Bilgisayarlı tomografi görüntülerinden hyoid kemik antropometrik ölçümleri ve radyodansite analizi ile yaş ve cinsiyet tayini
Age and sex determination using anthropometric measurements and radiodensity analysis of the hyoid bone on computed tomography images
- Tez No: 1004858
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN BALANDIZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Adli Tıp, Forensic Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Adli Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Canlılarda ve antropolojik çalışmalarda kemik yaşı tayini için iskeletin farklı anatomik bölgeleri incelenebilmektedir. Hyoid kemik de incelemeye konu kemik bölgelerinden biri olup kemikte büyük boynuzlar ile korpus arasındaki eklemin füzyon derecesi ve kemiğin morfometrik ölçümleri literatürde kapsamlı şekilde incelenmiştir. Hyoid kemiğin 3 boyutlu (3B) modeli üzerinden radyodansitesinin ve hacminin ölçüldüğü çalışmalar ise az sayıdadır. Çalışmamızda hastanemizde çekilmiş servikal vertebra bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak her yaş grubunda hyoid kemiğin radyodansitesi, hacmi, kemikte belirlenmiş 10 ayrı uzunluğun metrik ölçümleri ve hyoid kemik korpusunun büyük boynuzlar ile füzyon derecesi retrospektif olarak değerlendirilerek elde edilen bulgular ile yaş ve cinsiyet tayininin yapılıp yapılamayacağının araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.01.2021-31.12.2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çekilmiş servikal vertebra BT görüntüleri incelenmiş 15-80 yaş aralığında her yaştan 5 erkek ve 5 kadın olmak üzere toplam 660 olgu çalışma kapsamına alınmıştır. Hyoid kemik radyodansitesi ve hacmi, korpus genişliği ve yüksekliği, sağ ve sol büyük boynuzların uzunlukları, büyük boynuz proksimal ve distal uç genişlikleri, hyoid kemiğin genişliği ve anteroposterior uzunlukları, hyoid kemik büyük boynuzları ile hyoid kemik korpusu arasındaki eklemin füzyonu derecesi parametreleri ölçülmüş. Elde edilen verilerin SPSS 22.0 programında istatistiksel analizleri yapılarak yaş ve cinsiyet tahmini yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda morfometri ve hacim ölçümlerinin tamamında elde edilen sonuçlar erkeklerde bu ölçümlerin kadınlara göre daha büyük olduğunu, radyodansite analizinde ise kadın cinsiyette ileri yaşlarda daha fazla olmak üzere tüm yaş gruplarında ortalama değerlerin erkeklere göre daha düşük olduğunu göstermiştir. Cinsiyet ayrımı için yapılan kombine diskriminant fonksiyon analizinde oluşturduğumuz model cinsiyeti %93,8 oranında doğru sınıflandırmıştır. Yaş analizlerinde ise oluşturduğumuz çok değişkenli adımsal lineer regresyon analizlerinde kadınlarda yaş değişkeninin %47,7'si, erkeklerde ise %36'sı açıklanabilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Türk popülasyonunda geniş bir örneklem grubunda BT görüntülerinden hyoid kemiğin morfometrik özellikleri, hacmi, füzyon derecesi ve radyodansitesini birlikte ele alarak adli kimliklendirmedeki potansiyelini değerlendirmiştir. Çok parametreli yaklaşımlar ile hyoid kemiğin belirgin cinsel dimorfizm gösterdiği ortaya konmuştur. Yaş tahmininde oluşturulan modellerin açıklayıcılık düzeylerinin sınırlı kalması nedeniyle, kesin bir yaş değeri vermek yerine standart hata payları dikkate alınarak yaş aralığı şeklinde değerlendirme yapılmasının daha güvenilir olacağı değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, hyoid kemiğin BT temelli çok boyutlu analizinin cinsiyet tayininde güçlü, yaş tahmininde ise destekleyici bir yöntem olduğunu ve standardizasyon ile dış doğrulama sağlandığında adli tıp uygulamalarına anlamlı katkı sunabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Various anatomical regions of the skeleton are examined for bone age estimation in both living individuals and anthropological studies. The hyoid bone is one of these regions; specifically, the degree of fusion between the greater cornua and the body, as well as the bone's morphometric measurements, have been extensively investigated in the literature. However, there are limited studies measuring the radiodensity and volume of the hyoid bone using three-dimensional (3D) models. The aim of this study was to investigate the feasibility of age and sex estimation by retrospectively evaluating the radiodensity, volume, ten distinct