Geri Dön

Anterior kraniyal fossa endoskopik cerrahilerinde ekstradural transkraniyal yaklaşım ile transnazal yaklaşımın karşılaştırılması: morfometrik kadavra çalışması

Comparison of extradural transcranial and endoscopic transnasal approaches in anterior cranial fossa surgery: A morphometric cadaveric study

  1. Tez No: 1005404
  2. Yazar: EFEKAN DORUK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EMEL AVCI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Nöroşirürji, Anatomi, Neurosurgery, Anatomy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mersin Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, anterior kafa tabanı anatomisini cerrahi perspektiften ayrıntılı biçimde değerlendirmek ve endoskopik endonazal yaklaşım ile ekstradural transkraniyal yaklaşımı morfometrik veriler doğrultusunda karşılaştırmaktır. Anterior kafa tabanına ait kritik kemik ve nörovasküler yapıların nicel analizinin yapılmasıyla, cerrahi güvenlik sınırlarını etkileyen anatomik varyasyonların ortaya konması ve yaklaşım seçimine rehberlik edebilecek objektif ölçütlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, 10 adet erişkin insan kadavrasına hem endoskopik hem de ekstradural transkraniyal diseksiyon uygulanmıştır. Diseksiyonlar öncesinde, aynı kadavralara ait bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri üzerinden radyolojik morfometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Kribriform plaka uzunluğu ve derinliği, planum sphenoidale uzunluğu, parasellar interkarotid mesafe, optik kanallar arası mesafe ve optik kiazmanın yerleşimi ayrıntılı olarak ölçülmüştür. Elde edilen morfometrik veriler, endoskopik endonazal ve ekstradural transkraniyal yaklaşımlar açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş olup cerrahi koridorların sınırları ve potansiyel risk alanları incelenmiştir. Çalışmamızda, kribriform plaka uzunluğu radyolojik ölçümlerde ortalama 22.43 ± 3.13 mm, ekstradural transkraniyal diseksiyonlarda ise 22.52 ± 2.99 mm olarak saptanmıştır. Kribriform plaka derinliği ortalama 3,31 ± 1,12 mm olup, endoskopik diseksiyonlarda ölçülen değerler radyolojik ölçümlerle uyumlu bulunmuştur. Bazı olgularda derinliğin 5 mm'nin üzerinde olması, özellikle endoskopik endonazal yaklaşımda anterior kafa tabanı cerrahi koridorunun daralmasına yol açabilecek bir anatomik varyasyon olarak değerlendirilmiştir. Planum sfenoidale uzunluğu 20–22 mm aralığında bulunmuştur. Parasellar interkarotid mesafe ortalama 14,77 ± 3,07 mm olarak ölçülmüş; bu mesafenin endoskopik yaklaşımlarda cerrahi manevra alanını sınırlayan temel parametrelerden biri olduğu gözlenmiştir. Optik kanallar arası mesafe 15–20 mm arasında değişkenlik göstermiştir. Optik kiazma yerleşimi olguların %50'sinde normofiks, %50'sinde postfiks tipte saptanmıştır. Postfiks yerleşimin, özellikle planum sphenoidale ve suprasellar bölgeye yönelik endoskopik yaklaşımlarda cerrahi koridorun uzamasına neden olabileceği görülmüştür. Anterior kafa tabanı cerrahisinde optimal yaklaşım seçimi, tek tip bir cerrahi stratejiden ziyade bireysel morfometrik özelliklerin sistematik olarak değerlendirildiği hasta-özgül bir planlamayı gerektirmektedir. Çalışmamızda ortaya konan veriler, artmış kribriform plaka derinliği ve dar parasellar interkarotid mesafe gibi anatomik parametrelerin, özellikle endoskopik endonazal yaklaşımda cerrahi koridorun genişliği ve manevra kapasitesi üzerinde belirleyici rol oynayabileceğini göstermektedir. Buna karşılık, ekstradural transkraniyal yaklaşım daha geniş bir panoramik görüş ve nörovasküler yapılara daha kapsamlı hâkimiyet sağlamakla birlikte, daha uzun ve dolaylı bir cerrahi yol gerektirmesi nedeniyle farklı bir risk–yarar dengesi sunmaktadır. Bu bulgular, anterior kafa tabanı cerrahisinde yaklaşım seçiminin yalnızca cerrah deneyimine değil, ölçülebilir morfometrik parametreler üzerinden gerçekleştirilecek objektif bir risk stratifikasyonuna dayanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen nicel veriler, preoperatif planlama sürecinde kullanılabilecek potansiyel bir morfometrik karar destek çerçevesinin temelini oluşturmaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to evaluate the anatomy of the anterior cranial fossa from a surgical perspective and to compare the endoscopic endonasal and extradural transcranial approaches based on morphometric data. By quantitatively analyzing critical osseous and neurovascular structures of the anterior skull base, we sought to identify anatomical variations influencing surgical safety boundaries and to define objective parameters that may guide surgical approach selection. In this study, endoscopic and extradural transcranial dissections were performed on 10 adult human cadaveric specimens. Prior to dissection, radiological morphometric analyses were conducted using computed tomography (CT) images obtained from the same specimens. The length and depth of the cribriform plate, the length of the planum sphenoidale, the parasellar intercarotid distance, the interoptic canal distance, and the position of the optic chiasm were measured in detail. The obtained morphometric data were comparatively evaluated with respect to the endoscopic endonasal and extradural transcranial approaches, and the anatomical boundaries and potential risk areas of the surgical corridors were analyzed. In our study, the mean length of the cribriform plate was 22.43 ± 3.13 mm on radiological measurements and 22.52 ± 2.99 mm in extradural transcranial dissections. The mean depth of the cribriform plate was 3.31 ± 1.12 mm, and measurements obtained during endoscopic dissections were consistent with radiological findings. In some cases, a depth exceeding 5 mm was observed, which was considered a notable anatomical variation that may lead to narrowing of the anterior skull base surgical corridor, particularly in endoscopic endonasal approaches. The length of the planum sphenoidale ranged between 20 and 22 mm. The mean parasellar intercarotid distance was measured as 14.77 ± 3.07 mm, and this parameter was identified as one of the principal factors limiting the surgical maneuverability in endoscopic approaches. The interoptic canal distance showed variability, ranging from 15 to 20 mm. Optic chiasm positioning was classified as normofixed in 50% and postfixed in 50% of the cases. A postfixed chiasm was found to potentially result in elongation of the surgical corridor, particularly during endoscopic approaches to the planum sphenoidale and suprasellar region. Optimal approach selection in anterior cranial fossa surgery requires patient-specific planning based on systematic evaluation of individual morphometric characteristics rather than reliance on a single standardized surgical strategy. Our findings demonstrate that anatomical parameters such as increased cribriform plate depth and reduced parasellar intercarotid distance may significantly influence surgical corridor width and maneuverability, particularly in the endoscopic endonasal approach. In contrast, the extradural transcranial approach provides a wider panoramic view and enhanced neurovascular control but requires a longer and more indirect surgical trajectory, thereby presenting a different risk–benefit profile. These results suggest that surgical approach selection in anterior cranial fossa surgery should be grounded in objective morphometric parameters rather than solely on surgeon preference or experience. The quantitative data presented herein may serve as a foundation for a morphometric-based preoperative planning and surgical decision-making framework.

