Fahreddin Râzî düşüncesinde kötülük problemi
The problem of evil in Fakhr al-Dīn al-Rāzī's thought
- Tez No: 1003625
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN AKKANAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Fahreddin Râzî, Kötülük Problemi, Teodise, İlahi Sıfatlar, Özgürlük, Fahreddin er-Razi, Fakhr al-Dīn al-Rāzī, Problem of Evil, Theodicy, Divine Attributes, Freedom
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın konusu Fahreddin Râzî'nin düşünce sisteminde kötülük kavramının nasıl ele alındığı ve Tanrı-evren ilişkisinde kötülük olgusunun nasıl konumlandırıldığıdır. Felsefe tarihi boyunca pek çok düşünür tarafından kötülüğün ontolojik kaynağı sorgulanmış, yeryüzünde gerçekleşen tüm acı, zulüm ve ızdırapların temel sebebine dair farklı görüşler ileri sürülmüştür. Tanrı'yı dünya üzerinde gerçekleşen tüm kötülüklerin müsebbibi olarak gören kimi düşünürler, farklı delillendirmelerle kötülük problemini Tanrı'nın var olduğuna dair bir antitez olarak savunmuşlar, bazı düşünürler ise bu problem karşısında Tanrı'nın adaletini vurgulayarak çeşitli teodiseler geliştirmişlerdir. Çalışmanın içeriği felsefe tarihinde süregelen bu tartışmaları ortaya koyarak Fahreddin Râzî'nin kötülük meselesiyle ilgili, farklı eserlerinde belirtmiş olduğu görüşlerini derli toplu bir şekilde sunmaktır. Râzî, Eş'arî kelamının klasik dönemdeki en güçlü temsilcisi olarak bu problemi Tanrı'nın sıfatları bağlamında ele almış ve dünya üzerinde gerçekleşmekte olan kötülüklerin ilahî planda barındırdığı sebeplerin insan algısının yetersizliği nedeniyle keşfedilemeyebileceğini, Tanrı'nın kudretinin mutlaklığı bağlamında O'nun fiillerinin insan tarafından sorgulanmasının mümkün olmadığını savunmuştur. Tezin amacı bu kapsamda Râzî'nin kötülük olgusu etrafında üretmiş olduğu fikirleri inceleyerek, ileri sürmüş olduğu tezlerin günümüz dünyasında üretilebilecek teodiselerle ilişkisini ortaya koymak ve aynı zamanda literatürde Râzî'nin felsefi görüşlerine ilişkin var olan boşluğun doldurulmasına katkı sunmaktır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the concept of evil is treated within Fakhr al-Dīn al-Rāzī's thought system and how the phenomenon of evil is positioned in the God–world relationship. Throughout the history of philosophy, many thinkers have questioned the source of evil and proposed differing views regarding the agent or cause responsible for all suffering, oppression, and anguish in the world. Some thinkers, regarding God as the cause of all evils on earth, have advanced the problem of evil as an antithesis to God's existence through various arguments, while others have defended divine justice and developed diverse theodicies. The aim of this study is to present these discussions and to compile al-Rāzī's views on the problem of evil as expressed across his various works. As the strongest representative of classical Ashʿarī kalām, al-Rāzī approaches this issue within the framework of the divine attributes and maintains that all divine acts are necessarily grounded in wisdom. He argues that the wisdom contained in worldly evils may remain undiscovered due to the limits of human perception, and that God's acts cannot be questioned in light of His absolute power. Accordingly, the purpose of this study is to present al-Rāzī's views concerning the phenomenon of evil, to demonstrate the relationship between his arguments and theodicies that may be developed in the contemporary world, and to contribute to filling the existing gap in the literature regarding the philosophical dimensions of al-Rāzī's thought.
Benzer Tezler
- Fahreddin Razi'nin düşüncesinde Eflatuncu ideler
Theory of ideas in Fahreddin Razi's thought
KÜBRA ŞENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN KUTLUER
- Fahreddin er-Râzî düşüncesinde imkan: Fâil-i Muhtâr nazariyesinin modalite ve doğa felsefesindeki tazammunları
Possibility in Fakhr al-dīn al-Rāzī's philosophy: The implications of the theory of god as free-choosing agent on modalities and philosophy of nature
KÜBRA SÜMEYYE BAHÇİ
- Fahreddin er-Râzî düşüncesinde bilinç
Consciousness in Fakhr al-Dīn al-Rāzī's thought
SULTAN ALTUNTAŞ
Doktora
Türkçe
2025
FelsefeMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER TÜRKER
- Fahreddin er-Râzî düşüncesinde insan fiili
The human act in the thought of fakhr al-dīn al-Rāzī
TUĞBA DUMANGÖZ
Doktora
Türkçe
2025
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KELPETİN ARPAGUŞ
- Fahreddin Er-Râzî'nin usûl düşüncesinde umûm lafızların mahiyeti (El-Mahsûl örneği)
The essence of umum expressions in Fakhr Al-Din Al-Razi's fiqh methodology (Within the framework of Al-Mahsul)
İMAM RABBANİ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZEL