Fazla kilolu ve obez bireylerde sağlıklı beslenme niyetinin uygulanan tıbbi diyet tedavisi başarısındaki etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of healthy eating intention on the effectiveness of medical nutrition therapy in overweight and obese individuals
- Tez No: 1005103
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamız, fazla kilolu ve obez bireylerde sağlıklı beslenme niyetinin, uygulanan tıbbi diyet tedavisinin başarısı üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, özel bir beslenme ve diyet danışmanlık merkezine başvuran 18–65 yaş arası bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bireylerin sosyodemografik özellikleri, beslenmeye yönelik niyetleri, fiziksel aktivite düzeyleri, diyet öncesi ve sonrası antropometrik ölçümleri değerlendirilmiştir. Katılımcıların diyete başlama amaçları incelendiğinde en sık nedenlerin kilo vermek (%48,5), kendini daha iyi hissetmek (%45,5) ve daha iyi fiziksel görünüme sahip olmak (%34,0) olduğu; diyete başlama kararının ise ağırlıklı olarak bireylerin kendi isteğiyle (%67,3) alındığı, bunu doktor önerisinin (%15,0) ve arkadaş yönlendirmesinin (%12,7) izlediği saptanmıştır. Diyet süreci sonunda vücut ağırlığı, beden kütle indeksi (BKİ), yağ kütlesi, yağ yüzdesi değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalmalar saptanmıştır (p<0,001). Kas kütlesinde sınırlı bir azalma gözlenmesine karşın kas yüzdesinde artış tespit edilmiştir. Bel çevresi, kalça çevresi ve bel/kalça oranı diyet sonrası dönemde anlamlı biçimde düşerek abdominal obezite riskinde anlamlı bir azalma sağlanmıştır. Katılımcıların sağlıklı beslenmeye yönelik tutum ve niyet düzeylerinin ortalama 79,37 puan ile yüksek olduğu, SBİTÖ toplam puanı ile kilo kaybı arasında düşük düzeyde ancak istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0,001). Diyete kendi kararıyla veya doktor önerisiyle başlayan bireylerde ağırlık kaybının daha yüksek olduğu, yakın çevre yönlendirmesiyle başlayanlarda ise daha sınırlı olduğu belirlenmiştir. Diyet yapma amacının ağırlık kaybı üzerinde etkili olduğu ancak zaman ile etkileşiminin anlamlı olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, sağlıklı beslenmeye yönelik olumlu tutum ve niyetin ağırlık kaybını destekleyen ancak tek başına yeterli olmayan bir unsur olduğunu; başarılı ve sürdürülebilir ağırlık yönetimi için bireyselleştirilmiş, motivasyon temelli ve çok disiplinli yaklaşımların gerekli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the effects of the intention to adopt healthy eating on the success of medically prescribed diet therapy in overweight and obese individuals. The research was conducted among individuals aged 18–65 years who applied to nutrition and diet counseling center. Participants' sociodemographic characteristics, intentions toward healthy eating, physical activity levels, and anthropometric measurements before and after the diet intervention were evaluated. When the reasons for initiating a diet were examined, the most common motivations were weight loss (48,5%), feeling better (45,5%), and achieving a better physical appearance (34,0%). The decision to start dieting was predominantly self-motivated (67,3%), followed by physician recommendation (15,0%) and encouragement from friends (12,7%). At the end of the diet intervention, statistically significant reductions were observed in body weight, body mass index (BMI), fat mass, and body fat percentage (p<0,001). Although a slight decrease in muscle mass was noted, an increase in muscle percentage was detected. Waist circumference, hip circumference, and waist-to-hip ratio decreased significantly in the post-diet period, indicating a meaningful reduction in the risk of abdominal obesity. Participants generally demonstrated high levels of attitudes and intentions toward healthy eating, with a mean score of 79.37. A low but statistically significant association was found between total scores on the Healthy Nutrition Attitude Scale and weight loss (p<0,001). Weight loss was greater among individuals who initiated dieting based on their own decision or physician recommendation, whereas those who started dieting due to encouragement from their social environment experienced more limited weight loss. While the primary dieting goal was found to influence weight loss outcomes, its interaction with time was not statistically significant. In conclusion, this study indicates that positive attitudes and intentions toward healthy eating support weight loss but are not sufficient on their own. Successful and sustainable weight management requires individualized, motivation-based, and multidisciplinary approaches.
Benzer Tezler
- İnsülin direnci olan fazla kilolu ve obez yetişkin bireylerde akdeniz diyetine uyumun antropometrik ölçümler ve biyokimyasal göstergeler üzerine etkisi
The effect of mediterranean diet compliance on anthropometric measurements and biochemical indicators in overweight and obesity adult individuals with insülin resistance
NİLHAN ESİM ÇANKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ YÜCECAN
- Obez ve normal kilolu bireylerde diyete fındık ilavesinin serum lipid ve serum homosistein düzeyine etkisi
Effect of hazelnut comsumption as part of healthy diet on serum homocystein and serum lipid levels in adult individuals
NESRİN MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikMarmara ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
- Sağlık çalışanlarının beslenme alışkanlıkları ile Akdeniz Diyetine uyumlarının yaşam kalitesi ve antropometrik parametreler üzerine etkisinin değerlendirilmes
Evaluation of the effect of health worker's nutritional habits and adaption to the Mediterranean Nutrition on the quality of life and anthropometric parameters
MELTEM MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikLokman Hekim ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN DAĞ
- Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin Akdeniz diyetine uyumunun değerlendirilmesi
The evaluation of the health science faculty students adaptation of mediterranean diet
GÖZDE SU DALGIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikOkan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN
- Fazla kilolu ve obez bireylerde besin bağımlılığı, diyet kalitesi ve biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship among food addiction, diet quality and biochemical parameters in overweight and obese individuals
EMRE DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALEV KESER