Ataol Behramoğlu'nun Aşk İki Kişilik Toplu Şiirler I, Okyanusla İlk Karşılaşma, İki Ağıt, Hayata Uzun Veda kitaplarının söz varlığının incelenmesi
An Analysis of the vocabulary in Ataol Behramoğlu's books: Love Is for Two People (Collected Poems IV), First Encounter with the Ocean, Two Laments, and A Long Farewell to Life
- Tez No: 1004756
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMET YELTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil, insanın düşüncelerini, duygularını ve dünyayı algılayış biçimini yansıtan en temel iletişim aracıdır. Dilin anlatım gücü tek tek kelimelerle değil, bu kelimelerin bir araya gelerek oluşturduğu yapılarla ortaya çıkar. Ancak bazı kavram ve durumların anlatımında tek bir kelime yetersiz kalmakta bu noktada kelime grupları anlamın derinleşmesini ve ifadenin etkili biçimde kurulmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada, Türk şiirinin önemli isimlerinden Ataol Behramoğlu'nun seçilmiş şiir kitaplarında yer alan kelime grupları incelenmiştir. Tezin giriş problemin tanımı, amaç, kapsam ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümünde şairin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Yazarın edebî anlayışını ve eserlerinin genel özelliklerini kavramak açısından önem taşımaktadır. Üçüncü bölümde kelime gruplarıyla ilgili kuramsal çerçeve oluşturulmuş, Türk dili alanında yapılmış çalışmalar ve dilbilimcilerin görüşleri ele alınmıştır. Araştırmanın teorik çerçevesini oluşturmuştur. Dördüncü bölümde Aşk İki Kişiliktir Toplu Şiirler IV, Okyanusla İlk Karşılaşma, İki Ağıt, Hayata Uzun Veda adlı eserlerde yer alan kelime grupları tespit edilerek türlerine göre sınıflandırılmıştır. Çalışma, kelime gruplarının kullanım sıklığını, işlevlerini ve cümleye kattığı anlamı belirleyerek Türkçenin söz dizimsel yapısının edebî metinlerdeki işleyişine dair önemli veriler sunmaktadır. Beşinci bölümde ise kitapta yer alan şiirler numaralandırılmış şekilde verilmiştir. Örneğin yirmi üçüncü şiirin yedinci dizesi“23.7”gibi gösterilmiş, bu şekilde şiirlerin ve dizelerin kolaylıkla bulunması amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinde doküman incelemesi tekniğine dayanmaktadır. Yapılan inceleme sonucunda Ataol Behramoğlu'nun sıfat tamlamaları ve fiilimsiyle kurulan kelime gruplarını yoğun olarak kullandığı, bu yapıların şiirde duygu aktarımını güçlendirdiği, hareket ve zaman unsurlarını belirginleştirdiği ve imgesel anlatımı zenginleştirdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, Ataol Behramoğlu'nun şiir dili üzerine yapılacak çalışmalara ve Türk dili alanında kelime gruplarıyla ilgili araştırmalara katkı sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Language is the most fundamental means of communication that reflects human thoughts, emotions, and perceptions of the world. The expressive power of language does not arise from individual words alone but from the structures formed by the combination of these words. In some cases, a single word is insufficient to express certain concepts or situations; therefore, word groups enable the deepening of meaning and the effective construction of expression.In this study, the word groups found in selected poetry books of Ataol Behramoğlu, one of the important figures of Turkish poetry, were examined. In the introduction of the thesis, the problem statement, aim, scope, and method of the study were explained. In the second chapter, general information about the poet's life, literary personality, and works was presented. This section is important for understanding the author's literary perspective and the general characteristics of his works. In the third chapter, a theoretical framework related to word groups was established, and studies conducted in the field of Turkish linguistics as well as the views of linguists were discussed. This section forms the theoretical basis of the research.In the fourth chapter, the word groups found in the works titled Aşk İki Kişiliktir: Toplu Şiirler IV, Okyanusla İlk Karşılaşma, İki Ağıt, and Hayata Uzun Veda were identified and classified according to their types. The study presents important data on the functioning of the syntactic structure of Turkish in literary texts by determining the frequency of word groups, their functions, and the meanings they contribute to sentences. In the fifth chapter, the poems included in the books were presented in numbered form. For example, the seventh line of the twenty-third poem was indicated as“23.7,”aiming to facilitate easy identification of poems and lines.The research is based on the document analysis technique within qualitative research methods. As a result of the analysis, it was determined that Ataol Behramoğlu frequently uses adjective phrases and word groups formed with verbals, and that these structures strengthen the expression of emotion in poetry, emphasize elements of movement and time, and enrich the imagery of the poems. This study was prepared to contribute to future studies on Ataol Behramoğlu's poetic language and to research on word groups in the field of Turkish linguistics.
Benzer Tezler
- Mikayıl Müşfiq ile Ataol Behramoğlu'nun şiirlerinin karşılaştırmalı çözümlenmesi
Comparative analysis of poems of Mikayil Mushfiq and Ataol Behramoğlu
KHAZAN AZIZOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıArdahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HANZADE GÜZELOĞLU
- İşletmelerde yayımlanan dergi ve gazetelerin işgörenlerce değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SELÇUK KAPLAN
- Küçük sanayi işletmelerinde iş kazaları
Başlık çevirisi yok
BAHATTİN TAYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ALPAY ATAOL
- Orta düzey yöneticilerde cinsiyet farklılığına bağımlı olarak güç tipi tercihleri
Başlık çevirisi yok
BENAL ERKE
- A Correlation study between standard penetration test and static cone penetration test results
Başlık çevirisi yok
TANSEL ATAOĞLU
