Aile sağlığı merkezinde 18-49 yaş arasındaki kadınların prekonsepsiyonel bakım alma hakkında bilgi düzeyleri
Knowledge levels of women between the ages of 18-49 about receiving preconception care at family health center
- Tez No: 1004025
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Gebelik öncesi danışmanlık, Prekonsepsiyonel bakım, Aile sağlığı, Gebelik öncesi bakım, Family medicine, Pre-pregnancy counselling, Preconception care, Family practice, Family health, Preconceptional care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, İzmir ilinde bir eğitim aile sağlığı merkezine başvuran 18–49 yaş arasındaki kadınların prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlık hakkında bilgi düzeylerini, daha önce gebelik öncesi danışmanlık alma deneyimlerini ve gelecekte danışmanlık alma eğilimlerini değerlendirmektir. Ayrıca yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu, sosyoekonomik durum, sigara ve alkol kullanımı, gebelik öyküsü ve prekonsepsiyonel bakım kavramını daha önce duyma durumu gibi değişkenlerle bilgi düzeyi ve sağlık hizmetine başvuru davranışları arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma kesitsel nitelikte olup, aile sağlığı merkezine başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 360 kadın ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, genel sağlık ve yaşam tarzı bilgilerini, gebelik öyküsünü, prekonsepsiyonel bakım bileşenlerine ilişkin bilgi düzeyini ve danışmanlık alma tutumlarını sorgulayan yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistiklerle özetlenmiş, kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson ki-kare testi veya uygun durumlarda Fisher'in kesin testi ile değerlendirilmiştir. Anlamlı bulunan tablolarda hücre düzeyindeki farklılıklar ayarlanmış standartlaştırılmış artıklar ile incelenmiş, post-hoc değerlendirmelerde Šidák düzeltmesi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 35,1±8,1 yıl olup boy ortalaması 164,4±6,0 cm, kilo ortalaması 65,2±12,0 kg'dir. Kadınların %61,9'u üniversite/yüksekokul mezunu, %50,6'sı çalışan, %45,8'i çalışmayan ve %3,6'sı emeklidir. Katılımcıların %58,1'inin geliri giderine denktir. Sigara kullanım oranı %36,9, alkol kullanım oranı %30,8'dir. Kronik hastalık bildirmeyenlerin oranı %78,1'dir. Katılımcıların %65,8'i daha önce gebelik geçirmiştir; bu grupta ortalama gebelik sayısı 2,19±1,14'tür. Geçerli yanıtlara göre gebeliklerin %75,5'i planlıdır. Buna karşın daha önce gebelik geçirenler arasında gebelik öncesi danışmanlık alma oranı %21,1'dir. Prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlık kavramını“biliyorum”diyenlerin oranı %32,2'dir. Bilgi alt boyutlarında sigarayı bırakma gerekliliği (%91,4), yeterli-dengeli beslenme ve düzenli egzersiz (%90,0), alkol bırakma (%76,1), D vitamini ve demir depolarının yeterliliği (%74,7) ve folik asit desteği (%68,6) başlıklarında bilgi düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Buna karşılık VKİ'nin ideal aralıkta olması (%41,9), gebelik öncesi yapılması gereken aşılar (%53,9), bulaşıcı enfeksiyonlara yönelik tarama ve danışmanlık (%48,6) ve SMA tarama testinin aile hekimliğinde yapılabileceği bilgisi (%49,2) daha düşüktür. Katılımcıların %70,3'ü gelecekte gebelik öncesi danışmanlık almak istediğini belirtmiş, danışmanlıkta en sık kadın doğum uzmanını (%63,6), ikinci sırada aile hekimini (%28,9) tercih etmiştir. Yaş grubu ve eğitim düzeyi ile bazı bilgi maddeleri ve başvuru davranışları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca çalışma durumu ve alkol kullanımı ile bazı bilgi ve danışmanlıkla ilişkili değişkenler arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sigara kullanımı ile incelenen değişkenler arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sosyoekonomik durum ile ise yalnızca aile hekimine başvuru sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuçlar: Çalışma bulguları, üreme çağındaki kadınlarda prekonsepsiyonel bakımın bazı bileşenlerine ilişkin bilginin belirli başlıklarda yüksek olabildiğini, ancak kavramsal farkındalık, gebelik öncesi danışmanlık alma deneyimi ve birinci basamakta sunulan tarama/hizmetlere ilişkin bilginin sınırlı kaldığını göstermektedir. Danışmanlık alma isteğinin yüksek olması, aile hekimliği ortamında prekonsepsiyonel bakımın rutin izlemlere entegre edilmesi, standart danışmanlık içeriklerinin oluşturulması ve özellikle VKİ yönetimi, aşılar, enfeksiyon ve genetik taramalar ile ilaç/bitkisel ürün kullanımı gibi alanlarda hedefli bilgilendirmenin güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the knowledge levels of women aged 18–49 years who applied to a training family