Genç yetişkinlerde fiziksel aktivite, beslenme bilgisi ve gıda okuryazarlığının fonksiyonel gıdalara yönelik tutum üzerindeki etkisi
The effect of physical activity, nutritional knowledge, and food literacy on attitudes towards functional foods in young adults
- Tez No: 1004570
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 20–35 yaş arası genç yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeyleri, beslenme okuryazarlıkları ve fiziksel aktivite düzeyleri ile fonksiyonel gıdalara yönelik tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 20–35 yaş arası bireyler oluşturmuş, çalışmaya gönüllü olarak katılan 410 birey örnekleme dâhil edilmiştir. Veriler çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış; anket formunda sosyodemografik bilgi formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği Kısa Formu (UFAA), Beslenme Bilgi Ölçeği (BBÖ), Genç Yetişkinler için Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği Kısa Formu (GYBOÖ-KF) ve Fonksiyonel Besinlere Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların Beslenme Bilgi Ölçeği toplam puan ortalaması 86,76±12,80, Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan ortalaması 37,97±5,82 ve Fonksiyonel Besinlere Yönelik Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 80,71±9,24 olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, katılımcıların beslenme bilgisi ve beslenme okuryazarlığı düzeylerinin genel olarak yeterli, fonksiyonel besinlere yönelik tutumlarının ise olumlu olduğunu göstermektedir. Beslenme bilgisi ile fonksiyonel besinlere yönelik tutum arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmış (r=0,35; p<0,001), beslenme okuryazarlığı ile tutum arasında ise zayıf fakat istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,18; p<0,001). Fonksiyonel gıda terimini daha önce duyan bireylerin tutum puanlarının, duymayan bireylere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır (p <0,001). Fiziksel aktivite açısından minimal aktif ve çok aktif bireylerin fayda algılarının inaktif bireylere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,015). Çalışan bireylerin fonksiyonel besinlere yönelik tutum puanlarının hem öğrencilerden hem de çalışmayan bireylerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,006). Ayrıca, kadın katılımcıların fonksiyonel besinlere yönelik tutum puanlarının, erkek katılımcılara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p <0,001). Sonuç olarak, beslenme bilgisi, beslenme okuryazarlığı, fonksiyonel gıdalara yönelik tutumu ve fiziksel aktivite düzeyi genç yetişkinlerde fonksiyonel besinlere yönelik tutumun önemli belirleyicileri olarak ortaya çıkmıştır. Bu bulgular, genç yetişkinlerde sağlıklı beslenme davranışlarının geliştirilmesinde bütüncül eğitim ve farkındalık programlarının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationships between nutritional knowledge levels, nutritional literacy, physical activity levels, and attitudes towards functional foods among young adults aged 20–35 years. The study population consisted of individuals aged 20–35 years, and 410 individuals who voluntarily participated in the study were included in the sample. Data were collected using an online questionnaire; the questionnaire included a sociodemographic information form, the International Physical Activity Scale Short Form (IPASP), the Nutritional Knowledge Scale (NKS), the Young Adult Nutritional Literacy Scale Short Form (YALS-SF), and the Functional Foods Attitude Scale. According to the research findings, the mean total score of the participants was 86.76±12.80 on the Nutritional Knowledge Scale, 37.97±5.82 on the Nutritional Literacy Scale, and 80.71±9.24 on the Functional Foods Attitude Scale. These findings indicate that participants generally had adequate levels of nutritional knowledge and nutritional literacy, and positive attitudes towards functional foods. A moderate, positive correlation was found between nutritional knowledge and attitudes towards functional foods (r=0.35; p<0.001), while a weak but statistically significant correlation was found between nutritional literacy and attitudes (r=0.18; p<0.001). Furthermore, a significant positive correlation was determined between nutritional knowledge and nutritional literacy (r=0.27; p<0.001). Individuals who had previously heard the term“functional food”had significantly higher attitude scores compared to those who had not (p <0.001). A significant difference was found in the benefit sub-dimension of functional foods between inactive and minimally active individuals in terms of physical activity (p = 0.015). Employed individuals had significantly higher attitude scores towards functional foods than both students and unemployed individuals (p <0.05). Furthermore, it was found that female participants had significantly higher attitude scores towards functional foods compared to male participants (t = −4.01; p <0.001). In conclusion, nutritional knowledge, nutritional literacy, attitudes toward functional foods , and physical activity level emerged as important determinants of attitudes towards functional foods in young adults. These findings highlight the importance of holistic education and awareness programs in developing healthy eating behaviors in young adults.
Benzer Tezler
- İstanbul'da yaşayan yetişkin yabancı uyruklu kişilerde, besin takviyesi kullanma durumları ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi
The use of nutritional supplements among adult foreign people living in istanbul and the reasons behind using them
BASSEL KAYALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikOndokuz Mayıs ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin hastalarda birincil koruyucu sağlık hizmetleri ile ilgili bilgi düzeyi ve davranışlar
Knowledge level and behavior of primary protective health services in adult patients applied to family medicine polyclinic
MELİH ANDİÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZEL DİŞCİGİL
- Genç yetişkinlerde cilt ileri glikasyon son ürünleri ile beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between skin advanced glycation end products and dietary and lifestyle habits in young adults
BURAK ERİM
Doktora
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
- Genç yetişkinlerde uyku kalitesinin bel çevresi ve vücut kitle indeksi üzerine etkisi
The effect of sleep quality on waist circuit and body mass index in young adults
FEZA ATALAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA İREN AKBIYIK
- Genç yetişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) semptomlarının yeme davranışları, yeme farkındalığı, yeme üzerindeki kontrol davranışları, diyet öz yeterliliği ve Akdeniz diyetine bağlılık ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms and eating behaviors, eating awareness, eating control behaviors, diet self-efficacy and adherence to a Mediterranean diet in young adults
FEYZA NUR BAŞARIR SİVRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA BATU