metric measurements, and the degree of fusion between the hyoid body and greater cornua across all age groups, using cervical vertebral computed tomography (CT) images obtained at our hospital. Materials and Methods: Cervical vertebra CT images obtained at the University of Health Sciences Gülhane Training and Research Hospital between 01.01.2021 and 31.12.2024 were retrospectively reviewed. A total of 660 cases were included, comprising 5 males and 5 females for each age between 15 and 80 years. The following parameters were measured: hyoid bone radiodensity and volume; corpus width and height; lengths of the right and left greater horns; proximal and distal widths of the greater horns; transverse width and anteroposterior length of the hyoid bone; and the degree of fusion of the joint between the greater horns and the corpus. Statistical analyses were performed using SPSS 22.0 to estimate age and sex. Results: All morphometric and volumetric measurements were greater in males than in females. Radiodensity analysis showed lower mean values in females compared to males across all age groups, with the difference being more pronounced in older ages. In the combined discriminant function analysis for sex estimation, the developed model correctly classified sex with an accuracy of 93.8%. In age analyses, multivariate stepwise linear regression models explained 47.7% of age variance in females and 36% in males. Conclusion: This study evaluated the potential of the hyoid bone in forensic identification by jointly analyzing morphometric features, volume, fusion degree, and radiodensity on CT images in a large Turkish population sample. Multivariate approaches demonstrated that the hyoid bone exhibits marked sexual dimorphism. Given the limited explanatory power of the age estimation models, assessing age as a range by considering standard error margins rather than providing an exact age is considered more reliable. The findings indicate that CT-based multidimensional analysis of the hyoid bone is a strong method for sex determination and a supportive tool for age estimation, and that with standardization and external validation, it may provide meaningful contributions to forensic medicine practice.
Benzer Tezler
- Os hyoideum'un bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden antropometrik ölçümleri ile makine öğrenme algoritmaları kullanılarak cinsiyet tahmini
Gender estimation using anthropometric measurements from computerized tomography images of hyoid bone with machine learning algorithms
YAŞAM VERDİ
- Bilgisayarlı tomografi görüntülerinden os hyoideum'un EfficientNet derin öğrenme modeli kullanılarak cinsiyet tahmini
Sex estimation from computed tomography images using EfficientNet deep learning model of os hyoideum
RUKİYE SÜMEYYE BAKICI
- Temporomandibular eklem dejenerasyonlu bireylerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde hyoid kemik pozisyonu, kraniyoservikal bileşke ve üst servikal vertebra diziliminin morfometrik incelenmesi
Morphometric examination of hyoid bone position, craniocervical junction and upper cervical vertebra alignment on cone beam computed tomography images of individuals with temporomandibular joint degeneration
ELİF AYYILDIZ
- Assessment of the correlation between spheno-occipitalsynchondrosis, cervical vertebra, and hyoid bone maturation stages and measurements on cone beam computed tomography (CBCT) in regards to age andsex: A retrospective study
Konik ışınlı bilgisayarlı tomografide (KIBT) sfenooksipital sinkondrozis, servikal vertebra ve hyoid kemik olgunlaşma aşamalarının belirlenmesi ve ölçümlerinin yapılması ile aralarındaki korelasyonun yaş ve cinsiyete göre değerlendirilmesi: Retrospektif çalişma
EMAN A.B. AGUORI
Doktora
İngilizce
2022
Diş HekimliğiYeditepe ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA SEMANUR DÖLEKOĞLU
- Obstrüktif uyku apnesi sendromlu erişkin hastalarda yapay zeka kullanılarak hava yolu hacminin, hyoid kemik morfolojisinin ve kraniyofasiyal ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of airway volume, hyoid bone morphology and craniofacial relationships using artificial intelligence in adult patients with obstructive sleep apnea syndrome
ZEYNEP GÜRPINAR GİZLİ
Doktora
Türkçe
2024
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN UFUK TOYGAR MEMİKOĞLU