İran İslam Cumhuriyeti'nin rejim konsolidasyonunda düşman imgesinin inşası: İran-Irak Savaşı (1980-88)
Constructing the enemy image in the regime consolidation of the Islamic Republic of Iran: The Iran-Iraq War (1980-88)
- Tez No: 1004487
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET FATİH ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Düşman, İran-Irak savaşı, Enemy, Iran-Iraq war
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1979 İslam Devrimi'nin ardından kurulan İran İslam Cumhuriyeti'nde, rejim konsolidasyonunun“düşman imgesi”inşası yoluyla nasıl sağlandığını ve bu olgunun siyasal meşruiyet üretmedeki işlevini, İran-Irak Savaşı (1980-1988) bağlamında incelemektedir. Çalışmanın temel argümanı, düşman imgesinin salt dış politik bir güvenlik refleksinden ibaret olmadığı; devrim sonrası rejimin iç siyasal bütünlüğü sağlamak, muhalif unsurları tasfiye etmek ve ideolojik-kurumsal temellerini sağlamlaştırmak amacıyla stratejik olarak başvurduğu bir araç olduğudur. Söz konusu argüman, kimlik ve çıkarların inşasına odaklanan İnşacı Teori ve tehditlerin söylemsel süreçler yoluyla üretildiğini savunan Kopenhag Okulu'nun güvenlikleştirme yaklaşımı çerçevesinde ele alınmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle hazırlanan çalışmada, veri toplama ve yorumlama süreçlerinde söylem analizi ile göstergebilimsel çözümlemeden yararlanılmaktadır. Bu doğrultuda, savaş döneminde Ayetullah Humeyni'nin söylemleri ve devlet tarafından üretilen propaganda afişleri çok boyutlu olarak analiz edilmektedir. Elde edilen bulgular, rejimin savaşın yarattığı kriz ortamını kendi lehine çevirerek siyasal, kurumsal ve ekonomik konsolidasyon mekanizmalarını başarıyla işlettiğini göstermektedir. Bu süreçte rejim, Baasçı Irak yönetimini ve onun destekçisi olarak konumlandırdığı Batı dünyasını“varoluşsal bir düşman”olarak çerçevelemiş; bu sayede olağanüstü tedbirleri meşrulaştırarak ulusal kimliği Şii-devrimci bir anlatı etrafında yeniden tanımlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines how regime consolidation in the Islamic Republic of Iran, established following the 1979 Islamic Revolution, was pursued through the construction of an“enemy image”and analyzes its function in the production of political legitimacy within the context of the Iran-Iraq War (1980-1988). The central argument is that the enemy image is not merely a reflection of an external policy-oriented security reflex; rather, it constitutes a strategic instrument employed by the post-revolutionary regime to ensure internal political cohesion, eliminate oppositional elements, and consolidate its ideological and institutional foundations. This argument is addressed within the framework of Constructivist Theory, which focuses on the construction of identities and interests, and the securitization approach of the Copenhagen School, which argues that threats are produced through discursive processes. The study is prepared using a qualitative research method, and discourse analysis as well as semiotic analysis are utilized in data collection and interpretation. Accordingly, the discourses of Ayatollah Khomeini during the war period and state-produced propaganda posters are analyzed in a multidimensional manner. The findings demonstrate that the regime successfully operated its political, institutional, and economic consolidation mechanisms by transforming the crisis environment created by the war to its own advantage. In this process, the regime framed the Ba'athist Iraqi administration and the Western world, which it portrayed as supporting Iraq, as an“existential enemy”; thus, it legitimized extraordinary measures and redefined national identity around a Shiite-revolutionary narrative.
Benzer Tezler
- İran İslam Cumhuriyeti'nin otoriter rejim ve totaliter rejim kapsamında karşılaştırılması
A comparison of the Islamic Republic of Iran within the scope of authoritarian and totalitarian regimes
EMRE BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal Bilimlerİstanbul Rumeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. CİHAN GÜNYEL
- Türkiye Cumhuriyeti'nin İran İslam Devrimi'ne yaklaşımı (1979-1981)
Türkiye's approach towards the Islamic Revolution of Iran (1979-1981)
ZEYNEP ALTUNSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAN AFACAN
- İran İslam Cumhuriyeti'nde uluslararası hukuk anlayışı: Rehine krizi, Salman Rüşdi krizi ve çocuk idamları örnekleri
The concept of international law in the Islamic Republic of Iran: Hostage crisis, Salman Rushdie crisis and children's executions
FERZAT SAMETLİ
Doktora
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERTAÇ HAMİ BAŞEREN
- İran İslam Cumhuriyeti'nde demokrasi ve temsiliyet tartışmaları: Rejimin inşasında meşruiyet stratejileri
Debates on democracy and representation in the Islamic Republic of Iran: Legitimacy strategies in the construction of the regime
GİZEM ASLANTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH BAYRAM
- İran İslam Cumhuriyeti'nde makbul vatandaş inşası: İlkokul ders kitaplarının incelenmesi
Construction of the palatable citizen in the Islamic Republic of Iran: Analysis of primary school textbooks
ESİN ERGİNBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerEskişehir Osmangazi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUKİYE TINAS