Mesnevide geçen hikayelerin Lawrence Kohlberg'in ahlaki gelişim kuramına göre değerlendirilmesi
Evaluation of the stories in the Mesnevi according to Lawrence Kohlberg's moral development theory
- Tez No: 1004038
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KAMİL ÇOŞTU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din, Religion
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin klasik eseri olan 'Mesnevi'de yer alan hikâyelerin, Lawrence Kohlberg'in“Ahlaki Gelişim Kuramı”çerçevesinde analiz edilmesini ve bu anlatıların Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından belirlenen kök değerler açısından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmış; 'Mesnevi'den seçilen hikâyeler içerik analizi yoluyla kuramsal bir tasnife tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, 'Mesnevi'de yer alan karakterlerin ahlaki muhakemelerinin, Kohlberg'in hiyerarşik evre yapısıyla örtüştüğü tespit edilmiştir. Çalışmada, Gelenek Öncesi Düzeydeki karakterlerin olumsuz birer rol model işlevi gördüğü; buna karşın Gelenek Sonrası Düzeydeki anlatıların, bireyin ahlaki yetkinliğini evrensel ve vicdani bir olgunluğa taşıyacak nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca incelenen hikâyelerin; adalet, dürüstlük, öz denetim ve yardımseverlik gibi MEB kök değerlerinin içselleştirilmesinde zengin ve işlevsel bir pedagojik zemin sunduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma, klasik edebi metinlerin modern gelişim psikolojisi verileriyle harmanlanarak ahlak eğitiminde kullanılabilirliğini bilimsel bir perspektifle ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the stories in Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî' s classical work, the 'Mesnevi', within the framework of Lawrence Kohlberg's 'Moral Development Theory' and to evaluate these narratives in terms of the core values determined by the Ministry of National Education (MEB). The research utilizes the document analysis technique, one of the qualitative research methods, and a theoretical classification was conducted through content analysis of selected stories from the 'Mesnevi'. As a result of the analyses conducted, it has been determined that the moral reasoning of the characters in the 'Masnavi' largely aligns with Kohlberg's hierarchical stage structure. In the study, it was observed that characters at the Pre-conventional Level function as negative role models, whereas narratives at the Post-conventional Level possess the quality to elevate the individual's moral competence to a universal and conscientious maturity. Furthermore, it was concluded that the examined stories provide a rich and functional pedagogical foundation for the internalization of root values such as justice, honesty, self-control, and helpfulness, as determined by the Ministry of National Education (MEB). This study demonstrates, from a scientific perspective, the applicability of classical literary texts in moral education by integrating them with data from modern developmental psychology.
Benzer Tezler
- Mesnevi ve bibliyoterapi
Masnavi and bibliotherapy
ÜMMÜGÜLSÜM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinHitit ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER CENGİL
- Ahbârü'l-iber mesnevisinin tenkitli metni ve eğitim değerleri bakımından incelenmesi
The textual criticism of masnawi named Ahbârü'l-i̇ber and its examination in accordance with educational merits
İSA IŞIK
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıYüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMER DEMİRBAĞ
- Mevlâna'nın Mesnevi'sindeki hikâyelerin çocuk edebiyatı açısından değerlendirilmesi
Evaluating of Mevlâna's stories in Mesnevi in terms of children literature
MEHMET TOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. KEMAL YÜCE
- Seyyid İbrahim Hanif'in hayatı, eserleri ve Hasıl-ı Hacc-ı Şerif li-Menazili'l-Harameyn adlı eserin incelenmesi
Seyyid Ibrahim Hanif: His life and works and study of Hasil-i Hacc-i Şerif li-Menazili'l-Harameyn
NURHAN RAMAZANOĞLU ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKKUŞ
- 16. yüzyıl Türk edebiyatında dinî, ahlâkî, tasavvufî mesnevîlerdeki hikâyeler (Tespit, tahlil ve köken araştırması)
Stories in“Religious, moral, and tasawwuf masnavis”of 16th century Turkish literature (Identification, analysis, and origin research)
ESİN TÜMER KURNAZ
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıÜsküdar ÜniversitesiTasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. EMİNE YENİTERZİ