Tip 1 diyabetli çocukların okulda diyabet yönetimi ile ilgili yaşadığı güçlükler ve sağlıkla ilgili yaşam kaliteleri
Challenges faced by children with Type 1 diabetes in managing diabetes at school and their health-related quality of life
- Tez No: 1001892
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜLFİYE ÇELİKKALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, çocuk, okul, yaşam kalitesi, KIDSCREEN-27, Diabetes mellitus-tip 1, Type 1 diabetes, child, school, quality of life, KIDSCREEN-27, Diabetes mellitus-type 1
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Tip 1 Diyabetli Çocukların Okulda Diyabet Yönetimi İle İlgili Yaşadığı Güçlükler ve Sağlıkla İlgili Yaşam Kaliteleri”Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2025. Giriş ve Amaç: Bu çalışma, Tip 1 diyabetli çocukların okul yaşantısında karşılaştıkları sorunları ve bu sorunların sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipteki araştırma, 20 Mayıs–30 Kasım 2024 tarihleri arasında Edirne il merkezinde Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini polikliniğe kayıtlı, en az altı aydır Tip 1 diyabet tanısı olan 7–18 yaş arası 394 çocuk ve ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini çalışmaya katılmayı kabul eden 153 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan tanımlayıcı bilgi formu (16 soru), okulda diyabet deneyimlerini içeren formu (20 soru) ve Çocukların Sağlıkla İlgili Yaşam kaliteleri Ölçeği - KIDSCREEN-27 ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların yaş ortalaması 12,58 ± 3,03 yıl olup % 51'i erkektir. Çocukların diyabet tanı süresi ortalama 4,38 ± 3,44 yıl olduğu, % 99,3'ünün günlük insülin uygulaması yaptığı ve % 77,8'inin sürecinin düzenli ve kontrol altında olduğunu belirlenmiştir. Ebeveynlerin %67,3'ü diyabet eğitimi hakkında bilgiye sahip olduklarını ve % 19,6'sı çocuklarının hastalığı nedeniyle okulda sorun yaşadıklarını bildirmişlerdir. En fazla sorun yaşanan sorunun okulda beslenme ve insülün uygulamaları ile ilgili olduğu saptanmıştır. Çocukların eğitim gördükleri okulların yalnızca %11,1'inde bir sağlık hizmet birimi bulunduğu belirlenmiştir. Katılımcıların en sık dile getirdiği öneri ise okullarda mutlaka bir sağlık birimi ve sağlık çalışanının bulunması gerektiğidir. Çalışmada KIDSCREEN-27 ölçeği toplam puanı genel olarak iyi düzeyde olmakla birlikte, okul ve sosyal işlev alt boyutlarında daha düşük puanlar saptanmıştır. Erkek çocukların bedensel aktivite, sağlık ve genel duygulanım alt boyutlarında; kız çocukların ise okul ve öğrenme alt boyutunda daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir. Yaş arttıkça ve hastalık süresi uzadıkça yaşam kalitesi puanlarının azaldığı saptanmıştır. Çok değişkenli lineer regresyon modelinde; yaş, düzenli doktor kontrolü, spor aktivitelerine katılım, ailenin diyabet bilgisi gibi bazı bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken KIDSCREEN-27 toplam puanı açıklama gücü % 18,2 bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Tip 1 diyabetli çocuklar okul ortamında çeşitli güçlüklerle karşılaşmakta ve yaşam kaliteleri özellikle okul ve sosyal alanlarda olumsuz etkilenmektedir. Bulgular, okullarda diyabetli çocuklara yönelik sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, okul hemşiresi istihdamı ve ebeveyn eğitimlerinin artırılmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
“Challenges Faced By Children With Type 1 Diabetes İn Managing Diabetes At School And Their Health-Related Quality Of Life”Trakya University Health Sciences Institute, Department of Public Health, Master Thesis, Edirne, 2025. Background and Aim: This study aimed to evaluate the problems experienced by children with Type 1 diabetes in their school life and to examine the effects of these problems on their health-related quality of life. This cross-sectional study was conducted between May 20 and November 30, 2024, at the Pediatric Endocrinology Clinic of Trakya University Health Research and Application Center in Edirne. The study population consisted of 394 children aged 7–18 years who had been diagnosed with Type 1 diabetes for at least six months and their parents, and the study sample included 153 parents who agreed to participate. Data were collected through face-to-face interviews using a 16-item descriptive information form, a 20-item form assessing diabetes-related experiences at school, and the KIDSCREEN-27 scale. Material and Methods: The mean age of the participating children was 12.58 ± 3.03 years, and 51% were boys. The mean duration of diabetes was 4.38 ± 3.44 years. Nearly all children (99.3%) reported administering insulin daily, and 77.8% stated that their diabetes management was regular and under control. Additionally, 67.3% of parents reported having knowledge about diabetes education. A total of 19.6% of the children experienced diabetes-related problems at school, with the most common issues involving nutrition at school and insulin administration. Only 11.1% of the schools had a designated health service unit, and the most frequently expressed recommendation by parents was the establishment of a health unit or presence of a healthcare professional within schools. Results: According to the findings, students reported feeling uncomfortable and hesitant when administering insulin in crowded environments. The mean total KIDSCREEN-27 score indicated a generally good level of quality of life (50.59 ± 11.57). However, lower scores were found in the school environment and social functioning subscales. Boys scored higher in the physical activity, health, and general mood subscales, whereas girls scored higher in the school and learning subscale. Quality of life scores decreased with increasing age and longer duration of diabetes, with the highest scores observed in the 8–10 age group and the lowest in the 14–16 age group. In the multivariable linear regression model, age, regular medical follow-up, participation in sports activities, and family knowledge about diabetes together explained 18.2% of the variance in total KIDSCREEN-27 scores (p < 0.001). Higher maternal education levels and higher family income were also associated with better quality of life outcomes. Participation in sports activities and having parents knowledgeable about diabetes positively influenced children's quality of life. Conclusion: Children with Type 1 diabetes face various challenges within the school environment, and their quality of life is particularly affected in school and social domains. The findings highlight the importance of strengthening diabetes-related health services in schools, employing school nurses, and increasing parental education to improve the well-being and daily functioning of children with diabetes.
Benzer Tezler
- Tip 1 diyabetli kardeşi olan sağlıklı çocukların davranışlarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigating the behaviours of healthy children who have A sibling with TYPE diabetes and affecting factors
HASRET YAĞMUR SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. NESRİN ŞEN CELASİN
- Tip 1 diyabetli çocukların okulda diyabet yönetimiyle ilgili yaşadıkları güçlükler
Difficulties of type 1 diabetic children related to the management of diabetes at school
SENA TARI
- Tip 1 diyabetli adolesanların sosyal çevrelerinin metabolik kontrol üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of social factors on metabolic control of adolescents with TYPE 1 diabetes mellitus
HAWWA ZAHİRA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN
- Diyabetli çocukların okulda yaşadıkları sorunlar ve algıladıkları sosyal desteğin metabolik kontrolleri üzerine etkisi
The effects of diabetes children on the metabolic controls of school problems and perceived social support
PELİN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN ŞEN CELASİN
- 9-18 yaş aralığındaki diabetes mellituslu çocukların beslenme ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitude and behavior of children withdiabetes mellitus between 9-18 years of age about nutrition
ÖMER ÇANKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KURTOĞLU
PROF. DR. VEYSEL NİJAT BAŞ