Frontal bölge faaliyetini yansıtan nöropsikolojik testler ile farklı deneysel paradigma ve topoğrafik alanlardan kaydedilen olay-ilişkili beyin potansiyellerinin ilişkileri
The Relations between the frontal lobe neuropsychological tests and the event-related potentials obtained from different topographical locations under different paradigms
- Tez No: 100424
- Danışmanlar: PROF.DR. SİREL KARAKAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beyin uyarılma potansiyelleri, Nöropsikolojik testler, Psikofizyoloji, Stroop Testi TBAG Formu, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Ölçme-değerlendirme, Brain induce potentials, Neuropsychological tests, Psychophysiology, Stroop Test TBAG Form, Wisconsin Card Sorting Test, Measurement and evaluation
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmanın amacı, bir dizi oluşturan bilişsel paradigmalar altında elde edilen olay-ilişkili potansiyelleri (OÎP) belirlemek ve bu bileşenlerle nöropsikolojik test (NPT) puanlan arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmada, en az 12 yıl eğitim düzeyinde bulunan, psikiyatrik ve nörolojik hastalık öyküsü bulunmayan ve bilişsel süreçleri etkileme potansiyeline sahip ilaçlan geçmişte ve halen kullanmamış olan, 19-67 yaş aralığında (X =30.96, sd.=13.25) 69 denek yer almıştır. İşitsel uyancılar (65dB SPL, 50ms süre) kulaklık üzerinden verilmiştir. Seyrek uyancılar 2000 Hz olmuştur. Standart uyancılar ise kolay seyrek uyancı paradigması altında 1000 Hz; zor seyrek uyancı paradigması altında 1900 Hz olmuştur. Kayıt, 10-20 sisteminin 15 elektrot lokasyonundan kaydedilmiştir (referans: birleştirilmiş kulak elektrotlan; toprak: aim elektrodu). Toplam kayıt süresi 2000 msn olmuş bunun ilk 1000 msn'si, uyancı öncesi temel düzeyi elde etmede kullanılmıştır. Örnekleme hızı 512 msn, örnekleme aralığı ise, 2 msn olmuştur. Bilişsel potansiyeller 5 deneysel paradigma altında kaydedilmiştir. Bu paradigmalar sırasıyla; tek uyancı, farklı uyancı, uyanlma potansiyeli, kolay seyrek uyancı ve zor seyrek uyancı paradigmalan olmuş ve tüm deneklere aym oturumda sabit sırada uygulanmıştır. Nöropsikolojik ölçme işlemleri ise, Stroop Testi TBAG Formu ve Wisconsin Kart Eşleme Testi (Wisconsin Card Sorting TestWCST) kullanılarak elde edilmiştir. Her iki test de, BİLNOT Bataryası (Karakaş ve Başar, 1993) kapsamında Türk standardizasyonu yapılmış olan ve ayrıntılı bir çok çalışma ile psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir ölçme araçlan olduğu gösterilmiş iki nöropsikolojik testtir. EEG-OİP verileri temelde ortalama tekniği ile analiz edilmiştir. Analizler Fz, Cz ve Pz elektrot lokasyonlan ve hedef uyancı için yapılmıştır. Tek deneklerin ortalama EEG-OİP eğrilerinin genlik ve latans değerlerine 5x3 tekrar ölçümlü desene uygun varyans analizi uygulanmıştır.Ill EEG-OİP eğrilerinde N100 ve N200 zirvelerinin Fz ve Cz lokasyonlannda, P300 zirvesinin Pz lokasyonunda daha büyük olduğu görülmüştür. Aynı eğriler N100 zirvesinin bütün eğrilerde mevcut olduğunu N200 ve P300'ün ise deneğin hedef uyarıcıyla aktif olarak bir görev yerine getirdiği SUP paradigmalarında baskın olduğunu göstermektedir. Bu tepki örüntüsü, mevcut çalışmada da kullanılmış olan literatürün standart paradigmaları için elde edilenle benzeşmektedir. Söz konusu bulgular, mevcut çalışmada elde edilmiş olan OİP bileşenlerinin literatürün güvenilir tepkilerini olduğunu göstermiştir. Varyans analizine ilişkin sonuçlar, N100, N200 ve P300 genliği üzerinde deneysel paradigma ve elektrot lokasyonu temel etkilerinin ve deneysel paradigma ve elektrot lokasyonu ortak etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, N 100 ve P300 latansı üzerinde deneysel paradigma ve elektrot lokasyonu temel etkilerinin anlamlı olduğu görülmüştür. Nöropsikolojik test puanlan ile bilişsel OİP'lerin genlik ve latans değerleri arasındaki ilişkiler, Pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği ve ayrıca temel bileşenler (varimaks rotasyonu ile) tekniği ile analiz edilmiştir. Analizlerden elde edilen genel sonuçlar, bilişsel OİP'ler ile NPT'lerin birbirleriyle seçici olarak ilişkili olduğunu, bu ilişkililik durumunun deneysel paradigma türünden etkilendiğini ancak elektrot lokasyonuna göre değişmediğini göstermiştir. Bu bulgular OİP bileşenleriyle temsil edilen erken elektrofizyolojik aktivitenin, insanlarda, uzun süreli ayırdilmiş bilişsel süreçlerin yordanmasında kullanılabileceğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT The goal of this study was to obtain the event-related potentials (ERP) under a series of cognitive paradigms and to examine the relationships between the ERP components and the neuropsychological test (NPT) scores. The sample consisted of participants who had at least 12 years of education, were between 19-67 {X =30.96, sd.