Benzer Tezler

  1. Kafa tabanındaki geçitlerin yüzeysel oryantasyon noktaları ilişkisi ve cerrahi önemi

    The relationship between the skull base foramina and superficial landmarks and their surgical importance

    NEVHİS AKINTÜRK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    AnatomiDokuz Eylül Üniversitesi

    Anatomi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NERMİN NÜKET GÖÇMEN KARABEKİR

  2. Kronik rinosinüzit olgularında resessus frontalis'in anatomik varyasyonlarının rolü

    The role of the resessus frontalis's anatomical variations on chronic rhinosinusite cases

    BELGİN KÜÇÜKGÜNAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Kulak Burun ve BoğazCelal Bayar Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. H. HALİS ÜNLÜ

  3. Ön kafa çukurunun endoskopik anatomisi: Kadavra çalışması

    Endoscopic anatomy of the anterior cranial fossa: Kadaver study

    MEHMET OSMAN AKÇAKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Nöroşirürjiİstanbul Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ NAİL İZGİ

  4. Endoskopik anterior transservikal dens rezeksiyonu cerrahisinin anatomik özellikleri

    Anatomical features of anterior transcervical endoscopic approach to dens

    ODHAN YÜKSEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Nöroşirürjiİstanbul Üniversitesi

    Nöroşirürji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GALİP ZİHNİ SANUS

  5. Endoskopik transmaksiller transpterigoidal yolla orta fossa yaklaşımı: Anatomik kadaverik çalışma

    Endoscopic transmaxillary transpterygoidal approach to the middle cranial fossa: Anatomic cadaveric study

    EBUBEKİR AKPINAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    NöroşirürjiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BEKİR TUĞCU