Uluslararası gelişmeler ve bölgesel olaylar ekseninde Rusya Federasyonu-Azerbaycan ilişkilerinin dönüşümü (2003-2025)
The evolution of Russian-Azerbaijani relations in the context of international developments and regional events (2003–2025)
- Tez No: 1002448
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ASKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Belirtilmemiş.
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2003-2025 döneminde Rusya Federasyonu ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerin uluslararası sistemdeki yapısal dönüşümler ve bölgesel gelişmeler ekseninde geçirdiği siyasal, stratejik ve jeopolitik değişimi analiz etmektedir. İki ülke arasındaki ilişkiler yalnızca ikili diplomasi bağlamında değil; küresel güç mücadelesi, bölgesel güvenlik mimarisi, enerji jeopolitiği ve uluslararası hukukun temel ilkeleri çerçevesinde çok katmanlı bir perspektifle değerlendirilmektedir. Kuramsal çerçeve olarak Mackinder'ın Heartland, Spykman'ın Rimland ve Mahan'ın deniz egemenliği teorileri; Gramsci'nin hegemonya kavramı; toprak bütünlüğü ile kendi kaderini tayin hakkına ilişkin uluslararası hukuk ilkeleri ve stratejik ortaklık kavramından yararlanılmaktadır. Bu bağlamda Rusya'nın“Yakın Çevre”politikası ile Azerbaycan'ın Haydar ve İlham Aliyev dönemlerinde egemenlik, toprak bütünlüğü ve stratejik özerklik temelinde şekillenen çok yönlü dış politika yaklaşımı arasındaki etkileşim incelenmektedir. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada Türkçe, Rusça, Azerbaycan Türkçesi ve İngilizce kaynaklara dayalı kapsamlı bir literatür taraması yapılmış; resmi belgeler, ikili anlaşmalar ve diplomatik açıklamalar içerik ve söylem analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Karabağ savaşları, Hazar'ın hukuki statüsü, enerji diplomasisi, bölgesel örgütlenmeler ve 2024 AZAL uçak kazasının ilişkilere yansımaları başlıca inceleme konuları arasında yer almaktadır. Bulgular, Rusya-Azerbaycan ilişkilerinin tek yönlü bağımlılık ya da sürekli çatışma modeliyle açıklanamayacağını; iş birliği, rekabet ve karşılıklı bağımlılığı eş zamanlı barındıran pragmatik ve çok boyutlu bir stratejik ortaklık formuna evrildiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the political, strategic, and geopolitical transformation of relations between the Russian Federation and the Republic of Azerbaijan during the 2003–2025 period, within the context of structural shifts in the international system and regional developments. The relations between the two countries are examined not merely through the lens of bilateral diplomacy, but through a multi-layered perspective encompassing global power competition, regional security architecture, energy geopolitics, and the fundamental principles of international law. The theoretical framework draws on Mackinder's Heartland theory, Spykman's Rimland theory, and Mahan's sea power theory, alongside Gramsci's concept of hegemony, international law principles pertaining to territorial integrity and self-determination, and the concept of strategic partnership. In this context, the study examines the interaction between Russia's“Near Abroad”policy and Azerbaijan's multi-vector foreign policy approach, shaped under Heydar and Ilham Aliyev on the foundations of sovereignty, territorial integrity, and strategic autonomy. Adopting a qualitative research design, the study conducts a comprehensive literature review drawing on Turkish, Russian, Azerbaijani, and English sources; official documents, bilateral agreements, and diplomatic statements are evaluated through content and discourse analysis. The Karabakh wars, the legal status of the Caspian Sea, energy diplomacy, regional organizations, and the repercussions of the 2024 AZAL aircraft incident on bilateral relations are among the principal subjects of inquiry. The findings reveal that Russia-Azerbaijan relations cannot be explained through a model of unilateral dependency or persistent conflict; rather, they have evolved into a pragmatic and multi-dimensional strategic partnership that simultaneously accommodates cooperation, competition, and mutual interdependence.
Benzer Tezler
- Rusya Federasyonu'nun Transkafkasya'ya yönelik dış politikasının Türkiye'ye etkileri
The effects of Russian Federation's foreign policy regarding Transcaucasus to Turkey
AHMET SAPMAZ
- Rusya federasyonu'nun Transkafkasya'ya yönelik dış politikasının Türkiye'ye etkileri
The effects of Russian Federation's foreign policy regarding transcaucasus to Turkey
AHMET SAPMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Uluslararası İlişkilerHarp Akademileri KomutanlığıStrateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET GÜNER SAYAR
- Uluslararası sistem teorisi açısından 1947-1972 Hindistan-Pakistan çatışmasına bir yaklaşım
Başlık çevirisi yok
C. TAYYAR ARI
- Bretton Woods'un çöküşünden sonra uluslararası para sistemi arayışları
Başlık çevirisi yok
NACİ KARADUMAN