health center in İzmir province regarding pre-pregnancy care and counseling, their previous experiences of receiving pre-pregnancy counseling, and their future tendency to seek counseling. In addition, it was aimed to determine the relationships between variables such as age, education level, employment status, socioeconomic status, smoking and alcohol use, pregnancy history, and prior awareness of the concept of preconception care, and knowledge level and health care-seeking behaviors. Methods: This cross-sectional study was conducted with 360 women who applied to the family health center and agreed to participate. A structured questionnaire was used as the data collection tool, questioning participants' sociodemographic characteristics, general health and lifestyle information, pregnancy history, knowledge level regarding preconception care components, and attitudes toward receiving counseling. Data were summarized using descriptive statistics, and relationships between categorical variables were evaluated using Pearson's chi-square test or Fisher's exact test when appropriate. In tables with significant results, cell-level differences were examined using adjusted standardized residuals, and Šidák correction was applied in post-hoc evaluations. Results: The mean age of the participants was 35.1±8.1 years, the mean height was 164.4±6.0 cm, and the mean weight was 65.2±12.0 kg. Of the women, 61.9% were university/college graduates, 50.6% were employed, 45.8% were unemployed, and 3.6% were retired. The income of 58.1% of the participants was equal to their expenses. The smoking rate was 36.9%, and the alcohol use rate was 30.8%. The proportion of participants reporting no chronic disease was 78.1%. A total of 65.8% of the participants had experienced pregnancy previously; in this group, the mean number of pregnancies was 2.19±1.14. According to valid responses, 75.5% of pregnancies were planned. However, among those who had previously been pregnant, the rate of receiving pre-pregnancy counseling was 21.1%. The proportion of participants who stated that they“know”the concept of preconception care and counseling was 32.2%. In the knowledge sub-dimensions, knowledge levels were higher for the need to quit smoking (91.4%), adequate-balanced nutrition and regular exercise (90.0%), quitting alcohol (76.1%), adequacy of vitamin D and iron stores (74.7%), and folic acid supplementation (68.6%). In contrast, knowledge was lower for maintaining BMI within the ideal range (41.9%), vaccinations required before pregnancy (53.9%), screening and counseling for infectious diseases (48.6%), and the knowledge that SMA screening can be performed in family medicine (49.2%). A total of 70.3% of the participants stated that they would like to receive pre-pregnancy counseling in the future, and they most frequently preferred an obstetrician-gynecologist (63.6%), followed by a family physician (28.9%). Significant relationships were found between age group and education level and some knowledge items and health care-seeking behaviors. In addition, significant relationships were found between employment status and alcohol use and some knowledge and counseling-related variables. No significant relationship was found between smoking status and the variables examined. For socioeconomic status, a significant relationship was found only with the frequency of visits to the family physician. Conclusion: The findings of the study show that while knowledge regarding some components of preconception care among women of reproductive age may be high in certain topics, conceptual awareness, experience of receiving pre-pregnancy counseling, and knowledge regarding screening/services offered in primary care remain limited. The high willingness to receive counseling indicates the need to integrate preconception care into routine follow-ups in family medicine settings, to create standardized counseling content, and to strengthen targeted information especially in areas such as BMI management, vaccinations, infection and genetic screenings, and the use of medications/herbal products.
Benzer Tezler
- Tokat ili turhal ilçesi kat kasabası aile sağlığı merkezine başvuran fertil dönemdeki kadınların prekonsepsiyonel bilgi ve tutumlarının incelenmesi
Examination of the preconceptional knowledge and attitudes of women in the fertile period applying to the family health center in kat town of turhal district in tokat province
RÜVEYDE DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EbelikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÖCALAN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL