Sanal gerçeklik yönteminin İSG eğitimlerinde çalışan motivasyonu üzerine etkisi: Deprem örneği
The effect of virtual reality method on employee motivation in occupational health and safety training: The case of earthquake
- Tez No: 1001243
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİT UZMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Afet riski, Deprem riski, Disaster risk, Earthquake risk
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Avrasya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, sanal gerçeklik (VR) teknolojisi destekli iş sağlığı ve güvenliği (İSG) eğitimlerinin çalışanların motivasyon düzeyleri ile eğitimin genel etkinliği üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle deprem senaryolarına dayalı olarak geliştirilen yüksek gerçeklikteki etkileşimli simülasyonlar sayesinde, katılımcılara geleneksel sınıf eğitimlerinin çok ötesinde, tamamen sürükleyici ve deneyim temelli bir öğrenme ortamı sunulmuştur. Bu ortamda çalışanlar, gerçek hayatta karşılaşmaları son derece riskli olan durumları güvenli bir sanal dünyada bizzat yaşayarak öğrenme fırsatı bulmuştur. Çalışma, bilimsel geçerliliği yüksek ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenle yürütülmüştür. Çalışma grubu Erzincan Defterdarlığı'nda görev yapan kamu personelinden oluşmuştur. Katılımcılar rastgele olarak iki gruba ayrılmış; deney grubuna sanal gerçeklik tabanlı eğitim, kontrol grubuna ise aynı içerik ve süreyle klasik sınıf içi eğitim (sunum, video, tartışma) uygulanmıştır. Araştırma bulguları açık bir şekilde ortaya koymuştur ki sanal gerçeklik ile eğitim alan grupta hem bilgi düzeyi hem de eğitime yönelik motivasyon puanlarında istatistiksel olarak çok yüksek düzeyde anlamlı artışlar gözlenmiştir. Katılımcılar, tehlikeli durumları güvenli bir ortamda tekrar tekrar deneyimleyebilmenin, kendi öğrenme hızlarında ilerleyebilmenin ve etkileşimli içeriklerle doğrudan etkileşime girebilmenin öğrenmelerini hem daha kalıcı hem de daha keyifli hale getirdiğini ifade etmiştir. Özellikle“gerçek deprem anını yaşamış gibi hissetmek”ve“riski sadece teorik değil, duygusal ve fizyolojik olarak da algılayabilmek”katılımcıların tehlike farkındalığını köklü biçimde değiştirmiştir. Genel değerlendirme sonucunda, sanal gerçeklik teknolojisinin iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine entegrasyonu; çalışanların motivasyonunu belirgin şekilde yükselttiği, risk ve tehlike algısını güçlendirdiği ve eğitimin hem kısa vadeli hem de uzun vadeli etkinliğini geleneksel yöntemlere kıyasla çok üstün düzeyde artırdığı açıkça ortaya konmuştur. Bu bulgular, VR tabanlı İSG eğitimlerinin yenilikçi, sürdürülebilir ve yüksek etkili bir alternatif olduğunu kanıtlamakta; özellikle hayatı tehdit eden risklerin bulunduğu iş kollarında yaygınlaştırılması gerektiğini güçlü bir şekilde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to comprehensively examine the effects of virtual reality (VR)-supported occupational health and safety (OHS) training on employees' motivation levels and overall training effectiveness. Through highly realistic and interactive simulations developed based on earthquake scenarios, participants were provided with a fully immersive and experiential learning environment that far surpasses traditional classroom training methods. In this environment, employees had the opportunity to personally experience highly risky real-life situations in a completely safe virtual world. The research was conducted using a pre-test/post-test control group experimental design with high scientific validity. The study sample consisted of public personnel working at the Erzincan Treasury Directorate. Participants were randomly assigned to two groups: the experimental group received virtual reality-based training, while the control group received traditional classroom training (presentations, videos, and discussions) with the same content and duration. The research findings clearly demonstrate that the group receiving virtual reality-based training exhibited statistically highly significant increases both in knowledge levels and in motivation scores toward the training. Participants reported that the ability to repeatedly experience hazardous situations in a safe environment, to progress at their own individual learning pace, and to directly interact with highly interactive content made their learning process both more permanent and more enjoyable. In particular, the sensations of“feeling as if experiencing a real earthquake moment”and“perceiving risk not merely theoretically, but also on emotional and physiological levels”profoundly transformed the participants' hazard awareness. In the overall evaluation, the integration of virtual reality technology into occupational health and safety training has been clearly demonstrated to significantly increase employee motivation, strengthen risk and hazard perception, and enhance both short-term and long-term training effectiveness to a markedly superior degree compared to traditional methods. These findings prove that VR-based OHS training represents an innovative, sustainable, and highly effective alternative, strongly indicating that it should be widely adopted, especially in occupations involving life-threatening risks.
Benzer Tezler
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Üzüm sularının pastörizasyonu ve kontsantresi sırasında hidroksimetilfurfural oluşumu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ŞERİFE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL