Düzenli ve düzensiz göçün temel makroekonomik değişkenlerle ilişkisi: Türkiye örneği (1998-2024)
Analysis of the relationship between regular and irregular migration and major macroeconomic indicators: The case of Turkey (1998-2024)
- Tez No: 1003907
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER YALÇINKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Politikası Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkelerin ekonomik ve sosyal yapısını doğrudan şekillendiren temel dinamiklerden biri olan göç, yalnızca nüfus hareketliliğiyle sınırlı olmayan çok boyutlu bir olguyu temsil etmektedir. Göç akımları, ekonomik büyüme, işsizlik ve enflasyon şeklindeki temel makroekonomik göstergeler üzerinde belirleyici rol oynayarak, ülkelerin işgücü piyasası ve üretim kapasitesini şekillendirmektedir. Bununla birlikte göçün düzenli veya düzensiz olarak gerçekleşmesi, diğer bir deyişle göçün niteliği, bu etkilerin yönünü ve şiddetini değiştirebilmektedir. Bu doğrultuda çalışma, Türkiye'de göç ile temel makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemekte ve göç hareketlerinin ilgili değişkenler üzerindeki nedensellik yapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Zaman serisi analiz tekniklerinden yararlanılması, göçün ekonomik sistemle kurduğu etkileşimin daha bütüncül bir biçimde değerlendirilmesine olanak tanımakta ve göç olgusunun makroekonomik yapıya yansıyan etkilerinin sistematik olarak analiz edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu amaçla Türkiye ekonomisi için 1998–2024 dönemini kapsayan veriler kullanılarak düzenli ve düzensiz göçün temel makroekonomik değişkenlerle olan nedensellik ilişkileri, Toda–Yamamoto ile Fourier Toda–Yamamoto testleri aracılığıyla analiz edilmektedir. Çalışma sonucunda uygulanan Toda–Yamamoto ve Fourier Toda–Yamamoto testleri, düzenli göç ile temel makroekonomik değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir nedensellik ilişkisinin bulunmadığını göstermiştir. Buna karşılık düzensiz göçten ekonomik büyüme ve işsizlik oranına doğru tek yönlü ve anlamlı nedensellik ilişkilerinin mevcut olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca işsizlikten düzensiz göçe yönelik bir geri besleme mekanizmasının tespit edilmiş olması, işgücü piyasası koşullarının düzensiz göç akımları üzerinde belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Ekonomik büyümeden düzensiz göçe doğru bir nedensellik ilişkisinin belirlenmemiş olması ise yapının asimetrik karakterini doğrulamıştır. Enflasyon değişkeni açısından ise hem düzenli hem de düzensiz göç için anlamlı bir nedensellik ilişkisi belirlenememiştir. Bu bulgular, düzenli göçün ekonomik katkısını artırmak için işgücü entegrasyonu, mesleki beceri geliştirme ve dijital altyapılar aracılığıyla göçmenlerin üretim sektörleriyle esnek bir şekilde eşleştirilmesinin gerekliliğini göstermektedir. Düzensiz göçün işsizlik üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamak amacıyla sınır hareketlerinin dijital olarak izlenmesi, kayıt dışı istihdamın azaltılması, göçmenlerin kayıtlı üretime yönlendirilmesi ve işgücü dönüşüm programlarının uygulanmasının önem taşıdığına işaret etmektedir. Ayrıca çalışma izni süreçlerinin sadeleştirilmesi, geçici istihdam modelleri ve sosyal güvenlik entegrasyonu, büyüme üzerindeki olumlu etkinin korunmasına ve işgücü piyasasındaki kırılganlıkların azaltılmasına katkı sunabilmektedir. Bu çerçevede, göç politikalarının veri temelli bir yaklaşımla, kurumsal koordinasyonu güçlendirecek şekilde ve ekonomik sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu olarak tasarlanması; aynı zamanda makroekonomik istikrarı destekleyebilecek bütüncül bir politika bileşimine dönüştürülmesi önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Migration is one of the core forces shaping countries' economic and social structures and represents a multidimensional phenomenon that extends beyond the movement of people. Migration flows influence key macroeconomic indicators – such as economic growth, unemployment, and inflation – and affect labor markets and production capacity. The nature of migration, whether regular or irregular, can alter both the direction and the intensity of these effects. Against this background, the study empirically investigates the relationship between migration and major macroeconomic variables in Türkiye and aims to identify the causal mechanisms linking migration movements to these variables. Using time series methods allows for a more integrated assessment of how migration interacts with the economic system and provides a systematic examination of its macroeconomic implications. To this end, the study analyzes causality between regular and irregular migration and key macroeconomic indicators for the 1998–2024 period using the Toda–Yamamoto and Fourier Toda–Yamamoto tests. The results show no statistically significant causal link between regular migration and the main macroeconomic variables. By contrast, irregular migration exhibits a one-way causal effect on economic growth and the unemployment rate. A feedback mechanism from unemployment to irregular migration is also identified, indicating that labor market conditions play an important role in shaping irregular migration flows. No causal relationship is found from economic growth to irregular migration, suggesting an asymmetric structure. For inflation, the analysis does not detect any significant causal effect for either regular or irregular migration. These findings point to the need to strengthen the economic contribution of regular migration through labor market integration, vocational skill development, and flexible matching of migrants with production sectors using digital tools. To mitigate the negative impact of irregular migration on unemployment, it is important to improve digital monitoring of border movements, reduce informal employment, encourage migrants' participation in registered production, and adopt labor market transition programs. Simplifying work-permit procedures, expanding temporary employment models, and improving social-security integration may help preserve the positive contribution to growth while reducing labor-market vulnerabilities. Overall, migration policies should be grounded in data, supported by effective institutional coordination, aligned with economic sustainability goals, and integrated into a broader policy mix that enhances macroeconomic stability.
Benzer Tezler
- Peyzaj düzenleme çalışmalarında kullanılan ve kullanılmaya uygun çeşitli taşların özellikleri ile İzmir ve yakın çevresinde bunlara ilişkin kaynaklar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
E. VECDİ KÜÇÜKERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Özel düzenlenmiş plyometrik antrenmanların genç basketbolcuların anaerobik güç performansına etkisi
Effects of regular specific plyometric training on anaerobic power of young basketball players
YÜKSEL SAVUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET KUTLU