasında yerel kimliğin devamlılığını gözeten sürdürülebilir müdahale stratejilerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Rural settlements are unique residential areas formed by the people, shaped by the interaction of natural environmental conditions and socio-cultural dynamics over centuries. These settlements hold significant cultural heritage value through their building typologies reflecting local architectural identity, material usage, and spatial organizations. The concept of sustainability necessitates a balanced approach to environmental, economic, and social dimensions to ensure these fragile textures are transmitted to future generations without losing their authentic qualities. This thesis aims to examine the structural sustainability of traditional dwellings in rural areas within the context of changing living conditions, user needs, and interventions, and to develop applicable evaluation and intervention principles for the conservation of rural architectural heritage. Within the scope of the research, Çeltikçi Village in the Yenişehir district of Bursa province was selected as the study area. Çeltikçi Village is a rural settlement facing the risk of losing its original architectural fabric and local identity as a result of the paradoxical acceleration of construction trends due to the increase in economic prosperity derived from agricultural production. Unqualified repairs observed in the settlement, interventions incompatible with traditional building materials, and new construction trends that fail to establish a relationship with the existing fabric pose significant problems for the continuity of rural architectural heritage. In this context, the study covers the effects of structural system configuration, building material properties, and types of user-induced interventions on structural sustainability in selected traditional housing examples. The study was conducted in accordance with qualitative research methods, including literature review, on-site observation, photographic documentation, and the typological classification of user interventions in traditional dwellings. The findings reveal that spatial degradation, structural deformations, and user interventions threatening the sustainability of traditional buildings must be addressed within a holistic evaluation framework. As a result of the study, it is considered that the evaluation and conservation recommendations developed specifically for Çeltikçi Village can constitute an applicable reference for similar rural settlements and contribute to sustainable intervention strategies that observe the continuity of local identity in the conservation of rural architectural heritage.
Benzer Tezler
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Sivas-Kangal yöresinde kırsal gelişme ve pazara açılma sürecindeki farklılaşmalar (bir örnek olay incelemesi)
Başlık çevirisi yok
FAHRİ ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. VAHAP SAĞ
- Kırsal kesim kazalarında mortalite-morbidite çalışması
Başlık çevirisi yok
YILMAZ GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Buca yerleşme merkezinde ekoloji yönünden önemli biyotoplar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KEMAL TULUHAN YILMAZ