Birinci Dünya Savaşında Türk askeri kıyafet ve teçhizatı
Turkish military clothing and equipment in World War I
- Tez No: 1003992
- Danışmanlar: PROF. DR. REYHAN KÖRPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: I. Dünya Savaşı, Askerî Kıyafet, Üniforma, Teçhizat, Osmanlı Devleti, World War I, Clothing, Uniform, Ottoman Empire
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Osmanlı Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞINDA TÜRK ASKERİ KIYAFET VE TEÇHİZATI Seyit Ahmet SILAY Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Osmanlı Arkeolojisi Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Reyhan KÖRPE 22/01/2026, 73 Bu tez çalışmasında I. Dünya Savaşı (1914-1918) boyunca Osmanlı kara, deniz ve unsurlarının askeri kıyafetleri ile teçhizatları ele alınmıştır. Osmanlı'da askeri kıyafetlerinin ve teçhizatın zaman içindeki değişimi, yapılan reformlarla bağlantılı gelişmiştir. Nitekim III. Selim (1789-1807) ile Osmanlı ordusunda başlayan modernleşme II. Mahmud'un (1808-1839) Yeniçerileri kaldırıp (1826) Asâkîr-i Mansûre-i Muhammediye ordusunu kurması ile yeni bir döneme girmiştir. Onun Avrupaî tarzda başlattığı modernleşme süreci Abdülmecid (1839-1861), Abdülaziz (1861-1876) ve II. Abdülhamid (1876-1909) dönemlerinde devam etmiştir. Özellikle II. Abdülhamid, takip ettiği denge politikasının da bir sonucu olarak bahriyeyi İngiliz, kara birliklerini Alman ıslah heyetlerine teslim etmiştir. II. Meşrutiyet (24 Temmuz 1908), Osmanlı Devleti'nin siyasi ve içtimaî yapısında olduğu gibi askerî yapısında da değişikliklere neden olmuştur. Bu yeni dönemde eskiye dair birçok uygulama ya kaldırılmış ya da ıslah cihetine gidilmiştir. Bu süreçte ordu birliklerin kuruluşları yeniden düzenlenirken, Elbise-i Askerîde (üniforma, askerî kıyafet) köklü değişiklikler olmuştur. İlk olarak piyadenin (kara birliklerinin) kıyafeti Elbise-i Askerîye Nizamnâmesi (18 Haziran 1909) ile yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyi Bahriye-i Şâhâne Zâbitânının Elbise-i Resmîye Nizamnâmesi (22 Haziran 1909) takip etmiştir. Bu temel değişikliklerden sonra özellikle Balkan Savaşları (1912-1913) ve I. Dünya Harbi'nin getirdiği zorunluluklar kıyafetleri beraberinde getirmiştir. İlk olarak setre uygulaması tümü ile uygulamadan kaldırılarak tek tip kıyafet uygulamasına geçilmiştir. Harple birlikte askerî sınıfları gösteren yaka renkleri yakanın alt kısmında ince bir zıh şeklinde gösterilmiştir. Fes yerine kara birliklerinde kalpak (ya da Enveriye) ve bahriyede Cemaliye adı verilen serpuşlar kullanılmaya başlanmıştır.
Özet (Çeviri)
TURKISH MILITARY CLOTHING AND EQUIPMENT IN WORLD WAR I Seyit Ahmet SİLAY Çanakkale Onsekiz Mart University School of Graduate Studies Department of Ottoman Archaeology Advisor: Prof. Dr. Reyhan KORPE 22/01/2026, 73 The modernization of the Ottoman army during the reign of Selim III (1789–1807), entered a new phase when Mahmud II (1808-1839) abolished the Janissary Corps (1826) and established the Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye. The modernization process, initiated in a European style by Mahmud II, continued throughout the reigns of Abdulmecid (1839–1861), Abdulaziz (1861–1876), and Abdulhamid II (1876-1909). Especially Abdulhamid II, as a result of the balance policy he pursued, entrusted the navy to British military missions and the land forces to German advisory groups. The Second Constitutional Period (24 July 1908) brought profound changes to the political and social structure of the Ottoman Empire, as well as to its military organization. In this new period, many old practices were either abolished or reformed. The Ottoman army was also affected by this process; as the structure of the units was reorganized, significant changes were made in military uniforms (Elbise-i Askerîye). The first of these changes was the reorganization of the uniforms of the infantry (land forces) with the Regulation on Military Dress (Elbise-i Askerîye Nizamnâmesi) issued on 18 June 1909. This was followed by the Regulation on the Official Dress of the Imperial Navy Officers issued on 22 June 1909. After these initial changes, the necessities imposed by the Balkan Wars and the First World War required smaller yet significant modifications to the uniforms. Furthermore, the combat conditions of World War I, especially the security concerns of officers on the front lines, made certain changes in uniforms unavoidable. This study seeks to present these changes comparatively through relevant archival documents, regulations, and photographs.
Benzer Tezler
- The evaluation of Turkish textiles and ready made sector as of today
Türk tekstil ve hazır giyim sanayinin bugün itibari ile değerlendirilmesi
MUSTAFA TARIK BOZBEY
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Endüstri Ürünleri TasarımıAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET FAZIL ÖZSOYLU
- Birinci Dünya Savaşında Galiçya Cephesi'nde Türk kuvvetlerinin faaliyetleri
In the first word in Galiçya front Turkish forces activities
VELİ VEHBİ BARDAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk İnkılap TarihiAfyon Kocatepe ÜniversitesiGenel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURAN AKKOYUN
- Bulgar kaynaklarına göre Birinci Dünya Savaşında Bulgaristan ve Türk-Bulgar ilişkileri
Bulgaria and Turkish-Bulgarian relations in the World War I according to the Bulgarian resources
ÖKKEŞ NARİNÇ
- Birinci Dünya Savaşı'nda Yıldırım Ordular Grubu
Urgent Armies Group in Word War I
MEHMET FATİH TARIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
TarihMustafa Kemal ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÇOLAK
- İkinci Dünya Savaşı'nda Türk ordusu: Aktif tarafsızlık siyaseti çerçevesinde askerî hazırlıklar
Turkish army in World War II: Military readiness in frame of active neutrality
SABİT ÇETİN
Doktora
Türkçe
2014
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMUÇİN F.ERTAN