Hemşirelerde uyku, depresyon ve anksiyete düzeylerinin dikkat ve yürütücü işlevler ile ilişkisi
The relationship of sleep, depression and anxiety levels with attention and executive functions in nurses
- Tez No: 1002095
- Danışmanlar: PROF. DR. BARIŞ METİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nöroloji, Psikoloji, Neurology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Nurses, Sleep Quality, Depression, Anxiety, Attention, Executive Functions, Shift work
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
HEMŞİRELERDE UYKU, DEPRESYON VE ANKSİYETE DÜZEYLERİNİN DİKKAT VE YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER İLE İLİŞKİSİ İş ortamı, çalışanların yaşamında önemli bir yere sahiptir ve bireyler günün büyük bir bölümünü bu ortamda geçirmektedir. Modern toplumda küreselleşme ve endüstrileşmenin etkisiyle özellikle sağlık hizmetleri gibi alanlarda vardiyalı çalışma sistemi yaygınlaşmış; bu durum çalışanların biyolojik, fiziksel ve psikososyal gereksinimleri üzerinde önemli etkiler yaratmıştır. Hemşirelik mesleği, vardiyalı çalışma düzeni, yoğun iş yükü ve yüksek sorumluluk düzeyi nedeniyle uyku düzeninin bozulması, psikolojik sorunlar ve bilişsel performans düşüşü açısından riskli meslek grupları arasında yer almaktadır. Vardiyalı çalışma ile sirkadiyen ritmin bozulması; uyku kalitesinde azalma, yorgunluk artışı, dikkat dağınıklığı, anksiyete ve depresyon gibi ruhsal sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma, hemşirelerde uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile dikkat ve yürütücü işlevler arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada katılımcıların uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), depresyon ve anksiyete düzeyleri Beck Depresyon ve Beck Anksiyete Ölçekleri ile değerlendirilmiş; dikkat ve motor performans göstergeleri bilgisayar üzerinden Go/No-Go Task - Yap/Yapma Görevi aracılığıyla ölçülmüştür. Elde edilen veriler korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre Beck Depresyon ve Beck Anksiyete puanları arasında güçlü ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Benzer şekilde depresyon ve anksiyete düzeyleri arttıkça uyku kalitesinin bozulduğu, Beck Depresyon ve Beck Anksiyete ölçekleri ile PUKİ puanları arasında güçlü pozitif korelasyonlar bulunduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, hemşirelerde ruhsal belirtiler ile öznel uyku kalitesi arasında yakın bir etkileşim olduğunu göstermektedir. Ayrıca motor performansı temsil eden basma süresi ile bilişsel yük göstergesi olan NO GO HATASI puanı arasında anlamlı ve güçlü bir ilişki bulunmuş; bilişsel yük arttıkça tepki süresinin uzadığı saptanmıştır. Haftalık çalışma süresi ile basma süresi arasında zayıf düzeyde bir ilişki belirlenmiş olmakla birlikte, bu bulgunun uzun vadede artan iş yükünün performans üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine işaret ettiği düşünülmektedir. Genel olarak elde edilen bulgular, hemşirelerde uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete gibi psikolojik değişkenlerin dikkat, yürütücü işlevler ve motor performans üzerinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, vardiyalı çalışma düzenine sahip hemşirelerde uyku ve ruhsal sağlığın korunmasına yönelik müdahalelerin hem bireysel iyi oluş hem de hasta güvenliği açısından kritik önem taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The work environment occupies an important place in employees' lives, as individuals spend a large portion of their day in this setting. In modern society, with the effects of globalization and industrialization, shift work systems have become increasingly common, particularly in fields such as healthcare. This working arrangement has significant impacts on employees' biological, physical, and psychosocial needs. Nursing is considered one of the high-risk professions in terms of sleep disturbances, psychological problems, and declines in cognitive performance due to shift work schedules, heavy workloads, and high levels of responsibility. Disruption of circadian rhythms associated with shift work may lead to decreased sleep quality, increased fatigue, impaired attention, and the emergence of psychological problems such as anxiety and depression. This study was conducted to examine the relationship between sleep quality, depression and anxiety levels, and attention and executive functions among nurses. In the study, participants' sleep quality was assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), while depression and anxiety levels were evaluated using the Beck Depression Inventory and the Beck Anxiety Inventory. Attention and motor performance indicators were measured through cognitive tests. The obtained data were analyzed using correlation analyses. According to the study findings, a strong and statistically significant positive correlation was found between Beck Depression and Beck Anxiety scores. Similarly, as depression and anxiety levels increased, sleep quality deteriorated, and strong positive correlations were observed between Beck Depression, Beck Anxiety, and PSQI scores. These results indicate a close interaction between psychological symptoms and subjective sleep quality among nurses. In addition, a significant and strong relationship was found between reaction time, representing motor performance, and the No-Go error score, which reflects cognitive load; as cognitive load increased, reaction time was prolonged. Although a weak relationship was observed between weekly working hours and reaction time, this finding suggests that increased workload may negatively affect performance in the long term. Overall, the findings demonstrate that psychological variables such as sleep quality, depression, and anxiety play a significant role in attention, executive functions, and motor performance among nurses. These results highlight the critical importance of interventions aimed at protecting sleep and mental health in nurses working in shift systems, both for individual well-being and patient safety.
Benzer Tezler
- Hasta refakatçilerinin hastanede yaptıkları uygulamalar ve hastane ortamından etkilenme durumları
Performances of the patient relatives in the hospital and the affections from the hospital environment
NERİMAN ELİBOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELMA DOĞAN
- Hemşirelerde uyku kalitesi ile genel ruhsal durum ve depresyon düzeyi arasındaki ilişki
The relationship of sleep quality with general mental status and depression level in nurses
ABDULLAH ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÖZBAŞ GENÇARSLAN
- Kadın hemşirelerde vardiyalı çalışmanın D vitamini düzeylerine, gündüz uykululuk haline ve anksiyete semptom düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of shift work on vitamin D levels, daytime sleepiness, and anxiety symptoms in female nurses
İBRAHİM SAFA KARCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- ICD takılan hastaların uyku sorunları, şok ağrısı ve şok anksiyetesinin belirlenmesi
Identification of sleep problems, shock pain and shock anxiety of the patients with İCD implantation
ESRA SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAmasya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM TOPBAŞ
- Elazığ İl merkezinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının anksiyete düzeyleri
Anxiety levels of health workers who work in family health centers located in the center of Elazığ
SİBEL KARAASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Halk SağlığıFırat ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN ERHAN DEVECİ