Dijital alışkanlıkların bilişsel sağlığa etkisi: Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında akıllı telefon ekran süresi ile depresyon ve kognitif performans ilişkisi

The impact of digital habits on cognitive health: The relationship between smartphone screen time, depression, and cognitive performance in patients with end-stage renal disease

PDF İndir

Tez No: 1004026
Yazar: ZEKİYE KÜÇÜKOĞLU GENEŞ
Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ERTEN
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
Anahtar Kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, periton diyalizi, akıllı telefon, ekran süresi, depresyon, bilişsel işlev, inflamasyon, End-stage renal disease, hemodialysis, peritoneal dialysis, smartphone, screen time, depression, cognitive function, inflammation
Yıl: 2026
Dil: Türkçe
Üniversite: Gazi Üniversitesi
Enstitü: Tıp Fakültesi
Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) hastalarında depresyon ve bilişsel bozulma sık görülmekte olup, prognoz ve tedavi uyumunu olumsuz etkilemektedir. Akıllı telefon kullanımının artışıyla birlikte, günlük ekran süresinin bu sonuçlarla olası ilişkisi dikkat çekmekle birlikte, SDBY hastalarında bu konu yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmada, hemodiyaliz (HD) ve periton diyalizi (PD) hastalarında akıllı telefon ekran süresi ile depresyon ve bilişsel işlevler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel bu çalışmaya HD (n=73) ve PD (n=48) tedavisi gören toplam 121 SDBY hastası dahil edilmiştir. Depresyon düzeyi Beck Depresyon Envanteri (BDE), bilişsel işlevler ise Standardize Mini Mental Test (SMMT) ile değerlendirilmiştir. Akıllı telefon ekran süresi, son 7 güne ait ortalama günlük kullanım süresi olarak cihaz kayıtlarından elde edilmiştir. Günlük ekran süresi ile depresyon ve bilişsel performans arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile incelenmiştir. Depresyon ve bilişsel performansı etkileyen bağımsız faktörleri belirlemek amacıyla iki ayrı çok değişkenli doğrusal regresyon modeli oluşturulmuştur. Rutin laboratuvar verileri ile birlikte değerlendirilmesi sırasında inflamasyon göstergeleri olarak C-reaktif protein (CRP) ve nötrofil/lenfosit oranı (NLO) da incelenmiştir. Bulgular: HD hastalarında günlük ekran süresi, PD hastalarına kıyasla daha yüksek bulunmuştur (ortalama sıra sayısı: 71,2 vs 45,5; p<0,001). Hastaların %77,7 depresyon bulguları , %21,5 ise bilişsel bozulma saptanmıştır. Günlük ekran süresi ile BDE toplam puanı arasında pozitif yönde, SMMT toplam puanı arasında ise negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar bulunmuştur (her ikisi için p<0,001). Laboratuvar verilerinin analizi sırasında, günlük ekran süresi ile CRP ve NLO gibi inflamasyon göstergeleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu gözlenmiştir. Çok değişkenli regresyon analizlerinde, günlük ekran süresi; yaş, cinsiyet, komorbidite yükü ve laboratuvar parametreleri için düzeltme yapıldıktan sonra dahi BDE skorundaki artış ve SMMT skorundaki azalma ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada, son dönem böbrek yetmezliği hastalarında artmış akıllı telefon ekran süresinin depresyon şiddetinde artış ve bilişsel performansta azalma ile anlamlı ve bağımsız biçimde ilişkili olduğu saptanmıştır. Rutin laboratuvar değerlendirmeleri sırasında, ekran süresi ile inflamasyon göstergeleri arasında da anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Bu bulgular, artmış ekran süresinin SDBY hastalarında psikolojik ve bilişsel sonuçlarla birlikte inflamatuvar durumla da ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Günlük ekran süresi, nefroloji pratiğinde göz önünde bulundurulabilecek potansiyel olarak modifiye edilebilir bir davranışsal faktör olarak değerlendirilebilir. Nedensel ilişkilerin daha net ortaya konabilmesi için prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objective:Depression and cognitive impairment are common among patients with end-stage renal disease (ESRD) and negatively affect prognosis and treatment adherence. With the increasing use of smartphones, the potential relationship between daily screen time and these outcomes has drawn attention; however, this issue has not been sufficiently in detail in patients with ESRD. The aim of this study was to evaluate the association between smartphone screen time and depression and cognitive function in patients undergoing hemodialysis (HD) and peritoneal dialysis (PD). Materials and Methods:This single-center, cross-sectional study included a total of 121 patients with ESRD receiving chronic HD (n=73) or PD (n=48) therapy . Depression was assessed using the Beck Depression Inventory (BDI), and cognitive function was evaluated using the Standardized Mini-Mental State Examination (SMMT). Smartphone screen time was obtained from device records as the average daily usage over the preceding seven days. Associations between daily screen time and depression and cognitive performance were analyzed using Spearman correlation analysis. Two separate multivariable linear regression models were constructed to identify independent factors associated with depression and cognitive performance. During the evaluation of routine laboratory data, C-reactive protein (CRP) and neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR) were also examined as inflammatory markers. Results: Daily screen time was found to be significantly higher in HD patients compared to PD patients (mean rank: 71.2 vs. 45.5; p < 0.001). Depressive symptoms were detected in 77.7% of the patients, while cognitive impairment was observed in 21.5%. Statistically significant correlations were found between daily screen time and total BDI scores in a positive direction, and between daily screen time and total MMSE scores in a negative direction (p < 0.001 for both). During the analysis of laboratory data, significant associations were observed between daily screen time and inflammatory markers such as C-reactive protein (CRP) and neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR). In multivariate regression analyses, daily screen time remained independently associated with increased BDI scores and decreased MMSE scores, even after adjustment for age, sex, comorbidity burden, and laboratory parameters. Conclusion:In patients with end-stage renal disease, increased smartphone screen time was found to be significantly and independently associated with greater depression severity and poorer cognitive performance. During routine laboratory evaluations, significant associations between screen time and inflammatory markers were also observed. These findings suggest that increased screen time may be associated with inflammatory status as well as psychological and cognitive outcomes in patients with ESRD. Daily screen time may represent a potentially modifiable behavioral factor that should be considered in nephrology practice. Prospective studies are needed to better clarify causal relationships.

Benzer Tezler

Tez No
847190
Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol Gazi Üniversitesi
Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
Tez No
151
Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Uludağ Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
Tez No
154
Osilaskoplar için dijital hafıza ünitesi sentezi
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ LİMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Uludağ Üniversitesi
Elektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
Tez No
156
Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Uludağ Üniversitesi
Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
Tez No
159
Örnekle-tut ve analogtan dijitale çevirme devrelerinin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ERTUĞRUL İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Uludağ Üniversitesi
Elektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU

Geri Dön