=13.25) years of age, were free of reported psychiatric or neurological disorders, and were not or had not been under medication that affects cognitive processes. Auditory stimuli (65dB SPL, 50msec) were given over the headphones. Deviants were 2000 Hz. Standards were 1000 Hz under the easy paradigm and 1900 Hz under the hard oddball paradigm. Recordings was taken from 15 electrode locations of the 10-20 system (ref.: linked earlobes; ground: forehead). Total record time was 2000 msec (2 sec) with 1000 msec as the prestimulus baseline. Sampling rate was 512 msec and sampling interval was 2 msec. Cognitive potentials were obtained under 5 different cognitive paradigms that were administered with a fixed order in the same session. The paradigms were single stimulus, mismatch negativity, evoked potential, oddball-easy and oddball-hard. The NPT scores were obtained using the Stroop Test TBAG Version and the Wisconsin Card Sorting Test. Both of these tests had been standardised to the Turkish culture within the context of the BİLNOT Battery by Karakaş and Başar (1993). The validity and the reliability of the tests had already been assessed through many studies. EEG-ERP data were basically analysed through averaging. The analyses were made for the Fz, Cz and Pz electrod locations and for the target stimuli. A 5x3 analysis of varians for repeated measures were applied to amplitude and latency values in the avarage EEG-ERP curves of single subjects.The average EEG-ERP curves shoved that N100 and N200 peaks were larger at Fz and Cz locations, P300 peak was larger at Pz location. The same curves shoved that N100 peak existed in all the curves, the N200 and P300 were prominent for the oddball paradigms where the participants actively performed a task with respect to the target stimuli. This response pattern was similar to those obtained with the standard paradigms of the literature that were also utilized in the present study. Such findings show that ERP components of the present study are the reliable components of the literature. The results of analyses of variance showed a significant main effect of electrode location and paradigm and also the interaction effect of electrode location and paradigm on amplitude of N100, N200 and P300 components. Analyses showed a significant main effect of electrode location and experimental paradigm on latencies of N 100 and P300. The relationships between NPT scores and amplitude and latency values of the cognitive ERP' s were analysed using Pearson product moment correlation technique and principal components analysis with varimax rotation. The results showed that there were selective relations between cognitive ERPs values and NPT scores. Futhermore, these selective relations varied according to the experimental paradigm but not according to the electrode location. This study showed that the early electrophysiological activity, as indexed by the ERP components, can be used as predictors of specific long-lasting cognitive processes of humans.
Benzer Tezler
- Wisconsin Kart Eşleme Testi'nin Alzheimer demans tanılı hastalarda yapılan geçerlik çalışması
Başlık çevirisi yok
DERYA ŞAHİN
- Panik bozukluğunda bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin Tc99m-HMPAO SPECT ile değerlendirilmesi
Evaluation of regional cerebral blood flow changes with Tc99m-HMPAO SPECT in panic disorder
İBRAHİM EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAŞİT TÜKEL
- Negatif ve pozitif semptomlu şizofrenlerde beyin kan akımının SPECT tekniği ile tayini
Başlık çevirisi yok
NAZAN AYDIN
- Obsesif kompulsif bozuklukta bölgesel beyin kan akımı değişikliklerinin 99mTc-HMPAO SPECT ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜL BAHAR HÜSEMOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ESAT GÖKTEPE
- Tinea kapitis olgularında klinik mikolojik terapötik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
AMİRE A. BASHA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Dermatolojiİstanbul ÜniversitesiDermatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN TÜZÜN