İstanbul'da kentsel dönüşüm süreçlerinde yaşanan işleyiş problemleri: Tozkoparan mahallesi örneği
Operational problems experienced in urban transformation processes in istanbul: The example of tozkoparan neighborhood
- Tez No: 1004353
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH UĞUR TANYELİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Kentsel Tasarım, Yersizleşme, Mekânsal Ayrışma, Soylulaştırma, Kentsel doku, Kentsel planlama, Kentsel rant, Kentsel yaşam, Mekansal ayrışma, Urban Transformation, Urban Design, Displacement, Spatial Segregation, Gentrification, Urban rent, Urban life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel alanlar, çeşitli faktörlerin etkisiyle sürekli değişen dinamik sistemlerdir. Bu dönüşüm kimi zaman yaşam kalitesini artırırken, kimi zaman da bozulmalara yol açabilir. Bu nedenle kentsel dönüşüm, yalnızca fiziksel yenileme değil; toplumsal ihtiyaçlara yanıt veren çok boyutlu bir süreç olarak ele alınmalıdır. Süreçte projelerin yalnızca estetik kaygılarla şekillendirilmemesi önemlidir. Projeler, kent sakinlerinin yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefleyen bütüncül bir yeniden düzenleme anlayışını benimsemelidir. Ancak bu süreç, çoğu zaman sosyal ve ekonomik adaletsizlikler yarattığı gerekçesiyle eleştirilmektedir. İstanbul'daki yenileme projelerinde genellikle yüksek mali değer taşıyan ve yatırım açısından dikkat çeken bölgelerin önceliklendirildiği, riskli alanların ise geri planda kaldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, kentsel dönüşümün amacından saparak uygulanması sürecinde ortaya çıkan sorunları ve toplumsal etkileri analiz etmektir. Bu kapsamda, özellikle mutenalaştırma ve ranta dayalı yıkım konuları, İstanbul Güngören'deki Tozkoparan Mahallesi örneğinde; yerinden edilme, sosyal-kültürel çatışmalar, ekonomik adaletsizlik ve mimari kimlik kaybı bağlamında incelenmiştir. Tozkoparan sakinleriyle yapılan anket ve görüşmelerle, dönüşümün yerel halk üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma, dönüşümün hak temelli, yerinden etmeden ve yaşam kalitesini artırarak nasıl yönetilebileceğine ilişkin öneriler sunmaktadır. Sonuç olarak, Tozkoparan örneğinde dönüşüm sürecinde halkın kaygılarını dikkate alan ikna mekanizmalarının bulunmadığı görülmüştür. Bu mekanizmalar kurulmadıkça, daha adil ve sürdürülebilir bir dönüşümün mümkün olamayacağı anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Urban areas are dynamic systems that constantly change under the influence of various factors. This transformation can sometimes improve the quality of life, while other times it can lead to deterioration. Therefore, urban transformation should be considered not only as a physical renewal process but as a multidimensional process that responds to social needs. It is crucial that projects are not shaped solely by aesthetic concerns. Projects should embrace a holistic approach to redevelopment, aiming to improve the quality of life of city residents. However, this process is often criticized for creating social and economic injustices. Renewal projects in Istanbul generally prioritize areas with high financial value and investment value, while risky areas are neglected. The aim of this study is to analyze the problems and social impacts that arise during the implementation of urban transformation, which deviates from its intended purpose. In this context, issues of gentrification and rent-seeking demolition are examined in the context of displacement, social-cultural conflicts, economic injustice, and loss of architectural identity, particularly in the Tozkoparan neighborhood of Güngören, Istanbul. The impacts of the transformation on the local community were assessed through surveys and interviews with Tozkoparan residents. The study offers suggestions on how the transformation can be managed in a rights-based manner, without displacement, and in a way that enhances quality of life. Consequently, in the Tozkoparan example, it was observed that there were no persuasive mechanisms that took public concerns into account during the transformation process. It is clear that without these mechanisms, a more equitable and sustainable transformation will not be possible.
Benzer Tezler
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK